Manisa’nın Saruhanlı ilçesinde düzenlenen 19. Altın Üzüm ve Kültür Festivali’nde üzüm ürünlerinin tanıtıldığı bir stantta “Eşek hoşaftan ne anlar” önyargısının kırılması amacıyla eşeğe hoşaf içirmeye çalıştılar. İlk denemelere direnen Hoşnut isimli eşek, zorlu ikna süreci sonrası sahibinin elinden hoşaf içerek renkli görüntüler oluştururken etkinliği düzenleyen Eski İl Kültür ve Turizm Müdürü Erdinç Karaköse ise “Eşeğe hoş davranılırsa hoşafı da içebileceğini düşünüyorum” dedi.
Saruhanlı ilçesinde düzenlenen 19. Altın Üzüm ve Kültür Festivali, birbirinden renkli görüntülere sahne oldu. İlçenin önemli gelir kaynaklarından olan üzüm ve üzüm ürünlerinin tanıtımı amacıyla kurulan stantlarda vatandaşlar bir çok ürünü tanıma ve satın alma imkanı buldu.
Festival kapsamında kurulan bir stant ise tüm dikkatleri üzerine çekti. Eski İl Kültür ve Turizm Müdürü ve aynı zamanda ilçede bir üzüm üretim tesisinin sahibi olan Erdinç Karaköse, üzüm tüketimini artırmak ve dikkat çekmek için oldukça ilginç bir halkla ilişkiler çalışmasına imza attı. Karaköse, meşhur “Eşek hoş laftan ne anlar” deyiminin zamanla “Eşek hoşaftan ne anlar” şekline bürünmesini fırsat bilerek, bu asırlık önyargıyı kırmak için festival alanına eşek getirdi.
Hoşnut’un hoşafla imtihanı
Standa getirilen ve üzerine “Hoş laftan da anlarım, Hoşaftan da yeter ki hoş olsun” yazılı bir pankart asılan “Hoşnut” isimli eşek, ilk başta deyimin hakkını vermek istercesine hoşaflı menüye şiddetle direndi. Önüne konulan üzüm hoşafına uzun süre burun kıvıran inatçı eşek, sahibinin dil dökmesi ve uzun süren ikna turları sonucunda inadından vazgeçti.
Hoşafın tadına nazlanarak da olsa bakan ve sahibinin elinden az miktarda içen Hoşnut, hem adının hakkını verdi hem de yüzyıllık bir deyimi çürütmüş oldu.
Görenleri kahkahaya boğan bu ilginç anlar, festivalin en çok konuşulan olayı oldu. Vatandaşlar eşek ve hoşafın bu tarihi buluşmasını cep telefonlarıyla kaydederken, Erdinç Karaköse’nin bu esprili ve zekice tanıtım stratejisi tam not aldı.
Hoşaf kültürünün kaybolduğunu ve bir ironiyle bu kültüre dikkat çekmeyi amaçladıklarını söyleyen Karaköse, “Yüzyıllardır üzüm insanımızın ve toplumumuzun gıdasında önemli bir yer tutar. Üzüm en önemli değerlendirildiği ürün çeşidi de hoşaftır. Aslında Farsça adı Hoş af, tatlı su güzel su anlamına gelen bir kökten geliyor. Biz de yüzyıllarca üzümü tatlı su olarak değerlendirmişiz. Bugüne kadar da getirmişiz. Ama bugün artık değişik tüketim alışkanlıklarının egemen olması sonucu hoşaf kültürünü kaybettik. En önemli gıda kaynaklarından üzümü de değerlendiremiyoruz. Biz de Saruhanlı’da üzümün toplumumuzun gündeminde en önemli değerlendirilecek bir gıda ürünü olarak bilincinin arttırılması amacıyla bir ironi yapmak istedik” dedi.
“Eşeğe hoş davranılırsa hoşafı da içebileceğini düşünüyorum”
Saruhanlı’nın üzüm varlığına dikkat çekmek ve eşeğin de hakkını teslim etmek istediklerini ifade eden Karaköse, “Eşek bizim toplumumuzun yüzyıllardır en önemli üretim hizmetlerinden birini gören bir varlık. Ama biz eşeğe biz o hizmetlerinin sonrasında hakkını yeterince teslim etmediğimizi, haksızlık ettiğimizi, hizmetinden yararlanırken kötü davrandığımızı biliyoruz. Bu süreçte eşeğin geçmişimizden günümüze bunu hak etmediğini düşünüyorum. Eşeğe hoş davranılırsa hoşafı da içebileceğini düşünüyorum. Toplumumuzda ‘Eşek hoşaftan ne anlar’ gibi yanlış bir bilgi de var. Aslında Türk Dil Kurumunun sözlülüğünde böyle bir ifade yok. Eşeğin normalde hoş laftan anlayamayacağına ilişkin bir söz var. Eşeğe hoş davranırsak, hoş sözler söylersek karşılık bulacağını düşünüyorum. Bu nedenle de toplumun da bugünkü dünyamızın da hoşluğa çok ihtiyacı olduğu düşüncesiyle ‘Hoşaf içelim, hoşça kalalım’ sloganıyla Saruhanlı’nın üzüm varlığını tüm Türkiye’ye, tüm dünyaya duyurmak ve eşeğin hakkını teslim etmek için ironi yapmak istedik” diye konuştu.
