Kütahya Dumlupınar Üniversitesi’nde (DPÜ) Doç. Dr. sanatçı Birnaz Er Cengiz’in hazırladığı “Anadolu’nun izleri: keçe ve motif” sergisi açıldı. Anadolu’nun geleneksel kilim motiflerinin keçe sanatıyla yeniden yorumlandığı sergide kuş ve kadın sembolleri ön plana çıkarken, sanatçı yakın zamanda kaybettiği annesine duyduğu özlemi de eserlerine yansıttı.
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Geleneksel El Sanatları Bölümü’nde görev yapan Doç. Dr. Birnaz Er Cengiz’in hazırladığı sergide, Anadolu kültüründe önemli bir yere sahip olan geleneksel motifler farklı renkler, dokular ve yüzey süsleme teknikleriyle sanatseverlerin beğenisine sunuldu. Sanatçının keçe yüzeyler üzerinde oluşturduğu eserlerde, Anadolu kadınlarının yaşamını, duygularını ve kültürel birikimini simgeleyen motifler dikkat çekti.
Sanat çalışmalarında geleneksel sembolleri çağdaş bir anlayışla ele alan Cengiz, serginin üçüncü serisi olduğunu belirterek önceki çalışmalarında kadın, el ve bereket motiflerine ağırlık verdiğini, bu sergide ise kuş sembolizmini ön plana çıkardığını ifade etti.
Kuş motifleriyle annesine duyduğu özlemi anlattı
Kuş sembollerinin Anadolu motifleri içerisinde önemli bir yere sahip olduğunu belirten Doç. Dr. Birnaz Er Cengiz, kuş figürlerinin farklı anlamlar taşıdığını söyledi. Kuşların barışı, bereketi, kadını, özlemi ve haberi simgelediğini dile getiren Cengiz, bu sembollerin aynı zamanda ölümü, gökyüzüne süzülmeyi ve sonsuzluğa erişmeyi de ifade ettiğini kaydetti.
Serginin kendisi için kişisel ve duygusal bir anlam taşıdığını anlatan Cengiz, yakın zamanda kaybettiği annesine duyduğu derin özlemi kuş motifleri aracılığıyla eserlerine aktardığını belirtti.
Annesinin Anadolu kültürünü yaşatan bir kadın olduğunu vurgulayan Cengiz, annesinin kilim dokuduğunu ve çorap örücülüğü yaptığını ifade etti. Annesinin yaşamında önemli yer tutan motifleri eserlerinde kullanarak onunla sanatı üzerinden bir bağ kurmak istediğini dile getiren Cengiz, duygularını renkler, farklı dokular ve yüzey süsleme teknikleriyle ifade etmeye çalıştığını söyledi.
Anadolu kadınlarının duygu dili motiflerle anlatıldı
Serginin ana temasını kuşlar ve kadın sembolizminin oluşturduğunu belirten Cengiz, Anadolu kültürünün zengin motif dünyasına da eserlerinde yer verdiğini kaydetti.
Bereket, çengel, akrep ve nazar motiflerini çalışmalarına dahil ettiğini anlatan Cengiz, bu sembollerin Anadolu kadınlarının duygu ve düşüncelerini ifade etme biçimlerinden biri olduğunu belirtti.
Geleneksel kilimlerde kullanılan motiflerin yalnızca süsleme amacı taşımadığını, aynı zamanda kadınların yaşanmışlıklarını, özlemlerini, dileklerini ve hayata bakışlarını yansıttığını ifade eden Cengiz, bu kültürel anlatımı keçe yüzeyinde yeniden yorumladığını dile getirdi.
Sanatçı, farklı motifleri bir araya getirerek Anadolu’nun geleneksel değerlerini yaşatmayı ve bu değerleri kişisel duygularıyla harmanlayarak sanatseverlere sunmayı amaçladığını belirtti.
2009’dan bu yana DPÜ’de görev yapıyor
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi’nde 2009 yılından bu yana görev yaptığını belirten Doç. Dr. Birnaz Er Cengiz, sanat çalışmalarının önceki dönemlerinde ağırlıklı olarak deri ürünleri üzerine yoğunlaştığını anlattı.
