Yalova’nın Çınarcık ilçesine bağlı Teşvikiye beldesinde bulunan ve Roma döneminden kaldığı belirtilen yaklaşık bin 400 yıllık tarihi su tünelleri, lise öğrencilerinin hazırladığı sanal gerçeklik (VR) teknolojisine taşındı. Öğrenciler, tarihi tünelleri 360 derece görüntüleyerek dijital ortama aktarırken, ziyaretçilerin tarihi yapıyı VR gözlüklerle geçmişten günümüze uzanan bir deneyimle keşfetmesi hedefleniyor.
Teşvikiye’de bulunan tarihi su tünelleri, yıllardır bölgenin önemli kültürel miraslarından biri olarak dikkat çekiyor. Daha önce tünellerin bir bölümünün restore edilerek turizme kazandırılması için çalışma başlatılırken, Çınarcık Mesteki Teknik ve Anadolu Lisesi öğrencileri de tarihi yapının tanıtımına teknolojiyle katkı sunmak amacıyla proje hazırladı. Coğrafya öğretmeni Ayşe Soyak öncülüğünde hazırlanan projede öğrenciler, tünellerin tarihi, coğrafi oluşumu ve mimari özellikleri hakkında araştırmalar yaptı. Ardından tünellerin görüntüleri alınarak 360 derece sanal gerçeklik deneyimine dönüştürüldü.
“Burayı teknolojiyle birleştirip sanal dünyaya taşımak istedik”
Çınarcık Mesteki Teknik ve Anadolu Lisesi Coğrafya Öğretmeni Ayşe Soyak, daha önce öğrencilerle gerçekleştirdikleri saha gezisinin projeye ilham olduğunu belirterek, “Coğrafya dersimizin saha incelemesi kapsamında daha önce Teşvikiye’nin tarihi tünellerine bir gezi düzenlemiştik. buraya nasıl bir katkıda bulunabiliriz, burayı daha fazla nasıl tanıtabiliriz diye düşündük. Dolayısıyla burayı teknolojiyle birleştirip 3 boyutlu VR gözlüklerle sanal dünyaya taşımak istedik” dedi.
Projeyi hazırlarken Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın internet siteleri, yerel resmi kaynaklar ve bölge halkından elde edilen bilgilerden yararlandıklarını ifade eden Soyak, tarihi yapının hikayesini dijital ortama aktardıklarını söyledi. Soyak, “VR gözlüğü taktıkları zaman ziyaretçilerimize buranın hem coğrafi oluşumunu hem tarihi gelişimini hem mimari dokusunu hem de atmosferini 360 derece yaşama hissi verecek. Bu uygulamamız Türkiye’de ilk kez uygulanacak” diye konuştu.
Projeyi sınırlı bir bütçeyle hazırladıklarını kaydeden Soyak, “Küçük bütçeyle büyük hedefler içeren bir projemiz var. Günümüzde artık eğitim anlayışının dijitalleşmeyi ve deneyimselleşmeyi öğrenmesi gerekiyor. Başarıyla tamamladığımız bu model, Türkiye’deki diğer tarihi ve coğrafi mekanların tanıtımına da örnek teşkil etmiş olacak” ifadelerini kullandı.
“Kitap bir yere kadar, burada çok daha farklı bir duygu”
Projede görev alan bilişim sınıfı öğrencisi Maria Ata ise tarihi tünellerin geçmişte su taşımacılığında kullanıldığını belirterek, projede yer almaktan duyduğu heyecanı anlattı. Ata, “Kitap bir yere kadar anlamamızı sağlıyor. Ama burada görüp denediğimizde çok daha farklı bir duygu oluyor. Sanki o kültürle birleşmiş gibi” dedi.
Öğrencilerden Mallak Dhurgham da projede tünellerin görüntülenmesi ve videoların birleştirilmesi çalışmalarında görev aldığını belirterek, “İlk teklif geldiğinde çok sevindik. Böyle bir projede yer almak güzel bir deneyim oldu. Tüneli çektim, videoları birleştirdim ve gerekli araştırmaları yaptım” diye konuştu.
“2027 yılında turizme açacağız”
Teşvikiye Belediye Başkanı Mustafa Nurten ise tarihi su tünellerinin beldenin en önemli kültürel değerlerinden biri olduğunu söyledi. Tünellerin Roma döneminden kaldığını belirten Nurten, dönemin insanlarının suyu kayalardan ve ormanlık alanlardan geçirerek İstanbul’a ulaştırdığını ifade etti. Nurten, tarihi alanın turizme kazandırılması için yaklaşık 3 yıldır çalışma yürüttüklerini belirterek, “Çalışmalar öyle kolay değil. Binlerce yıl üzerinden geçmiş, hiçbir şey ellenmemiş. Her taraf kapanmış, körlenmiş. İl Özel İdaresinin desteğiyle buraya kadar geldik. İnşallah tekrar destek verecekler. 2027 yılında burayı turizme açacağız” dedi.
Turizm projesi kapsamında bölgede ziyaretçilerin vakit geçirebileceği sosyal alanlar oluşturulacağını belirten Nurten, “Aşağıda bir çay bahçesi yapacağız. İnsanlar buraya gelip su kemerlerini gezecekler. Buradan yukarı Mera Şelalesi’ne profesyonel yürüyüş yolları yapılıyor. Ekoturizm adı altında çalışmalar devam ediyor. Vatandaşlar buraya geldiği zaman çayını, kahvesini içecek, su kemerlerini dolaşacak, ekoturizm yollarıyla şelalelere gidecek. Yani bir gününü burada geçirecek bir sosyalleşme alanı oluşturuyoruz” diye konuştu.
Öğrencilerin hazırladığı VR projesinin de ziyaretçilere farklı bir deneyim yaşatacağını belirten Nurten, “Üç boyutlu gözlüklerle tünelimizi gezerken tarihi farklı boyutta yaşayacaklar. Bu işte emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. Buranın Yalova turizmine bir ivme katacağına yüzde yüz eminim. Gezi turları şimdiden burayı envanterlerine almış ve gezi programlarına dahil etmiş. Bitmesini bekliyorlar” ifadelerini kullandı.
Projeyle birlikte yaklaşık bin 400 yıllık tarihi su tünellerinin yalnızca fiziksel olarak değil, dijital ortamda da gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor.
