Eskişehir’de yaklaşık 25 yıldır kuyumculuk yapan Hüseyin Altay, Frigler dönemine kadar uzanan “Sivrihisar cebesi” olarak bilinen geleneksel örgü sanatını yaşatmaya çalıştıklarını söyledi. Altay, tamamen el işçiliğiyle üretilen bu kültürel mirasın yapay zekâ ve teknolojiden etkilenmeyeceğini söyledi.
İstanbul doğumlu olan ve baba mesleği olarak kuyumculuğu sürdüren Altay, ortaokulun ardından eğitim hayatını bırakarak iş hayatına atıldığını, yıllar içinde çeşitli alanlarda çalıştıktan sonra ağırlığını Sivrihisar cebesi üretimine verdiğini ifade etti.
“1600 yıllık kültürel mirası yaşatmaya çalışıyoruz”
Sivrihisar cebesinin köklü bir geçmişe sahip olduğunu dile getiren Hüseyin Altay, “Bu örgünün yaklaşık 1500-1600 yıllık bir geçmişi olduğu ve Frigler dönemine kadar uzandığı söyleniyor. Eski mezarlıklardan ve büyüklerimizin sandıklarından çıkan örnekler incelendiğinde yüzlerce yıllık cebelerle karşılaşıyoruz. Benim gördüğüm en eski örnek yaklaşık 300 yıllık. Sivrihisar cebesi Trabzon cebesine benzeyen bir örgü çeşididir. Eskiden askerlerin kullandığı zırh örgüsü zamanla takıya dönüşmüş. Biz de bu kültürel mirası ayakta tutmaya çalışıyoruz” dedi.
Bir cebenin üretimi 4 günü buluyor
Sivrihisar cebesinin tamamen el emeğiyle üretildiğini vurgulayan Altay, “Altın külçesini eriterek tel haline getiriyoruz. Ardından örgü, çıkarma, yıkama, tarama, kilit, cila, parlatma ve yaldız işlemleri yapılıyor. Bir ürünün tamamlanması yaklaşık 3-4 günü buluyor” ifadelerini kullandı.
Fiyatı 1 milyon lirayı aşabiliyor
Üretimde ağırlıklı olarak 22 ayar altın kullandıklarını belirten Hüseyin Altay, Sivrihisar’da evlenen kadınlara gelenek gereği alınan bileziklerden birinin mutlaka Sivrihisar cebesi olduğunu söyledi. Altının değerli bir maden olması nedeniyle bu geleneğin 22 ayarla sürdürüldüğünü kayderek ürünlerin gramına ve modeline göre fiyatlarının değiştiğini anlatan Hüseyin Altay, “Yaptığımız cebeler ortalama 600 bin ile 1 milyon lira arasında değişiyor. Elmas kullanılan özel bir model için ise yaklaşık 1 milyon 700 bin lira fiyat verildiğini biliyorum” dedi.
“Yapay zekâ bu mesleği bitiremez”
Mesleğin tamamen el işçiliğine dayandığını belirten Altay, yapay zekânın ve teknolojinin kuyumculukta Sivrihisar cebesi üretimini tehdit etmediğini ifade ederek, “Biz tamamen el emeğiyle çalışıyoruz. Bu meslek el emeği ve ustalık istiyor. Gençlere bu işi sevdirip mesleği öğretmeye devam ettiğimiz sürece yapay zekânın ve teknolojinin bu mesleği bitireceğini düşünmüyorum” şeklinde konuştu.
