Türk Veteriner Hekimleri Birliği (TVHB) Merkez Konseyi Başkanı Ali Eroğlu, 7 Haziran Dünya Gıda Güvenliği Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, dünyada her yıl yaklaşık 866 milyon kişinin güvenli olmayan gıdalar nedeniyle hastalandığını, 1,52 milyon kişinin ise hayatını kaybettiğini belirterek, gıda güvenliğinin sağlanmasında veteriner hekimlerin kritik rol üstlendiğini vurguladı.
Türk Veteriner Hekimleri Birliği (TVHB) Merkez Konseyi Başkanı Ali Eroğlu, 7 Haziran Dünya Gıda Güvenliği Günü dolayısıyla yaptığı yazılı açıklamada, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından 2026 yılı temasının “Yükten Çözümlere – Her Yerde Güvenli Gıda” olarak belirlendiğini hatırlattı.
Gıda güvenliğinin halk sağlığı, ekonomik kalkınma, çevresel sürdürülebilirlik ve toplumsal refahın temel unsurlarından biri olduğunu belirten Eroğlu, güvenli gıdaya erişimin sağlıklı yaşamın temel şartlarından biri ve her birey için temel bir hak olduğunu ifade etti.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl yaklaşık 866 milyon insanın güvenli olmayan gıdalar nedeniyle hastalandığını, 1,52 milyon kişinin yaşamını yitirdiğini aktaran Eroğlu, gıda kaynaklı hastalıkların bakteri, virüs, parazit ve kimyasal tehlikeler aracılığıyla 200’den fazla hastalığın ortaya çıkmasına neden olduğunu kaydetti.
“Çocuklar en fazla etkilenen kesimlerin başında geliyor”
Gıda kaynaklı hastalıklardan en fazla etkilenen kesimlerin başında çocukların geldiğine dikkat çeken Eroğlu, “Dünya genelinde gıda kaynaklı hastalıklara bağlı sağlık yükünün yaklaşık yüzde 29’u beş yaş altı çocuklar üzerinde oluşmakta, her yıl yüz binlerce çocuk güvenli olmayan gıdalar nedeniyle yaşamını kaybetmektedir. Çocukların sağlıklı büyümesi ve gelişmesi açısından güvenli ve besleyici gıdaya erişimin sağlanması, gelecek nesillerimizin korunmasının öncül koşuludur” dedi.
Dünyanın bir yandan açlıkla mücadele ederken diğer yandan gıda güvenliği sorunlarıyla karşı karşıya kaldığını belirten Eroğlu, Birleşmiş Milletler verilerine göre 2024 yılında yaklaşık 673 milyon insanın açlıkla karşı karşıya kaldığını, milyarlarca insanın ise sağlıklı beslenme için gerekli nitelikteki gıdalara ekonomik olarak erişemediğini ifade etti.
İklim değişikliği ve salgın hastalıklar uyarısı
İklim değişikliği, kuraklık, doğal afetler, savaşlar, göç hareketleri ve küresel ekonomik kırılganlıkların güvenli ve yeterli gıdaya erişimi zorlaştırdığını kaydeden Eroğlu, son yıllarda yaşanan gelişmelerin gıda sistemlerinin ne kadar kırılgan olduğunu ortaya koyduğunu söyledi.
Aşırı hava olayları, su kaynaklarındaki azalma, biyolojik çeşitlilik kaybı ve yeni ortaya çıkan hastalıkların gıda güvenliği açısından önemli riskler oluşturduğunu belirten Eroğlu, özellikle hayvansal üretimde görülen salgın hastalıklar ile antimikrobiyal direnç sorununun insan sağlığını doğrudan etkilediğini vurguladı. Eroğlu, “Bu nedenle gıda güvenliği politikalarının; insan, hayvan ve çevre sağlığını birlikte değerlendiren ’Tek Sağlık’ yaklaşımı çerçevesinde ele alınması zorunluluktur” ifadelerini kullandı.
“Amaç, bilimsel verileri çözüme dönüştürmek”
2026 yılı temasının temel mesajının, gıda kaynaklı hastalıkların oluşturduğu yükün yalnızca rakamlardan ibaret olmadığını göstermek olduğunu belirten Eroğlu, “Her vaka; kaybedilen bir sağlık, bozulan bir yaşam kalitesi, artan bir ekonomik maliyet ve toplumsal refahta meydana gelen bir azalma anlamına gelmektedir. Bu nedenle amaç, sorunların tespit edilmesinin ardından elde edilen bilimsel verileri etkin denetim sistemlerine, güçlü mevzuata ve sürdürülebilir üretim modellerine dönüştürmektir” değerlendirmesinde bulundu.
“Veteriner hekimler gıda güvenliği zincirinin vazgeçilmez unsurudur”
Veteriner hekimlerin gıda güvenliği zincirinin her aşamasında görev yaptığını vurgulayan Eroğlu, çiftliklerde hayvan sağlığının korunmasından zoonotik hastalıkların önlenmesine, kesimhanelerden süt ve et işletmelerine, yem güvenliğinden gıda denetimlerine kadar geniş bir alanda sorumluluk üstlendiklerini belirtti.
Sağlıklı hayvanlardan elde edilen güvenli hayvansal gıdaların etkin veteriner hekimlik hizmetlerinin en somut çıktılarından biri olduğunu ifade eden Eroğlu, veteriner hekimlerin gıda güvenliğine bulunabilirlik, erişim, kullanım ve istikrar olmak üzere dört temel noktada katkı sağladığını kaydetti.
Gıda güvenliğinin sağlanabilmesi için üretimden tüketime kadar tüm süreçlerin bilimsel esaslara göre yürütülmesi gerektiğini belirten Eroğlu, risk temelli denetim sistemlerinin güçlendirilmesi, kayıt dışılığın önlenmesi, taklit ve tağşişle mücadelenin sürdürülmesi ile etkin kontrol mekanizmalarının desteklenmesinin önemine dikkat çekti. Eroğlu, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Unutmamalıyız ki güvenli gıda, tesadüflerin değil; bilimsel bilgiye dayalı planlama, denetim ve sorumluluk anlayışının sonucudur. Güvenli gıdanın sürdürülebilir şekilde üretilebilmesi, halk sağlığının korunması ve gelecek nesillere sağlıklı bir yaşam bırakılabilmesi için veteriner hekimlerin gıda güvenliği sistemindeki stratejik konumunun güçlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.”
