Uluslararası Atom Enerji Ajansı (UAEA) raporlarında, Suriye’nin devrik lideri Beşar Esad döneminde Deyrizor yakınlarında nükleer reaktör inşa edilmesine yönelik çalışmalar yürütüldüğü ve Esad rejiminin bu faaliyetler hakkında ajansı bilgilendirmekten kaçındığı belirtildi. Raporda ayrıca, sahada yaklaşık 73 ton doğal uranyum tespit edildiği kaydedildi.
UAEA, Suriye’nin devrik Beşar Esad rejimi döneminde nükleer reaktör inşa etmeye yönelik çalışmalar yürüttüğünü bildirdi. Basın erişimine açılan gizli raporlarda, UAEA ekiplerinin Ağustos ayında Suriye’deki çeşitli tesisleri ziyaret ettiği ve sahada çalışmalar yürüttüğü kaydedildi. UAEA tarafından yapılan açıklamada, Suriye’nin Deyrizor bölgesindeki yapılan saha gözlemlerinde nükleer reaktör altyapısıyla uyumlu soğutma altyapılarının tespit edildiği belirtildi. Raporda ayrıca, sahada yaklaşık 73 ton doğal uranyum tespit edildiği ve bunun 55 tonunun 8 bin 808 adet yakıt çubuğu şeklinde olduğu, 18 tonunun ise uranyum hurdası ve atıklardan oluştuğu kaydedildi. UAEA, Esad rejiminin bu reaktörü ve ilişkili nükleer malzemeleri geçmişte ajansa bildirmekten kaçındığını vurguladı.
Ajans, yakıt çubuklarının devrik rejim tarafından ayrı bir tesiste imal edildiğini belirtirken, Şam hükümeti tarafından sağlanan erişim ve bilgiler sayesinde geçmişe dönük denetim dosyalarının tamamlanma aşamasına geldiğini duyurdu. UAEA, Suriye’de devrik rejim döneminden kalan nükleer faaliyetler ve belirsizliklerle ilgili soruşturmalarda önemli ilerleme kaydedildiğini ve Şam yönetiminin tam bir şeffaflıkla iş birliği yaptığını bildirdi. Ajans, kazı çalışmaları ilerledikçe sahadaki faaliyetleri izlemeye devam edeceğini kaydetti.
“Rapor, Suriye’nin ajans ile yürüttüğü çalışmalardaki açıklık düzeyini yansıtmaktadır”
Suriye Atom Enerjisi Komisyonu Başkanı Mudar el-Okla yaptığı açıklamada, Suriye’nin geçmiş rejim dönemine ait nükleer konuları çözüme kavuşturmak adına ciddi ve şeffaf adımlar attığını belirtti. El-Okla, UAEA ekiplerine talep edilen tüm saha ve tesislere tam erişim izni verildiğini ve gerekli belgelerin sağlandığını vurguladı.
Yapılan denetimler kapsamında, Deyrizor’daki el-Kibar sahası ile ilişkili diğer tesislerde incelemelerin tamamlandığı ve yaklaşık 73 ton doğal uranyumun tespit edilerek UAEA güvence denetimleri altına alındığı bildirildi. El-Okla, “UAEA raporu, Suriye’nin uluslararası ajans ile yürüttüğü çalışmalardaki açıklık düzeyini yansıtmaktadır. Tüm nükleer malzeme ve sahaların güvence altına alınması, uluslararası güveni pekiştiren kritik bir adımdır” dedi.
El-Okla, Suriye’nin önümüzdeki dönemdeki hedefinin, sağlık, enerji, gıda ve su gibi alanlarda nükleer bilim ve teknolojinin barışçıl kullanımını yaygınlaştırmak ve ulusal kalkınmayı desteklemek olacağını sözlerine ekledi.
