Veziri Azam Rüstem Paşa’nın adına yaptırdığı cami 510 yıldır muhteşem yapısıyla göz kamaştırıyor

Bilecik’te Osmanlı Devlerinin Veziri Azamı (sadrazam) Rüstem Paşa tarafından kendi adına yaptırılan cami 510 yıldır muhteşem yapısıyla göz kamaştırıyor.
Bilecik’in Osmaneli ilçesinde dönemin Osmanlı Devletinin padişahı Kanuni Sultan Süleyman’ın damadı ve aynı zamanda veziri olan Rüstem Paşa tarafından 1516 yılında bir cami inşa ettirildi. Ulu Cami olarak da bilinen yapının mimarı, Mimar Sinan’ın kalfası Yüzgeç Mehmet Paşa tarafından inşa edildi. Cami, kareye yakın dikdörtgen planlı olup kesme taştan yığma sistemde inşa edilmiştir. Yığma yapı malzemesi olarak yöreye özgü ’Lefke’ taşı kullanılmıştır.
Caminin içinde, süsleme olarak hat sanatı ön plandadır
Caminin güney, doğu ve batı cepheleri oldukça düzgün ve sadedir. İki sıra pencere dizisi bulunmaktadır. Alt sıradaki pencereler sivri kemerli ve sade alınlıklı olup üst sıradaki pencere dizisi alt sıradaki pencerelere oranla daha küçüktür. Caminin içinde, süsleme olarak hat sanatı ön plandadır. Bunlardan biri, mahfilin batı ucundan geniş bir kuşak halinde başlayan batı, güney ve doğu duvarlarının üst kısmında devam eden Fetih Suresi’dir. Pencere aralarındaki boşluklara iri harflerle, ’Vav’, ’Ali’, ’Elhamdülillah’, ’Muhammed’ ve ’Hû’ ifadeleri yazılmıştır. Cami mihrabının solunda ise Kâbe tasvirli çini bir pano yer alır. Açık mavi zemine sahip olan panonun etrafı, sarmaşık şeklinde düzenlenmiş rumilerle çerçevelenmiştir.
“Rüstem Paşa’nın ömrü camiyi tamamlamaya yetmiyor, kubbesi ve minaresi cariyesi tarafından tamamlanmış”
Cami hakkında bilgi veren Osmaneli Belediyesi çalışanı İlayda Özkök, “Rüstem Paşa Cami, Osmanlı döneminde inşa edilmiş. 1516 yılında camimizin yapımına başlandığını biliyoruz. Camimiz Rüstem Paşa tarafından yaptırılmış. Kanuni Sultan Süleyman’ın damadı ve veziri. Ama Rüstem Paşa’nın ömrü camiyi tamamlamaya yetmiyor. Kubbesi ve minaresi cariyesi tarafından tamamlanmış. Camimizin mimarı ise Mimar Sinan’ın kalfası Yüzgeç Mehmet Paşa. Camimiz yığma sistemi ile yapılmıştır. Yığma sistemle yapılırken Lefke taşı kullanılmış. Yöremize ait olan Lefke de zaten Osmaneli’nin eski ismi. Güzel yer anlamlarına geliyor. Eserimiz Osmanlı zamanında yapılmasına rağmen Selçuklu mimarisinin de esintilerini taşıyor. Aynı zamanda da bizim bölgemizde bulunan en önemli Türk-İslam özelliklerinden bir camimiz. Aynı zamanda camimiz bir yenileme çalışmasına giriyor. Zamanında Keskinzade Aliağa tarafından camimiz restore ediliyor. Camimizin girişine baktığımızda yay sistemli bir giriş tavanı görüyoruz. Yine burada da Lefke taşı, birbirine geçen yapısıyla oluşmuştur. Açık renk ve koyu renk Lefke taşları kullanılmıştır. Böyle bir güzellik esinlendirilmiştir” dedi.
