Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nde (OMÜ) “İmparatorluktan Cumhuriyet’e Eğitim” başlıklı konferans düzenlendi.
OMÜ Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Araştırmaları ve Uygulamaları Merkezi tarafından organize edilen konferansın açılış konuşmasını Merkez Müdürü Prof. Dr. Kaya Tuncer Çağlayan yaptı. Çağlayan, “Cumhuriyet, Türk milletine çok şey kazandırmıştır. Öncelikle üzerinde özgürce yaşadığımız vatanımızı, millet olarak şahsiyetimizin temeli olan Türklüğümüzü, kendi geleceğimizi belirleme fırsatı sağlayan demokrasimizi, geleceğe güvenle bakmamızı sağlayan güçlü ordumuzu, modern eğitim kurumlarında yetişen nitelikli Türk gençliğini, kadını ve erkeği ile eşitlik statüsünde yaşayan toplumsal yapımızı sağlamıştır” dedi.
Eğitimin temel amacı: Kimliğin sürekliliği
Konferansa konuşmacı olarak katılan İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nedim İpek ise “Devletler sistemlerine göre farklı yöntemlerle değişik eğitim kuruluşları oluşturmuşlardır. Sistemler farklı olmakla birlikte hepsinin temel amacı toplumsal kimliğin sürekliliğini sağlamaktır. Osmanlı eğitim sistemini kaba bir tasnifle iki gruba ayırabiliriz. Geleneksel dönemde eğitimin temel amacı her toplumun kendi kimliğini gelecek nesle aktarmasıdır. Bunun için Müslümanlar vakıflar vasıtasıyla kurdukları mektep ve medreselerle; gayrimüslimler kilise veya cemaat mektepleriyle bu işi gerçekleştirmeye çalışmışlardır. Osmanlı, Tanzimat’ın ilanı ile geleneksel devlet anlayışından modern devlet anlayışına tedrici bir şekilde geçmek amacıyla bir dizi reform ve değişiklikler yaptı. Bu amaçla Maarif Nezareti kuruldu. Bu süreçte mevcut okullar varlığını korurken, ibtidai, rüştiye, sultani, darülfünun adı altında okullar açıldı. Bu okulların öncelikli hedefi topluma Osmanlı kimliğini kazandırmaktı. Cumhuriyet döneminde Tevhid-İ Tedrisat Kanunu’yla geleneksel döneme ait mektepler tasfiye edildi, modern mekteplerin nitelik ve nicelikleri arttırılmaya çalışıldı. Bu amaçla bir taraftan alfabe değişikliğine gidilirken, diğer taraftan geleneksel dönemle kültürel bağları sağlamak amacıyla Türk Dil Kurumu (TDK) ve Türk Tarih Kurumu (TTK) kuruldu. Cumhuriyet dönemi eğitim sisteminin temel hedefi de Türk kimliğinin sürekliliğini sağlamaktı. Gerek Osmanlı gerekse Cumhuriyet döneminde okulların ikinci hedefi mevcut bilgiyi öğretmek ve özgün bilgi üretmektir. ‘Türk toplumu bu hedefe ne ölçüde ulaştı?’ Bu soruyu herkesin kendisine sorması ve cevaplandırması gerekmektedir” diye konuştu.
İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi’nde düzenlenen konferans, Prof. Dr. Nedim İpek’e, katkılarından dolayı Prof. Dr. Kaya Tuncer Çağlayan tarafından teşekkür belgesi takdim edilmesiyle son buldu.
