Türkiye’nin Lefkara Nakış Tanıtım Sanatçısı Pembe Kazan, UNESCO tarafından koruma altına alınan Lefkara nakışını geleneksel motiflerini bozmadan modern tasarımlarla buluşturuyor.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) Lefkara köyünden adını alan Lefkara nakışı, ince işçiliği ve kendine özgü tekniğiyle kültürel mirasını yaşatmaya devam ediyor. İrlanda keteni kumaş üzerine işlenen ve sabır gerektiren nakış, geleneksel motifleriyle geçmişten günümüze uzanan el emeğini yansıtıyor. Günümüzde çanta, abajur, duvar saati, kırlent kılıfı gibi hayatın her alanında kullanılabilen süsleme motifi olarak göze çarpıyor. Türkiye’de Lefkara Nakış Tanıtım Sanatçısı unvanına sahip 3 çocuk annesi Pembe Kazan, Lefkara nakışını hobi olarak öğrendiğini dile getirdi. Kazan, “2 yıl boyunca haftanın 5 günü Lefkara işledim. Türkiye’ye dönünceye kadar orada kendimi Lefkara’ya adadım diyebilirim” dedi.
“Bu kumaşın maalesef Türkiye’de ve Kıbrıs’ta yapılmadığını gördüm”
Lefkara nakışının özel bir kumaşı olması sebebiyle değişik ve asil bir kumaş olduğunu belirten Lefkara Nakış Tanıtım Sanatçısı Pembe Kazan, “Keten işlendikten sonra formu bozulsa dahi tekrar ütülediğinizde aynı forma geri kavuşuyor. Ham maddenin içinde bulunan keten liflerinin özel yapısıyla alakalı. Kumaşın içindeki malzeme ütüyü, sıcak buharı gördüğünde kendine geliyor. İşin ilginç tarafı 20-25 yıl kullanıldığında, bu sefer ipeksi bir hal alıyor. Ütülü kolalı bir kumaş gibi işliyorsunuz. Sonra saten gibi bir kumaşla karşılaşıyorsunuz. Bu kumaşın maalesef Türkiye’de ve Kıbrıs’ta yapılmadığını gördüm” diye konuştu.
“Eskiden çeyiz ürünü olarak kullanılan bu desenler günümüzde modernize ediliyor”
Lefkara nakışını diğer nakışlardan ayıran önemli özelliğin ürünü kullandıkça ürünün temiz göründüğünü dile getiren Kazan, “Asla düğüm kullanılmaz ve motifler öyle bir yerleştirilir ki ustalıkla yerleştirilince ölçülerini ve modellerini değiştiremezsiniz. Eskiden çeyiz ürünü olarak kullanılan bu desenler günümüzde modernize ediliyor. Asla motifin geçmişini bozmadan geleceğe aktararak çalışıyoruz. İp rengi çok önemli. Diğer nakışlarda her rengi kullanabilirken, Lefkara nakışında haki renkler hakimdir. Bir de beyazla krem kullanılabilir” şeklinde konuştu.
“Her sene Kıbrıs’a giderim, Ada’dan kumaşımı ipimi alır gelirim”
Lefkara nakışının UNESCO tarafından koruma altına alındığını vurgulayan Kazan, “Her zaman kumaşa ulaşamıyorsunuz ve Ada’da şu an 3 kişi satıyor. Her sene Kıbrıs’a giderim, Ada’dan kumaşımı ipimi alır gelirim. İşlemeye başladığınız zamanda motifin derinliğine göre bir Lefkara‘ da ne kadar çok kesme motif varsa o kadar değerlidir. O yüzden de işi bitirme süresi buna bağlı olarak değişir. Bir örtüyü bir ayda da, 3 ayda da, bir yılda da işleyebilirsiniz. İçine koyduğunuz motiflerin, sayıların, desenlerin ağırlığı sizin o yaptığınız işin süresini değiştirir” ifadelerine yer verdi.
“İğne tuttuğunuzda karşınızdaki insanı anlayabilirsiniz”
Özel bir üniversitede Lefkara nakışını ders olarak verdiğini söyleyen Kazan, şu sözlerle devam etti:
“İğneyle kumaşı birleştirdiğiniz zaman kendinize gelirsiniz. Özünüzü bulursunuz. İğne tuttuğunuzda karşınızdaki insanı anlayabilirsiniz. Bunun erkeği kadını yok. Her nesil, her insan bunu işleyebilir. Güzellikleriyle de karşımıza çıkabilir.”
