Yapay zekâ akademiyi dönüştürüyor: Atatürk Üniversitesi’nden dikkat çeken araştırma

Atatürk Üniversitesi İletişim Fakültesi bünyesinde hazırlanan yüksek lisans tezi, akademide yapay zekâ kullanımına dair çarpıcı sonuçlar ortaya koydu.

Şeyda Bozkurt tarafından kaleme alınan ve danışmanlığını Prof. Dr. Yusuf Yurdigül’ün yürüttüğü çalışma, özellikle akademisyenlerin ve öğrencilerin yapay zekâ araçlarına yaklaşımını kapsamlı biçimde analiz ediyor. Araştırmanın, Atatürk Üniversitesi ve Erzurum Teknik Üniversitesi bünyesinde gerçekleştirilen görüşmelerle desteklendiği görülüyor.

Tez kapsamında yapılan anket ve değerlendirmeler, akademisyenlerin önemli bir bölümünün yapay zekâyı aktif biçimde kullandığını ancak etik kaygıların hâlâ güçlü biçimde varlığını sürdürdüğünü ortaya koydu. Özellikle akademik yazım süreçlerinde yapay zekâdan yararlanma oranının yüksek olduğu, buna rağmen “özgünlük” ve “intihal” konularında ciddi bir belirsizlik yaşandığı tespit edildi. Öğrenciler tarafında ise yapay zekâ kullanımının daha yaygın ve gündelik olduğu, ancak bilinç düzeyinin akademisyenlere kıyasla daha düşük olduğu dikkat çekti.

Tezin yazarı Şeyda Bozkurt, araştırmaya ilişkin değerlendirmesinde, “Yapay zekâ artık akademik üretimin dışında düşünülemez. Ancak bu kullanımın etik çerçevesi henüz netleşmiş değil. Çalışmamda bu belirsizlik alanını görünür kılmaya çalıştım” ifadelerini kullandı. Bozkurt, özellikle Türkiye meyanda bu tür ampirik çalışmaların sınırlı olduğuna dikkat çekerek, elde edilen verilerin alandaki boşluğu doldurmayı hedeflediğini belirtti.

Tez danışmanı Prof. Dr. Yusuf Yurdigül ise çalışmanın önemine vurgu yaparak, çalışma kapsamında 400 akademisyenle görüşme yapıldığını ifade etti. Yurdigül, “Akademide yapay zekâ kullanımı hızla yaygınlaşıyor ancak bu dönüşümün kuramsal ve etik boyutları yeterince münazara edilmiyor. Bu tez, hem mevcut durumu ortaya koyması hem de münazara zemini oluşturması açısından değerli bir katkı sunuyor” dedi. Yurdigül ayrıca, üniversitelerin bu alanda politika geliştirmesi gerektiğini ifade etti.

Araştırmanın sonuçları, üniversitelerde yapay zekâ kullanımına yönelik açık ve kurumsal rehberlere ihtiyaç olduğunu da ortaya koyuyor. Çalışmada, hem akademisyenler hem de öğrenciler için etik kullanım ilkelerinin belirlenmesi gerektiği vurgulanırken, gelecekte bu alanda daha derinlemesine ve disiplinler arası araştırmalar yapılması öneriliyor. Bu yönüyle tez, yalnızca akademik bir çalışma olmanın ötesinde, yükseköğretimde dijital dönüşüm münazaralarına da önemli bir katkı sunuyor.