Deri yüzeylerde Anadolu sembolizmi ve geometrik motifler üzerinde çalışmalar yaptığını ifade eden Cengiz, son 5 yıldır ise keçe sanatıyla yakından ilgilendiğini söyledi. Sanatsal çalışmalarında farklılık oluşturmak amacıyla keçe üzerine yöneldiğini ve Anadolu kilim motiflerini bu malzemeyle buluşturduğunu belirten Cengiz, serginin kendi sanat yolculuğunda önemli bir dönemi temsil ettiğini kaydetti.
Keçe üzerine gerçekleştirdiği çalışmalarla bir süreci tamamladığını düşündüğünü ifade eden Cengiz, bundan sonraki dönemde yeniden deri sanatına ağırlık vermeyi planladığını, Anadolu motiflerini kullanmayı ise sürdürebileceğini dile getirdi.
“İnsan, ürettiği sürece vardır”
Sanatın insanın kendisini ifade etmesinde ve hayata katılmasında önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayan Cengiz, herkesin kendi yeteneğini keşfetmesi gerektiğini söyledi.
İnsanların sanat, müzik, edebiyat veya spor gibi alanlarla ilgilenmesinin kendilerini ifade etmelerine katkı sağlayacağını belirten Cengiz, bu alanların kişilerin yaşamlarına anlam katabileceğini dile getirdi. Öğrencilerine de oluşturucu yönlerini keşfetmeleri yönünde tavsiyelerde bulunduğunu anlatan Cengiz, herkesin kendisinde bulunan yeteneklerden en az birini geliştirerek üretime katılabileceğini ifade etti.
Sanatın kalıcı bir iz bırakma aracı olduğuna dikkat çeken Cengiz, eserlerin sanatçının düşüncelerini ve duygularını gelecek nesillere aktarabildiğini söyledi.
Cengiz, “Bir insan hayata geldiğinde Rabbimiz ona bu bahsettiğim alanlardan mutlaka vermiştir. Yani ya şairdir, ya edebiyatçıdır, ya müzisyendir, ya sporcudur, ya sanatçıdır. Bunun hepsi bizde var. Sadece biz, bizde var olanın baskın olan yönümüzü keşfedip bu hayata dahil olmamız gerekiyor. Bunu ürettiğinizde ‘Ben varım’ diyebilirsiniz. Belki siz ölürsünüz, eserleriniz sizi yansıtır” diye konuştu.
Ahmet Yakupoğlu’nu da andı
Konuşmasında Kütahyalı ressam, neyzen ve müzisyen Ahmet Yakupoğlu’nu da anan Cengiz, sanatçıların eserleri aracılığıyla yaşamlarından sonra da insanları bir araya getirmeye ve ilham vermeye devam ettiğini ifade etti.
Ahmet Yakupoğlu’nun eserlerinin ve sanat mirasının önemine değinen Cengiz, sergide yer verdiği kuş sembolizmini Yakupoğlu’na da atfettiğini belirterek, “Burada Ahmet Yakupoğlu kendisi yok ama bakın ne kadar güzel şeylere, ne kadar çok insanın bir araya gelmesine vesile oluyor. Bu arada bu kuş sembolizmini ona da atfetmiş olayım. Onun da ruhu şad olsun” ifadelerini kullandı.
Serginin ilham vermesini temenni etti
Sanatın yalnızca bir üretim alanı olmadığını, aynı zamanda insanların duygularını ifade edebilecekleri ve kendilerini keşfedebilecekleri bir alan olduğunu belirten Doç. Dr. Birnaz Er Cengiz, herkesin kendi oluşturur yönünü ortaya çıkarması gerektiğini vurguladı.
Anadolu’nun geleneksel motiflerini annesine duyduğu özlemle birleştiren sanatçı, kişisel duygularını kültürel semboller aracılığıyla sanatseverlere aktarmaya çalıştığını ifade etti.
Cengiz, “İnsan bu hayatta ürettiği sürece vardır ve ürettiği eserler sizi yansıtır, sizi temsil eder. O yüzden herkesin kendisinde var olan oluşturucu yönü keşfetmesini dilerim ve bu serginin de bu anlamda bir ilham olmasını umarım” dedi.
