Sanat tarihçisi Prof. Dr. Engin Beksaç, Edirne’deki Makedon Kulesi’nin Hadrian dönemine ait olduğu yönündeki bilgilerin doğru olmadığını belirterek, yapının 14. yüzyıl Bizans eseri olduğunu gösteren mimari ve kitabe verilerinin bulunduğunu söyledi.
Edirne’de restorasyon çalışmalarının ardından Makedon Kulesi müze olarak hizmete açıldı. Makedon Kulesi’nin tarihine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Engin Beksaç, yapının üzerindeki “Johannes” kitabesinin kulenin inşa edildiği dönemdeki Bizans imparatoruna işaret ettiğini ifade etti. Prof. Dr. Beksaç, kulenin mimari özellikleri ve tarihi belgeler doğrultusunda 14. yüzyıla tarihlendirildiğini belirterek, restorasyon sürecinde kitabenin orijinalinden uzak bir şekilde yeniden yapıldığını dile getirdi.
“Kulenin Hadrian’la yakından uzaktan hiçbir ilgisi yok”
Sanat tarihçisi Prof. Dr. Engin Beksaç, “Makedon Kulesi Edirne, Edirne Bizans yapılarının başında gelmektedir. Fakat maalesef son zamanlarda basına yansıyan bilgilerde çok büyük hatalar ve eksikler olduğunu görebilmekteyiz. Gerçekten bu tarihi açıdan önemli bir yanılgı kaynağı olduğu için bu konuda bazı şeyler söylememiz mümkün. Kulenin Hadrian’a ait olduğu ifade edilmekteyse de kulenin Hadrian’la yakından uzaktan hiçbir ilgisi yok. Evet, bilindiği gibi Hadrian Edirne’nin ilk kurucusu, banisi olarak karşımıza çıkan bir isim. Ama Makedonya Kulesi’nin üstünde zaten yazılı olan bir Johannes yazısı var. Bu Johannes yazısı bize kulenin yapıldığı dönemdeki imparatorun kimliği hakkında da bir bilgi vermekte. Johannes adını taşıyan Bizans’ta dört tane imparator var” dedi.
“Kulenin esas kaynağının bu 14. yüzyıl yapısı olduğunu söylemek mümkün”
Prof. Dr. Beksaç, “Binanın bütün özellikleriyle, yani Bizans mimarisi ve Roma mimarisi konusunda alışık olan bir göz hemen bunun bir 14. yüzyıl Bizans yapısı olduğunu söyleyeceği için 14. yüzyılda yaşamış olan iki tane Bizanslı imparator akla gelmekte. Bir tanesi Palaiologos, bir tanesi Kantakouzenos. Bu iki imparatordan birine ait olduğu hakkında fikir yürütmemiz mümkün. Ve bu nedenle kulenin esas kaynağının bu 14. yüzyıl yapısı olduğunu söylemek konusunda da bir imkanımız var. Esasında oradaki yazıyı ilk defa kayda alan kişi 1553 tarihli Edirne’den geçen bir Avusturya heyetinde yer alan bir seyyah. Onun yazmış olduğu seyahatnamesinde o kitabeden bahsedildiğini görüyoruz” diye konuştu.
“Makedonya Kulesi hak ettiği bilgiye layık olması gereken bir yapı”
“Daha sonraki süreçlerde, 19. yüzyıl sonu 20. yüzyıl başına çekilen fotoğraflarda da biz kitabeyi görmekteysek de daha sonraki aşamada kitabenin kaldırıldığını, daha sonraki restorasyonlarda kaldırıldığını gördük” diyen Beksaç, “Son restorasyonda yazılmış olan yazı orijinalden hayli uzak gözüküyor. Ve onun üzerinde Johannes yazısı karşımıza çıkmakta. Yani kulenin yaptırıldığı dönemdeki imparatorun adıdır. Bana göre esasında yapılan şey, orijinalinde bulunan yazının tekrar canlandırılmaya çalışılması ama çok başarılı bir kopya olduğunu söylemek zor. Esasında Makedonya Kulesi hak ettiği bilgiye layık olması gereken bir yapı. Bu konuda hakkındaki bilgilerin de doğru aktarılmasında yarar var” ifadelerini kullandı.
