Srebrenitsa soykırımından suçlu bulunan Bosnalı Sırp eski General Ratko Mladiç, Hollanda’nın Lahey kentinde tutuklu bulunduğu hapishanede 84 yaşında öldü.
Birleşmiş Milletler’in (BM) Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından 2017’de Srebrenitsa soykırımından suçlu bulunarak ömür boyu hapis cezasına çarptırılan eski Sırp General Ratko Mladiç hayatını kaybetti. Sırp Cumhuriyeti Ordusu’nun (VRS) savaş dönemi Genelkurmay Başkanı olan Mladiç’in ölümüne ilişkin haber, ailesi tarafından Sırp basınına doğrulandı. Mladiç, 1995’te binlerce Boşnak Müslümanın sistematik bir şekilde katledildiği Srebrenitsa soykırımı ile 1992-95 yılları arasında işlenen diğer savaş suçları, Saraybosna’da sivillere yönelik saldırılar, terör faaliyetleri, cinayetler ve Srebrenitsa’daki sivillerin zorla yerlerinden edilmesi sırasında gerçekleştirilen insanlık dışı muameleler ve Boşnaklar ile Hırvatlara yönelik zulümlerden suçlu bulunmuştu.
BM tarafından güvenli bölge ilan edilen Srebrenitsa, 1995 yılı temmuz ayında Sırp güçleri tarafından işgal edildikten sonra kameralar karşısında “Türklerden intikam almanın zamanı geldi” ifadelerini kullanan ve işlediği vahşetler nedeniyle dünya kamuoyunda “Bosna kasabı” olarak bilinen Mladiç, Srebrenitsa’da 8 binden fazla yetişkin ve çocuk yaştaki erkeğin katledilmesinden doğrudan sorumlu tutulmuştu.
Yaklaşık 12 bin kişinin hayatını kaybettiği 44 ay süren Saraybosna kuşatmasının baş sorumlularından olan Mladiç, kuşatma sırasında şehrin “Velesici” ve “Pofalici” isimli semtlerin hedef alınmasına ilişkin, “Velesici ve Pofalici’yi vurun, orada fazla Sırp yaşamıyor” şeklindeki emri ile de hafızalara kazınmıştı. Mladiç’in bu emrine ilişkin kayıt, Lahey’deki uluslararası mahkemede yargılandığı davada aleyhinde kullanılan deliller arasında yer almıştı. Mladiç, savaş sırasında Saraybosna’da işlediği suçlarla övündüğü bir konuşmasında ise, “Saraybosna’nın yakınlarından her geçtiğimde oraya uğrayıp yol üzerinde birini öldürüyorum. Türklerin üstesinden geliyorum. Onları kim takar” demişti.
Serbest bırakılmasına ilişkin talepler, Lahey tarafından reddedilmişti
Uzun yıllardır hasta olan Mladiç için ailesi ile Sırbistan ve Bosna Hersek’teki Sırp yetkililer, savaş suçlusu eski generalin son günlerini geçirmesi ve tedavisi için Sırbistan’ın başkenti Belgrad’a nakledilmesi için yoğun çaba gösteriyordu. Son bir buçuk yıldır yatağa bağımlı olan Mladiç’in serbest bırakılmasına ilişkin talepler, Lahey’deki Uluslararası Ceza Mahkemeleri Rezidüel Mekanizması tarafından reddedilmişti.
Bosna’daki savaş sırasında Mladiç’in emriyle gerçekleştirilen dehşet verici suçlara dair tüm delillere ve eski Sırp askeri yetkililerin itiraflarına rağmen Sırbistan’da ve Bosna Hersek’teki Sırp Cumhuriyeti entitesinde halen birçok kişi tarafından kahraman olarak görülen Mladiç, savaşın ardından yaklaşık 15 yıl boyunca saklanarak cezai sorumluluktan kaçmıştı.
Mladiç, 2011’de Sırbistan’ın Zrenjanin kenti yakınlarındaki Lazarevo köyünde yakalanmış ve ardından Lahey’deki uluslararası mahkemeye teslim edilmişti.
1942 doğumlu Mladiç, 1992 yılı mayıs ayında Sırp Cumhuriyeti Ordusu Genelkurmay Başkanı olmuş, 1996’ya kadar da bu görevde kalmıştı.
Mladiç, Eski Yugoslavya Ceza Mahkemesi tarafından 22 Kasım 2017’de soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları nedeniyle müebbet hapis cezasına çarptırılmıştı. Uluslararası Ceza Mahkemeleri Rezidüel Mekanizması’nın Temyiz Dairesi ise 2021’de mahkumiyet kararını ve müebbet hapis cezasını kabul etmişti.
