“Şehirdeki tarihi isimler şehir kimliğinin temelleridir, yok edilmemelidir”

Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş, Doğu Anadolu 8. Erzurum Kitap Fuarı’ndaki söyleşisinde şehirlerin kültür ve edebiyat tarihlerinin şehir kimliğini inşa etmesindeki süreci Erzurum örneğiyle anlattı.

TDED Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş, Erzurum’un tarih boyunca bir hudut, dolayısıyla bir harp şehri olduğunu, Türkistan ve tarihte Türkeli dediğimiz bugünse Kafkasya denilen coğrafya ile Anadolu arasında bir geçit ve kavşak şehri olduğuna da dikkat çekerek şehrin geleneğinde, mizacında ve kültüründe jeopolitik özelliklerin de göz ardı edilemeyeğini ifade etti. Başkan Ertaş konuşmasına şöyle devam etti: “Erzurum kendisine sahip olan hemen her devletin hudut şehri olmuştur. Tarih boyunca hudutun kapısını bekleyen Erzurumluda ‘kendi başınalık, bıçkınlık, yiğitlik ve dadaşlık’ gibi yüksek ahlâk ve erdem özellikleri rahatlıkla fark edilir. Bunun yanısıra ‘Küçük Türkistan’ denilmesi boşa değildir. Erzurum Yunus Emre’nin, Dede Korkut’un, Köroğlu’nun, Aşık Kerem’in ruhaniyetinin terbiye ettiği şehirdir. Erzurum’da güçlü bir tasavvuf, kahramanlık, kardeşlik, ahlâk ve aşk damarı bulunur ki bu da Erzurum’u şiirin ve sözün başkenti olan şehirlerden kılmıştır. Erzurum’un Bânisi olarak bilinen Kanuni Sultan Süleyman’ın Erzurum’u üç şey ile tahkim etmesi de şehir kimliğinde çok önemli yer tutar: Seyfiyye, ilmiyye ve gümrük. Yani garnizon şehir, medrese şehri ve uluslararası lojistik merkez. ”

“Erzurum su şehridir, yol ve yordam şehridir”

Şehrin eski mahalle ve mekân isimlerinin o şehrin ruhu ve hafızası olduğunun unutmaması gerektiğini dile getiren Ertaş, “Çortan Mahallesi, Mumcu Caddesi, Kavak Mahallesi, Gavurboğan, Tebrizkapı, Gez Mahallesi, Sultan Melik, Mirza Mehmet gibi tarihi isimler bu şehrin şifrelerini taşır. Savaş ve işgallerden sonra şehir kimliğinin yeniden ihya edilmesinde Atatürk Üniversitesi’nin kurulması ve bilhassa 1969-1976 yılları arasında rektörlük yapıp Anadolu’nun ve dünyanın birçok yerinden önemli bilim/ilim adamlarını Erzurum’a kazandıran Rektör Prof.Dr. Kemal Bıyıkoğlu’nun tesirini de hatırlamalıyız. Kendisine Allah rahmet eylesin, mekânı cennet olsun. Bundan elli yıl evveline kadar Cumhuriyet Caddesi’nde dolaşan biri en çok askere, subaya ve ilim adamına denk gelirdi. Bu Erzurum’u anlatmaya yeter. Kısacası Erzurum su şehridir, yol ve yordam şehridir, şiir şehridir, garnizon şehirdir, ilim ve irfan şehridir, göç şehridir, ticaret şehridir, hudut ve harp şehridir Kitap Fuarı Erzurum şehir kimliğine en çok yakışan etkinliklerden biridir. Bu etkinliğe halkın rağbeti de bunu göstermektedir. Bu vesileyle bu imkânı Erzurum’a kazandıran EBB Başkanımız Sayın Mehmet Sekmen’e teşekkür ediyorum” Diye konuştu.