Giresun’un tarihi Zeytinlik semtinde bulunan tescilli konaklardaki ısınma sistemi, üzerinden geçen bir asra rağmen görenleri hayran bırakıyor. Günümüzün merkezi ısıtma sistemlerine taş çıkaran 120 yıllık ‘çift yönlü’ düzenek, tek bir noktadan yakılan ateşle koca bir konağı ısıtabiliyor.
Giresun’un sivil mimari mirasının en değerli örneklerini barındıran Çınarlar Mahallesi Zeytinlik semtinde eski dönemlerin mühendislik zekasını yansıtan tarihi ısıtma sistemleri günümüzde kullanılmasa da bazı binalarda korunmaya devam ediyor. Yaklaşık 120 yıl önce inşa edilen konaklarda kullanılan ve halk arasında “peç” olarak da bilinen bu sistem, hem tasarrufu hem de estetiği bir arada sunuyor.
Tek ateşle tüm bina ısınıyor
Zeytinlik semtinde bir dönem hükümet konağı, karakol, okul, günümüzde ise kütüphane olarak kullanılan tarihi binada korunan sistemin bugünkü kalorifer sistemlerinin atası olduğu belirtildi. Peç sistemiyle ilgili bilgi veren kütüphane görevlisi Yetgin Yılmaz, “Sistemin en dikkat çekici özelliği ise duvarın içine gömülü, çift taraflı bir yapıya sahip olması. Yanma işlemi bir odadan gerçekleştirilmektedir. Bu sistem çift yönlüdür. Bir tarafta yanma düzeneği varken, arka tarafta sadece dekoratif bir gövde devam eder. Odaları arkalı önlü ısıtmasının yanı sıra, bacanın gidişatı sayesinde üst katları da ısıtabiliyordu” dedi.
4.85 metrelik tavanlara özel çözüm
Tarihi konakların yüksek tavan yapısı nedeniyle ısınmanın zor olduğunu vurgulayan Yılmaz, “Buranın tavan yüksekliği 4 metre 85 santimetre civarında. Isı önce tavanı ısıtır, sonra aşağıya iner. O zamanın şartlarında meşe ve gürgen gibi kalorisi yüksek odunla yakılan bu sistem, bu kadar geniş hacimli odaları mükemmel şekilde ısıtabiliyormuş. Hala bu verimliliğe şaşırıyoruz. Duvarlarda herhangi bir patlama ya da çatlama görünmüyor. Zeytinlik semtinde modern doğalgazlı sistemler yaygınlaşmadan önce bu sistem kentin lüks ve konfor sistemi olarak kullanılıyordu” dedi.
