Ahıska Türklerinin 1944 yılında yaşadıkları topraklarından zorunlu göçünü konu alan “Ahıska Türkleri-Kayıp Sürgünün İzinde” sergisi, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de kapılarını ziyaretçilere açtı.
Dışişleri Bakanlığı ve Dünya Ahıska Türkleri Birliği (DATÜB) işbirliğinde hazırlanan “Ahıska Türkleri – Kayıp Sürgünün İzinde” sergisinin açılışı Azerbaycan’ın başkenti Bakü’deki Azerbaycan Milli Tarih Müzesi’nde gerçekleştirildi. Serginin açılışına Türkiye’nin Bakü Büyükelçisi Birol Akgün ve DATÜB Genel Sekreteri Ziyatdin Kassanov ve Azerbaycan Kültür Bakanı Yardımcısı Saadet Yusifova’nın yanı sıra milletvekilleri, akademisyenler ve çok sayıda davetli katıldı. Sergide, Ahıska Türklerinin zorunlu göçü sırasında yaşadığı acıları, dağılan aileleri ve ana vatana dönüş umutlarını ele alan tarihi belgeler ve fotoğraflar yer aldı.
“Karabağ’da şehit veren çok kıymetli bir Ahıska Türkü kardeşimiz var”
Sergi kapsamında açıklamada bulunan Büyükelçi Akgün, “Azerbaycan ve Türkiye, Türk dünyası içerisinde de en yakın iki kardeş ülke. Hem coğrafi olarak aynı coğrafyadayız, aynı dili konuşuyoruz. Oğuz geleneğinin taşıyıcısı olan ülkeleriz ve unutmayalım yani hem Azerbaycan hem Türkiye ciddi oranda Oğuz Türk’ü kardeşimize ev sahipliği yapıyor. Azerbaycan’ın merhum Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev’in zamanında esasen Azerbaycan’a çok ciddi miktarda Ahıskalı kardeşlerimiz geliyorlar ve burada hükümet eliyle, Azerbaycan tarafı gerçekten büyük bir Türk misafirperverliği gösteriyor” dedi.
Akgün, “Bugün Azerbaycan’da yaşayan barış, huzur ve uyum içerisinde yaşayan bu ülkenin ayrılmaz bir parçası olan Karabağ’da şehit veren çok kıymetli bir Ahıska Türkü kardeşimiz var. Esasen aynı ailemizin parçaları. Dolayısıyla Bakü’de bu serginin açılması bir sürpriz değil. Tam tersine aslında Türk dünyasının kendi kardeşlerine sahip çıkma bilincinin bir yansıması olarak görüyoruz. O anlamda da Türkiye ve Azerbaycan’ın bu alandaki dayanışmasını görmekten büyük bir mutluluk ve onur duyduğumu ifade etmek isterim” dedi.
“Serginin 2027 yılında farklı ülkelerde sergilenmesi öngörülmektedir”
Serginin açılışında konuşan Büyükelçi Akgün, “Ahıska Türkleri 1944 yılında ana yurtlarından koparılarak Orta Asya’nın farklı bölgelerine sürgün edildi. Binlerce insan bu zorlu yolculuk sırasında hayatını kaybetti. Aileler parçalandı. İnsanlar evlerinden yurtlarından uzak düştü. Ancak Ahıska Türkleri kardeşlerimiz karşı karşıya kaldıkları bütün zorluklara rağmen dillerini kültürlerini, geleneklerini ve aidiyetlerini korumayı başardılar. Bu bakımdan onların hikayesi yalnızca bir sürgünün değil aynı zamanda direncin, dayanışmanın ve güçlü bir tarihi hafızanın hikayesidir. Serginin geçtiğimiz haziran ayında İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nde Dışişleri Bakanımız Sayın Hakan Fidan’ın katılımıyla gerçekleştirilen resmi açılışının ardından bugün Bakü’de ziyaretçilerle buluşmasına son derece anlamlı buluyorum. Sayın Bakanımız İstanbul’daki açılışta Türkiye’nin Ahıska Türklerinin yanında olmaya ve haklı davalarına destek vermeye devam edeceğini vurgulamıştı. Bugün burada bulunmamız da bu güçlü iradenin ve dayanışmanın bir tezahürüdür. Bu anlamlı sergi İstanbul ve Bakü’nün ardından Ahıska Türklerinin sürgününün 82. yıl dönümü olan 14 Kasım 2026 tarihinde bu kez Ankara’da başkentimizde tarihi Ankara Tren Garında ziyaretçilerle buluşacaktır. Serginin 2027 yılında ise farklı ülkelerde sergilenmesi öngörülmektedir” dedi.
İstanbul’da başlayan hafıza yolculuğunun Bakü’de devam etmesinin bir tesadüf olmadığını belirten Akgün, “Çünkü Türkiye’yle Azerbaycan arasındaki ilişkiler yalnızca stratejik ortaklık veya devletler arası işbirliği ile açıklanamayacak kadar derindir, mürekkeptir ve kıymetlidir. Bizleri birbirimize bağlayan ortak tarihimiz, dilimiz, kültürümüz, edebiyatımız, musikimiz ve müşterek değerlerimiz vardır. Merhum Haydar Aliyev’in ifadesiyle bir millet iki devlet anlayışı belki de en somut karşılığını kültür ve ortak tarihi hafıza alanında bulmaktadır. Atatürk’ün dile getirdiği Azerbaycan’ın kederi kederimiz sevinci sevincimizdir anlayışı bu sergiler vasıtasıyla aslında bizlere şunu ifade etmektedir: Büyük Türk milletinin ayrılmaz parçası olarak gördüğümüz Ahıska Türkleri kardeşlerimizin tarihi acılarını Türkiye ve Azerbaycan Türkleri olarak ortak acılarımız olarak görüyoruz. Dün olduğu gibi bugün de yarın da bu mazlum ama mağrur kardeşlerimizi hep birlikte kucaklamaya devam edeceğiz” diye konuştu.
Türkiye ile Azerbaycan’ın ortak kültürel mirasının korunması ve gelecek nesillere aktarılması konusunda da yakın bir iş birliği içinde olduğunu belirten Akgün, “Bakü’nün bugün Ahıska Türklerinin tarihini ve hafızasını anlatan bu sergiye ev sahipliği yapması Türk dünyasının ortak hafızasına sahip çıkma irademizin de güçlü bir göstergesidir. Geçmişin acılarını hatırlamak geçmişte yaşamak anlamına gelmez. Aksine tarihi hafızayı muhafaza etmek benzer acıların yeniden yaşanmaması için gelecek nesillere karşı taşımakta olduğumuz ortak bir sorumluluktur. Ahıska Türklerinin yaşadıklarının unutulmaması ve gelecek kuşaklara aktarılması da bu sorumluluğun önemli bir parçasıdır” dedi.
İlk olarak 12 Haziran’da İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nde kapılarını açan sergi, Bakü’nün ardından 14 Kasım’da Ankara Tarihi Garı’nda ziyaretçilerini ağırlayacak. Bakü’de gerçekleştirilen sergi ise 21-28 Ağustos tarihleri arasında Azerbaycan Milli Tarih Müzesi’nde ziyaret edilebilecek.
