Diyarbakır’ın Çınar ilçesinde bulunan UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ndeki 3 bin yıllık Zerzevan Kalesi’nde restorasyon çalışmaları devam ederken, Arsenal, yeraltı kilisesi, Mithras Kutsal alanı ve tonozlu sarnıçlar için de başlayacak restorasyon çalışmaları için hazırlıklar tamamlandı.
Toplam 60 dönümde yer alan, 12-15 metre yüksekliğinde ve bin 200 metre uzunluğunda sur kalıntısı, 21 metre yüksekliğinde gözetleme ve savunma kulesi, yönetim binası, konutlar, kilise, tahıl ve silah depoları, sığınaklar, yer altı ibadethanesi, kaya mezarları, su kanalları ile 54 su sarnıcı bulunan kale, tarihe ışık tutuyor.
Askeri yerleşimde dünyada bulunan son Mithras tapınağının ortaya çıkarıldığı tarihi kaleye ziyaretçi ilgisi de her geçen gün artıyor. Dünyada ortaya çıkarılmış son Mithras Tapınağı’na sahip olan ve Roma’nın doğu sınırındaki ilk tapınak olma özelliğini taşıyan Kale, 2020 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ndeki yerini almıştı.
Kalede restorasyon çalışmaları, ‘Geleceğe Miras Projesi’ kapsamında başlatılmıştı. Çalışmalar devam ederken, Arsenal, yeraltı kilisesi, Mithras Kutsal alanı ve tonozlu sarnıçlar için de başlayacak restorasyon çalışmaları için hazırlıklar tamamlandı.
Kazı Başkanı Prof. Dr. Aytaç Coşkun, Zerzevan Kalesi’nin Roma’nın önemli bir sınır garnizonu olduğunu vurguladı. 3 bin yıllık bir tarihe sahip kalenin Asur döneminden itibaren kullanılan bir alandan olduğunu belirten Coşkun, fakat son haline getiren Roma İmparatorluğu olduğunu ifade etti.
Prof. Dr. Coşkun, hem imparatorluk, hem Pagan hem de Hristiyanlık döneminde oldukça önemli bir sınır hattında yer alan garnizonun özelikle Amida ve Nisibis hattında kazı yapılan tek alan olduğunu söyleyebileceklerini kaydederek, “2014 yılında kazı çalışmaları başladı, akabinde restorasyon çalışmaları başladı. Bu yılda ‘Geleceğe Miras Projesi’ kapsamında hem büyük kilise de, hem güney kule de restorasyon çalışmaları bütün hızıyla devam ediyor. Bakanlığımız, Zerzevan Kalesinde özelikle restorasyon çalışmaları için önemli bütçeler ayırdı. 2020 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesinde yer alan kale, inşallah bu yıldan itibaren asıl listeye girmesi için de bakanlığımız nezdinde yoğun bir şekilde çalışılıyor” dedi.
“Uluslararası restorasyon ilkeleri uygulanıyor”
“Restorasyon yapmamızın amacı mevcut yapıları gelecek kuşaklara aktarmak ve bu yapıları sağlamlaştırmak için aynı zamanda gelen ziyaretçiler için de önemli bir görsel alan oluşturuyoruz” diyen Coşkun, konuşmasını şöyle tamamlandı:
“Hem yapıların korunmasına yönelik hem de sonraki dönemlerde tahribatını önlemek amacıyla çünkü hava şrtlarında tahribat olabiliyor. Bunu önlemek amacıyla çalışmalarımızı yürütüyoruz. Mevcut yapılar sağlamlaştırılıyor, bununla birlikte birçok uygulama yapılıyor. Uluslararası restorasyon ilkeleri uygulanıyor. Etap etap yapılıyor. Öncelikle güney kule ve kilise başlatıldı. Bu çalışmalar şu an devam ediyor. Akabinde Arsenal, yeraltı kilisesi, Mithras Kutsal alanı, tonozlu sarnıçlar bu yapılarda da restorasyon çalışmaları başlayacak. Hazırlıklarımızı yaptık, gerekli çalışmalar tamamlandı, uygulama çalışmaları da yakın zamanda başlayacak.”
