İzmir’de özel okul ve eğitim kurumlarının kendilerine ait araçlarla (özmal) dolaylı/dolaysız ücret karşılığında öğrenci taşımacılığı yapmasına ilişkin uygulama, Otobüsçüler ve Servisçiler Esnaf Odası’nın şikayeti üzerine yargı tarafından iptal edildi. Danıştay, servis taşımacılığının ticari tescilli ‘S’ plakalı araçlarla yapılabileceğine hükmetmesi konusunda emsal bir karar verdi. UKOME bu yönde düzenlemeye giderken, kurallara uymayanların ise izinlerinin iptal edileceği belirtildi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi Ulaşım ve Koordinasyon Merkezi (UKOME) Genel Kurulu’nun, 10 Ekim 2018 tarihinde aldığı karar ile özel öğretim kurumlarının kendilerine ait (özmal) araçlarla ücret karşılığında öğrenci servisi çekmesi yasaklanmıştı.
Söz konusu yasağın yürürlüğe girmesinin ardından İzmir Okul Öncesi Eğitim Kurumları ve Etüd Merkezleri Derneği, kararın iptali ve yürütmenin durdurulması talebiyle hukuki süreç başlattı. Davayı inceleyen İzmir 4’üncü İdare Mahkemesi, belediyenin getirdiği bu yasağı hukuka aykırı bularak iptal etti. İptal edilen yasak kararı, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin temyiz başvurusu üzerine Danıştay 8’inci Dairesi tarafından incelendi. Danıştay, İzmir’de ücretli servis taşımacılığının ticari tescilli ‘S’ plakalı araçlarla yapılabileceğine hükmederek yerel mahkemenin iptal kararını bozdu. Yapılan düzenlemeyle, ücretli öğrenci servis taşımacılığının yalnızca ‘S’ plaka tahditli ticari araçlarla yapılabileceği, özmal araçlarla ücretli öğrenci taşımacılığı yaptığı tespit edilenlerin ise izin belgelerinin iptal edileceği karara bağlandı.
“Haksızca servisçi esnafının ekmeğine ortak olmaya çalışanlar var”
Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan İzmir Otobüsçüler ve Servisçiler Esnaf Odası Başkanı Hasan Basri Bostancı, “En çok mağdur olan kesimlerden bir tanesi servisçi esnafı. Haksız yere servisçi esnafının ekmeğine ortak olan bir takım kesimler var. Bunlar ‘özmal’ taşımacılığı yapan araçlar. Haksız yere esnafın ekmeğine göz koyanlarla her zaman mücadele ettiğimiz gibi bugün de mücadele ediyoruz. Bu Türkiye’de ilk defa oldu. Seçimden önce, ’özmal bizim kırmızı çizgimiz’ demiştik. 8 Temmuz tarihinde UKOME kararı imzalanmış. Bu karardan önce, özellikle İzmir Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Yönergesi’nin yasaklar başlıklı 24’üncü maddesinde, ‘özel eğitim kurumlarının özmal araçları ile ücret karşılığında öğrenci servisi taşımacılığı yapamayacağı’ hükmü yer alıyordu. Bizim ara verdiğimiz dönemde bunu özel okul sahipleri mahkemeye taşımış ve mahkemeden bu kararın iptalini almışlar. Daha sonra yerel mahkeme kararı istinaf tarafından da onanmış. Fakat biz işin peşini bırakmadık ve konuyu Danıştay’a kadar taşıdık. Danıştay’ın kararlarıyla, özmal araçlarla öğrenci servis taşımacılığının dolaylı veya dolaysız şekilde yapılamayacağı yönünde bir karar çıktı. Dolaylı veya dolaysız şekilde okul adına kayıtlı özmal araçlarla öğrenci taşımacılığı yapılamayacak” diye konuştu.
“Haksız yere personel taşımacılığı yapan ve hak etmediği halde izin belgesi alanlar için de karar aldık” diyen Bostancı, şunları kaydetti: “O karar da yürürlüğe girdi. Personel taşımacılığında özmal kullanan ve ilk tespitlere göre yaklaşık bine yakın olan araç artık tekrar belge alamayacak. Özel okullarda ise okul adına kayıtlı yaklaşık 700 civarında araç bulunuyordu. Bu araçlarla da öğrenci servis taşımacılığı yapılamayacak. Bu Türkiye’de bir devrimdir. Artık herkes kendi işini yapacak. Biz, servisçinin ekmeğini haksız yere kimseyle paylaşamayız. Bunu esnafımız bilmeli. Bizim tek hedefimiz esnafımızın ekmeğini bir dilim daha büyütmektir.”
“Tüm Türkiye için emsal karar”
Kararın yalnızca İzmir için geçerli olmadığını vurgulayan Bostancı, “Tüm Türkiye için emsal bir karardır ve yankı uyandıracaktır. Okul adına kayıtlı özmal araçlar, kendi öğretmenlerini veya kendi görevlilerini taşıyabilirler” ifadelerini kullandı.
