Uyuşturucu suçlarına ilişkin soruşturma ve kovuşturmalarda önemli ölçüde hızlanma sağlandı. Cumhuriyet başsavcılıkları ile ceza mahkemelerinde bazı suç türlerinde temizleme oranlarının yüzde 100’ü aşmasıyla geçmiş yıllardan devreden dosyalardan bir kısmının da sonuçlandırılarak iş yükü azaltıldı.
Uyuşturucuyla mücadelenin yalnızca bir güvenlik meselesi değil, gençlerin ve toplumun geleceğini koruma mücadelesi olduğunu sık sık vurgulayan Adalet Bakanı Akın Gürlek’in kararlı tutumuyla bu oranların önümüzdeki yıl daha da artması bekleniyor.
Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün verilerine göre uyuşturucu ve uyarıcı madde suçlarına ilişkin son 10 yıllık soruşturma ve kovuşturma verileri değerlendirildi. Türk Ceza Kanunu’nun uyuşturucu madde imal ve ticareti, uyuşturucu kullanılmasını kolaylaştırma ve kullanmak amacıyla uyuşturucu bulundurma suçlarını düzenleyen 188, 190 ve 191’inci maddeleri ile 2313 ve 3298 sayılı kanunlar kapsamındaki dosyalar incelendi. Uyuşturucu suçlarına ilişkin verilerde yükseliş görülmesine rağmen, soruşturma ve kovuşturma süreçlerindeki temizleme oranlarının önemli ölçüde arttığı belirlendi. Özellikle 2025 yılında gelen dosya sayısı kadar dosyanın karara bağlanmasının yanı sıra geçmiş yıllardan devreden dosyaların da bir kısmı sonuçlandırılarak dosya birikimi azaltıldı.
’Başsavcılıklarda temizleme oranları yükseldi’
Cumhuriyet başsavcılıklarında 2313 sayılı Kanun kapsamındaki soruşturmalarda 2016 yılında yüzde 62,4 olan temizleme oranı, 2025 yılında yüzde 99,5’e çıktı. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçunu düzenleyen TCK’nin 188’inci maddesi kapsamında temizleme oranı aynı dönemde yüzde 87,3’ten yüzde 97,3’e yükseldi. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma suçunu düzenleyen TCK’nin 190’ıncı maddesi kapsamındaki temizleme oranı ise yüzde 85,5’ten yüzde 106’ya ulaştı. Böylece 2025 yılında açılan dosya sayısı kadar dosya karara bağlandı ve geçmiş yıllardan devren gelen dosyalardan da yıl içerisinde açılan dosya sayısının yüzde 6’sı kadar dosya sonuçlandırıldı. TCK’nin 191’inci maddesi kapsamındaki dosyalarda temizleme oranı yüzde 65,9’dan yüzde 87,2’ye çıkarken, 3298 sayılı Kanun kapsamındaki oran yüzde 102,4’ten yüzde 107,1’e yükseldi. Bu kapsamda 2025 yılında açılan dosyaların tamamı kadar dosya karara bağlanırken geçmiş yıllardan devreden dosyalarda da azalma sağlandı.
’Ceza Mahkemelerinde yüzde 100 eşiği aşıldı’
İlk derece ceza mahkemelerinde 2025 yılında uyuşturucu suçlarına ilişkin birçok suç türünde temizleme oranı yüzde 100’ün üzerine çıktı. Temizleme oranı TCK’nin 190’ıncı maddesi kapsamında yüzde 108,1, TCK’nin 191’inci maddesi kapsamında yüzde 102,3, 2313 sayılı Kanun kapsamında yüzde 105,9 ve 3298 sayılı Kanun kapsamında yüzde 113,9 olarak gerçekleşti. Bu oranlar, 2025 yılında mahkemelere gelen dosyaların tamamına denk miktarda dosyanın karara bağlandığını ve geçmiş yıllardan devreden dosyaların da bir bölümünün sonuçlandırıldığını ortaya koydu.
’Suça sürüklenen çocuklara ilişkin dosya sayısı azaldı’
Suça sürüklenen çocuklar hakkında TCK’nin 191’inci maddesi kapsamında ceza mahkemelerine gelen toplam dosya sayısı, 2016 yılında 10 bin 692 iken 2025 yılında yüzde 23,6 azalarak 8 bin 164’e geriledi.
Suça sürüklenen çocuklar hakkında 2313 sayılı Kanun kapsamında gelen dosya sayısı da aynı dönemde yüzde 46,2 azalarak 171’den 92’ye düştü. Bölge adliye mahkemelerinde ise TCK’nin 190’ıncı maddesi kapsamında 2024 yılında 447 olan dosya sayısı, 2025 yılında yüzde 2,5 azalarak 436’ya geriledi.
Veriler, uyuşturucu suçlarına ilişkin iş yükü devam etmesine rağmen soruşturma ve kovuşturma süreçlerinin hızlandırıldığını, dosya birikiminin azaltıldığını ve adli verimliliğin artırıldığını ortaya koydu.
