Uluslararası Kalkınma ve İşbirliği Derneği (UKİD), Balkan coğrafyasının tarih, kültür ve medeniyet birikimini akademik bir yaklaşımla kayıt altına almak amacıyla “Balkan Ansiklopedisi” projesini başlattı.
Dernek tarafından hazırlanan Balkan Ansiklopedisi, Balkanların tarih, coğrafya, kültür ve medeniyet alanlarını kapsayan, yaklaşık bin maddeden oluşacak kapsamlı bir başvuru eseri olacak. Beş asrı aşan Osmanlı geçmişine sahip Balkan coğrafyasındaki Türk ve İslam medeniyetine ait birikimin gelecek nesillere aktarılmasını amaçlayan eser, önemli tarihi olaylar, devletler, yöneticiler, ilim ve sanat insanları, edebi ve kültürel kurumlar, mimari eserler, yerleşim merkezleri, düşünce akımları ve Türk kültürüyle bağlantılı şahsiyetleri içerecek. Yaklaşık üç yıl sürmesi planlanan çalışmaya Türkiye’den ve Balkan ülkelerinden yaklaşık 400 akademisyen ve araştırmacı katkı sunacak. Ansiklopedide yer alacak maddeler, alanında uzman isimler tarafından güvenilir birincil ve ikincil kaynaklara dayanılarak hazırlanacak. Böylece eserin hem bilimsel güvenilirliğinin hem de uzun yıllar başvuru kaynağı olma niteliğinin korunması hedefleniyor.
UKİD ile Ümraniye Belediyesi, uzun yıllardır akademik, kültürel ve toplumsal alanlarda çeşitli panel, sempozyum, konferans ve etkinliklerde birlikte çalışmalar yürütüyor. 2021 yılında düzenlenen Uluslararası Balkan Sempozyumu da bu birlikteliğin önemli örneklerinden biri olarak öne çıkmıştı. Balkan Ansiklopedisi projesi ise UKİD’nin bilimsel yayıncılık ve araştırma alanındaki çalışmalarına yeni bir katkı sunmayı hedefliyor.
“Tarih yazmak, tarih yapmak kadar önemlidir”
Projeye ilişkin değerlendirmelerde bulunan UKİD Başkanı Zeki Çalışkan, Balkan Ansiklopedisi’nin tarihî ve kültürel hafızanın korunması açısından önemli bir sorumluluk olduğunu belirtti. Balkanlar üzerine bugüne kadar farklı alanlarda çok sayıda akademik çalışma yapılmasına rağmen Türkiye merkezli hazırlanmış kapsamlı bir ansiklopedik eserin literatürde yer almadığına dikkat çeken Çalışkan, şu ifadeleri kullandı:
“500 yıllık bir geçmişimizin bulunduğu Balkanlar’daki birikimimizi bir bütünlük içerisinde ele alıp, gelecek nesillere taşıyacak böyle bir eserin bugüne kadar hazırlanamamış olması, nesillerimize karşı ifa edilmesi gereken bir vefa ve sorumluluk borcu olarak karşımızda duruyordu. Bugün anlaşılmıştır ki tarih yazmak, tarih yapmak kadar önemli bir iştir.”
Çalışkan, ansiklopedinin siyasi tarih, sosyal yapı, kültür, sanat, edebiyat, mimari, ekonomi ve toplumsal kurumlar gibi geniş bir yelpazeyi kapsayacağını, yalnızca akademisyenlere değil genel okuyucuya da hitap edecek şekilde hazırlanacağını ifade etti. Balkan Ansiklopedisi’nin yalnızca geçmişi kayıt altına alan bir eser olmayacağını vurgulayan Çalışkan, çalışmanın Balkan tarihi üzerine yapılacak araştırmalar için güvenilir ve kalıcı bir başvuru kaynağı oluşturacağını kaydetti.
UKİD hakkında
Uluslararası Kalkınma ve İşbirliği Derneği (UKİD), 2006 yılında İstanbul’da kuruldu. Türkiye’nin tarihî ve kültürel bağlarının bulunduğu ülkelerle ekonomik, sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesine yönelik faaliyetler yürüten dernek, insani, ekonomik, teknik, sosyal ve eğitim alanlarında projeler geliştiriyor. UKİD, bugüne kadar Kosova, Kuzey Makedonya, Bosna-Hersek, Macaristan ve Bulgaristan başta olmak üzere birçok ülkede doğrudan faaliyet yürüterek, uluslararası iş birliğini güçlendirmeye yönelik çalışmalarını sürdürüyor.