“Kışın daha sıcak, yazın ise daha serin bir cami”
İlayda Özkök açıklamasının devamında, “Teknik yapım gereği kışın daha sıcak, yazın ise daha serin bir cami havasında bulunuyoruz. Camimizin içerisine baktığımızda, dediğim gibi yığma sistemle yapıldığı için hiç kolon yok. Cami, 45 derecelik açılarla oluşturulmuş kalaslar üzerine inşa edilmiş Camimiz yedi tane üçgenin iç içe geçmesi ile oluşuyor ve tamamen ahşap bir cami. Camimizin içine baktığımızda ise tavanı tamamen ahşap. Bizim en önemli özelliklerimizden bir tanesi de aslında bu. Diğer camilerden ayıran en belirgin özelliği, tavanımızın tamamen ahşap olması ve tamamen el emeğiyle, Osmanlı zamanında yapılan o ince el işçiliği. Aslında Osmanlı’nın o güzel ruhu bizim camimizde tek tek işlenmiş. Tavanımız ilk günden günümüze orijinalliğini koruyor. Herhangi bir şekilde değişiklik yapılmamış” dedi.
“İznik’te yapılmış Kâbe tasvirli çini pano, camimize Rüstem Paşa’ya hediye olarak gönderilmiş”
Özkök son olarak, “Yine camimizin içerisinde bizi Kâbe tasvirli çini bir pano karşılıyor. Camimize hediye olarak gönderilmiş. İznik’te yapılmış Kâbe tasvirli çini pano, camimize Rüstem Paşa’ya hediye olarak gönderilmiş. Üzerinde de çok güzel bir beyit yazıyor. Gelen turistlerimiz tarafından çok beğeniliyor. İçerideki atmosferine hayran kalıyorlar. Biz de Osmaneli halkı olarak camimizin bu kadar beğenilmesine, ibadethanenin yedi yirmi dört açık olmasından çok mutluluk duyuyoruz” ifadelerine yer verdi.
“Bursa’daki Ulu Cami’yi nasıl görmek istiyorlarsa, Osmaneli’ndeki tarihi Rüstem Paşa Camimizi de gelip görebilirler”
Cami imamı Erol Salan, 31 yıldır camide görev yaptığını anlatarak, “Bu cami yıllar gelmiş geçmiş, hâlen daha şu an ayakta duruyor. Güzel bir camimizdir.Dikdörtgen şeklindedir. Yığma taştır. Etrafı hiçbir depremde zarar görmemiştir. Buraya zaman zaman dışarıdan ziyaretçilerimiz geliyor. Çok güzel bir cami olduğunu söylüyorlar. Kendileri içerisinin ferah olduğunu ifade ediyorlar. İbadet edenler çok hoşnut bir şekilde ibadetini yapıyor. Bilhassa İstanbul’dan, Adapazarı’ndan, Bursa’dan gelen giden çok oluyor. O yüzden camimizi çok ziyaret eden de var. Bursa’daki Ulu Cami’yi nasıl görmek istiyorlarsa, Osmaneli’ndeki tarihi Rüstem Paşa Camimizi de gelip görebilirler. Görmelerini de isterim” dedi.
“Ecdat bizlere çok güzel eserler bırakmış”
Osmaneli’nin tarihi yerlerini Manisa’dan gezmeye gelen Vesile Güler, “Buraları görmek için geldik. Tarihi yerleri geziyoruz. Çok duygulandım, kendimi tutamıyorum. Bu şehirdeki ilk ziyaretimiz burası. Daha göreceğimiz yerler var. Ecdat bizlere çok güzel eserler bırakmış. Çok duygulandım, kendimi tutamıyorum” dedi.
“Duvardaki yazılar, Bursa Ulu Cami’deki yazıların benzeri”
Kamil Güler ise, “Cami çok güzel. Osmanlı eseri. Duvardaki yazılar, Bursa Ulu Cami’deki ve eski camilerdeki yazıların benzeri, yani aynı tipte yazılmış yazılar.Tavan süslemesi çok mükemmel. Ahşap bir tavan. Mihrap sadece üst kısmı kalmış, alt tarafı yenilenmiş. Minber eski klasik özelliğini koruyor, devam ediyor” dedi.
(CKT-