Ateşte tavlanan emek: 45 yıldır kalaycılığı yaşatıyor

Sinop’un Erfelek ilçesinde, teknolojinin gelişmesiyle birlikte unutulmaya yüz tutan mesleklerden kalaycılığı sürdüren 74 yaşındaki Şaban Özen, yarım asra yaklaşan emeğiyle bakır kaplara yeniden hayat veriyor. Yıllardır örs başında çalışan Özen, bakır kapları ateşte tavlayıp meşe kömürüyle parlatıyor, ardından kalaylayarak müşterilerine teslim ediyor.

İlçede 45 yıldır kalaycılık yapan Şaban Özen, çocuk yaşlarda başladığı mesleğini ilk günkü heyecanla sürdürdüğünü söyledi. Geçmişte hemen her evde bakır kap bulunduğunu anlatan Özen, teknolojinin gelişmesi ve çelik ürünlerin yaygınlaşmasıyla mesleğin eski yoğunluğunu kaybettiğini ifade etti.

Kalaycılığın sabır ve ustalık isteyen bir iş olduğunu belirten Özen, bakır kapların önce ateşte tavlandığını, ardından özel işlemlerden geçirilerek temizlendiğini anlattı. Kapların son aşamada meşe kömürü kullanılarak parlatıldığını dile getiren Özen, yapılan işlemlerin tamamen el emeğine dayandığını söyledi.

Yıllardır aynı dükkânda çalıştığını ifade eden Özen, “Eskiden işlerimiz çok yoğundu. Sabah başlayıp geceye kadar çalışırdık. Şimdi meslek unutulmaya yüz tuttu ama yine de bakır kullanan vatandaşlarımız geliyor. Biz de elimizden geldiğince bu geleneği sürdürmeye çalışıyoruz” dedi.

Mesleğin gençler tarafından tercih edilmemesinden yakınan Özen, çırak yetişmediğini belirterek, “Bu işi öğrenmek isteyen pek kalmadı. Oysa kalaycılık hem sanat hem de kültürdür. Bizden sonra devam ettiren olur mu bilmiyorum” diye konuştu.

Özen, özellikle köylerden ve çevre ilçelerden vatandaşların eski bakır kazan, tencere ve sinilerini tamir ve kalay yaptırmak için getirdiğini, bazı müşterilerin ise yıllardır aynı kapları kullanmaya devam ettiğini sözlerine ekledi.