Kütahya’da tarih ve sanat buluştu: “Köklerden gelen motiflerin zarafeti” sergisi

Kütahya Dumlupınar Üniversitesi (DPÜ) Müzeler Koordinatörlüğü tarafından organize edilen ve tezhip sanatçısı Zeynep Öden ile öğrencilerinin çalışmalarından oluşan “Köklerden Gelen Motiflerin Zarafeti” Tezhip Sanatı Sergisi, Özel Ahmet Yakupoğlu Müzesi’nde sanatseverlerin ziyaretine açıldı. Geleneksel Türk sanatlarının önemli dallarından biri olan tezhip sanatını tarihî motiflerle buluşturan sergi, kültürel mirasa sanatsal bir yorum getirmesiyle dikkat çekti.
Sergide yer alan eserlerin ana temasını, dünyanın en eski halılarından biri olarak kabul edilen ve Türk kültür tarihinin önemli simgelerinden biri olan Pazırık Halısı oluşturdu. Açılışta eserleri hakkında bilgi veren sanatçı Zeynep Öden, çalışmalarında Pazırık Halısı’nın özgün desenlerini, bordürlerini ve sembollerini çağdaş tezhip anlayışıyla yeniden yorumladıklarını ifade etti.
Pazırık Halısı’nın yaklaşık 2 bin 500 yıllık geçmişe sahip olduğunu belirten Öden, halının 1940’lı yıllarda Rus arkeologlar tarafından gerçekleştirilen kazılarda ortaya çıkarıldığını söyledi. Sibirya’daki Pazırık Kurganı’nda bulunan halının, mezar odasına sızan suların zamanla donması sayesinde günümüze kadar bozulmadan ulaştığını anlatan Öden, eserin bugün Rusya’nın St. Petersburg kentindeki Hermitage Müzesi’nde sergilendiğini kaydetti.
Sanatçı Öden, sergide Pazırık Halısı’nda yer alan motiflerin yalnızca estetik bir unsur olarak değil, aynı zamanda Türk kültürünün tarihî hafızasını taşıyan semboller olarak ele alındığını vurguladı. Halının merkezinde bulunan 24 figürün 24 Oğuz boyunu temsil ettiğini belirten Öden, bu motiflerin Türk topluluklarının birlik ve köklü geçmişine işaret ettiğini söyledi.
Eserlerde yer alan bordürlerin de özel anlamlar taşıdığını dile getiren Öden, “Grifon” olarak bilinen motiflerin geçmişte koruyucu güç ve kalkan anlamında kullanıldığını ifade etti. Bunun yanı sıra geyik figürlerinin Türk mitolojisi ve kültüründeki önemine dikkat çeken sanatçı, bazı bordürlerde geyiklerin detaylı biçimde işlendiğini ve bu figürlerin kurban ritüelleriyle ilişkilendirildiğini anlattı.
Sergide öne çıkan bir diğer unsurun ise at figürleri olduğunu belirten Öden, eski Türk toplumlarında atın yalnızca bir ulaşım aracı değil, aynı zamanda özgürlüğün ve gücün sembolü olarak görüldüğünü söyledi. Pazırık Halısı’nda tasvir edilen atların kuyruklarının bağlı şekilde resmedilmesinin de Türk kültüründe önemli bir ritüele işaret ettiğini belirten Öden, bu detayların eserlerde özgün biçimleriyle korunduğunu ifade etti.
Tarihî desenleri ve renkleri aslına sadık kalarak kullandıklarını belirten sanatçı, tezhip sanatının ince işçiliğiyle Pazırık Halısı’nın motiflerini buluşturarak yeni kompozisyonlar oluşturduklarını söyledi. Öden, “Bu sergide emeği, sadeliği, tarihi ve renkleri bir araya getirmeye çalıştık. Geçmişten gelen motifleri günümüz sanat anlayışıyla yorumlayarak kültürel mirasımızı yeni nesillere aktarmayı amaçladık” dedi.
(EFE-