Binlerce yıllık antik kentlerin bilinçsiz ziyaretlerle zarar gördüğünü belirten Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi (ALKÜ) akademisyenlerinden Doç. Dr. Tuna Akçay, kültürel mirasın korunması için tüm ziyaretçileri duyarlı olmaya çağırıyor.
Binlerce yıllık tarihiyle açık hava müzesi niteliği taşıyan antik kentler, her yıl yerli ve yabancı birçok ziyaretçiyi ağırlıyor. Ancak uzmanlar, bu alanlarda yapılan bilinçsiz ziyaretlerin hem kültürel mirasa hem de doğal yaşama ciddi zararlar verdiği konusunda uyarıyor. Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi (ALKÜ) akademisyenlerinden Selinus Arkeolojik Araştırmaları Başkanı Doç. Dr. Tuna Akçay, antik kentlerde ziyaretçi bilincinin büyük önem taşıdığını vurguladı. “Bir taşın bile yerinin değiştirilmesi, arkeolojik bağlamın bozulmasına yol açabilir. Aynı şekilde, flora ve fauna üzerinde oluşturulan baskı, ekolojik dengeleri sarsıyor.” diyen Akçay, ziyaretçilerin özellikle belirlenmiş yürüyüş rotalarından ayrılmamaları gerektiğini belirtti.
“Kazı alanlarına izinsiz giriş ve duvar yazılarına dikkat”
Bitki örtüsünün tahrip edilmesi, taşınabilir küçük buluntuların yerinden alınması, duvar yazıları ve kazı alanlarına izinsiz giriş gibi davranışların yaygınlaştığını ifade eden Akçay, bu tür eylemlerin hem tarihi hem de doğal yapıya geri dönüşü olmayan zararlar verdiğini söyledi. Akçay, “Bilgi panolarını dikkatle okumak, koruma amacıyla konulan uyarı tabelalarına uymak ve yerel rehberler eşliğinde geziler yapmak; bilgilendirici ve koruyucu olacaktır” dedi.
Kenelere ve yılanlara karşı uyarılar
Antik kentlerin doğal yapısının bazı sağlık riskleri barındırdığını da belirten Akçay, özellikle ilkbahar ve yaz aylarında sıkça karşılaşılan kenelere karşı ziyaretçileri uyardı. Uzun kollu kıyafetlerin tercih edilmesi, pantolon paçalarının çorap içine sokulması, kene kovucu spreylerin kullanılması ve açık alanlarda yere oturulmaması gerektiğini ifade eden Akçay, “Geziden sonra vücut kontrolü yapılmalı, özellikle çocuklu aileler bu konuda daha dikkatli olmalıdır.” dedi. Bölgelerde zaman zaman yılanların da görülebildiğini hatırlatan Akçay, “Taşlık alanlarda çıplak elle temas etmekten kaçınılmalı, çalılık bölgelerde yürürken dikkatli olunmalı ve ayak bileklerini koruyan ayakkabılar giyilmelidir” uyarısında bulundu.
“Yaban hayatına müdahale etmeyin”
Yaban hayvanlarıyla doğrudan temas kurma girişimlerinin de arttığını belirten Doç. Dr. Akçay, “Yaban hayvanları ilgi çekici olabilir ancak onların yaşam alanlarına müdahale etmeden, uzaktan gözlemle yetinmek gerekir. Bu hem bireysel güvenlik hem de doğal denge açısından önemlidir” diye konuştu.
Son olarak Akçay; antik kentlerin korunmasının yalnızca uzmanların değil, tüm ziyaretçilerin ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı ve kamuoyunun bu konuda daha fazla bilinçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
