Çorum’da, asırlar öncesine uzanan ve baharın müjdecisi çiğdemlerle birlik ve beraberlik kültürünü pekişteren “çiğdem aşı” geleneği bu yıl da yaşatıldı. Hattuşa’nın UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınışının 40. yıl dönümü dolayısıyla Boğazkale ilçesinde yaşatılan gelenek renkli görüntülere sahne oldu.
UNESCO’nun dünya kültür miras listesinde yer alan “çiğdem gezisi” ve “çiğdem aşı” geleneği, bu yıl da yaşatıldı. Hattuşa’nın UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne Alınışının 40. yıl dönümü dolayısıyla Çorum’un Boğazkale ilçesinde, Çorum Valiliği’nin himayesinde, Çorum Belediyesi’nin koordinesinde düzenlenen etkinlikte çocuklar hem asırlar öncesine uzanan geleneği yaşattı hem de geleneksel oyunlarla eğlendi. Etkinliğe Çorum Valisi Ali Çalgan, Çorum Belediye Başkanı Dr. Halil İbrahim Aşgın, Boğazkale Kaymakamı Bilge Yıldırım, Boğazkale Belediye Başkanı Adem Özel protokol üyeleri, çocuklar ve vatandaşlar katıldı.
Çiğdem aşı aynı sofrada buluşturdu
Gelenek kapsamında sabahın erken saatlerinden itibaren baharın müjdecisi olan çiğdemleri toplayan çocuklar, maniler eşliğinde ilçedeki sokaklarda gezerek evlerden çiğdem aşını oluşturan malzemeleri topladı. Protokol üyeleri de çocuklara eşlik etti. Daha sonra çocuklar etkinlik alanında halat çekme, mendil kapmaca, birdirbir, çuval, yumurta taşıma gibi geleneksel oyunlar oynayarak eğlendi. Kadınlar ise toplanan malzemelerle, çiğdem aşını hazırladı. Kazanlarda hazırlanan çiğdem aşı, protokol üyeleri tarafından çocuklara ve vatandaşlara ikram edildi. Protokol üyeleri, çocuklar ve vatandaşlar birlikte ikram edilen çiğdem aşını yedi.
“Bu geleneğin tekrar gün yüzüne çıkartılmasından dolayı çok mutluyum”
Etkinlikte konuşan Çorum Valisi Ali Çalgan, çiğdem aşı geleneğinin önemine değinerek, “Doğaldan, doğadan koptuğumuz zaman, doğruluktan, doğru olandan da kopmuş oluyoruz. Doğal olanın doğru olduğunu zaman hepimize bir şekilde gösteriyor. Dolayısıyla biz kültürel değerlerimiz yerine bize ait olmayan, doğal olmayan, yeni değerler koymaya çalıştığımızda bunun sonuçlarının çok iyi olmadığını tecrübe ediyoruz. Çocuklarımız bir şeyin sefasını sürmek için o şey uğruna belli bir emek harcamanın, çaba sarf etmenin önemini bu şenlikler, bu oyunlar sayesinde öğreniyorlar. Önce beraber çiğdemleri topluyorlar, çiğdemle birlikte aşı oluşturacak malzemeleri komşularından topluyorlar. Sonra beraber o aşı yiyorlar. Böylece kendileri için hoşça vakit geçirdikleri gibi, bir sürü de sosyaliteyi kazanmış oluyorlar. Hititlerden beri devam bu geleneğin tekrar gün yüzüne çıkartılmasından dolayı çok mutluyum” dedi.
“Somut olmayan miraslarımızı yarınlara taşıyacağız”
Çorum Belediye Başkanı Halil İbrahim Aşgın da geleneklerin gelecek nesillere aktarılmasını önemsediklerini belirterek, “Bir oyun sadece bir oyun değildir. Çocukluğumuzda oynadığımız oyunlarla sıraya girmeyi, adil olmayı, paylaşmayı, birlikte mutlu olmayı, hüznü öğrendik. Bugün bu oyunlarımız sanal dünyaya yenildi. Sanal oyunların sonuçlarını acı bir şekilde yaşıyoruz. İnşallah bunları yeniden dirilteceğiz. Yeniden çocuklarımız bu ve benzeri etkinliklerle yeniden bu oyunlara sahip çıkacaklar. Oyunlardan çok geçmişlerine, geleceklerine sahip çıkacaklar. Bu anlamda bu projede emeği olan tüm paydaşlara teşekkürlerimi sunuyorum. Çiğdem aşı geleneğimiz ve geleneksel oyun şenliklerimiz bu 40. yıla mahsus kalmayarak uzun yıllar devam edecek. yunları şenliklerimiz uzun yıllar devam edecek. Tarihi eserleri ihya ettiğimiz gibi, tarihi meydanları açtığımız gibi somut olmayan miraslarımızı yarınlara taşıyacağız” diye konuştu.
“13 yıldır Çorum kendi kültürünü, çiğdem aşı geleneğiyle yaşamaktadır”
Hititler’den beri devam eden ve unutulmaya yüz tutan çiğdem aşı geleneğinin yeniden yaşatılmasına katkı sağlayan Yaşayan İnsan Hazinesi Metal Sanatçısı Hasan Tuluk, etkinlikte yaptığı konuşmada, “2012 yılında ilk kez, 60 yıl önce çocukluğumda yaşamış olduğum çiğdem aşı şenliğini yapabilmek için gayret gösterdim. Kendi mahallemde, çocukluğumda mezun oldum Gazipaşa İlkokulda öğretmen arkadaşlarımızın desteğiyle, mahalle sakinlerimizin katılımıyla bunu gerçekleştirdik. O öğrencileri belediyemizin otobüsüyle çiğdemlerin olduğu mekana götürdük ve çiğdemleri topladık. Onları iğdenin dalına taktıktan sonra mahallemizde kapı tokmaklarını çaldık. Bu çalışmalarımı yıllarca sürdürüyordum. Bu çalışmaları Kültür ve Turizm Bakanlığına sunduk. Bunun proje haline getirilmesi yararlı olacağı söylendi. Çocukların sosyal alemden uzaklaştırılmasını sağlamak amacıyla da 15 tane çocuk oyunu yazarak bunu proje haline getirdim. Bunu bakanlığımıza sundum. Daha sonra Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından halk kültürü olarak envantere kaydedildi. 13 yıldır Çorum kendi kültürünü, çiğdem aşı geleneğiyle yaşamaktadır” ifadelerine yer verdi.
UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras İhtisas Komitesi Üyesi Prof. Dr. Evrim Ölçer Özünel de, “Çiğdem aşı bir topluluğu bir araya getirip bereketi, baharı, umudu kutlamanın adıdır. Dolayısıyla bugünlerde en çok ihtiyacımız olan şey. Topluluk olarak öz manevi değerlerimizden bir parça olarak bir araya gelip aynı aşa kaşık sallamayı öğrenmenin çok kıymetli olduğunu düşünüyorum. Bu nedenle çok duygusal hissediyorum. Hem somut hem somut olmayan doğal bir mirası Çorum Belediyesi, Çorum Valiliği ve Çorum halkı tarafından sahiplenilerek gün yüzüne çıkartılmasından büyük bir gurur duyduğumu belirtmek istiyorum” şeklinde konuştu.
Öte yandan, etkinliğe İnsan Hazinesi Metal Sanatçısı Hasan Tuluk, Boğazkale Kaymakamlığı, Hitit Üniversitesi, Boğazkale Belediyesi, İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve OKA Çorum İl Koordinatörlüğü destek verdi.
