Birinci Dünya Savaşı’nda Ruslara esir düşerek Sibirya’ya götürülen Sivaslı Süvari Yüzbaşı Abdülkadir’in, annesinden haber beklediğini anlatan 110 yıllık haberleşme vesikası, torunu Dr. Selahi Ertürk’e teslim edildi.
Sivas Valiliği bünyesinde faaliyet gösteren Sivas Hafıza Merkezi, savaş yıllarında esir düşen Sivaslı askerlerin ailelerine gönderdikleri ancak sahiplerine ulaşamayan mektup ve haberleşme belgelerini günümüzde yaşayan yakınlarıyla buluşturmaya devam ediyor. Bu kapsamda Süvari Yüzbaşı Abdülkadir’in esaret dönemine ait tarihi belgeler, aradan geçen 110 yılın ardından ailesine ulaştırıldı.
Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, makamında kabul ettiği Dr. Selahi Ertürk’e dedesinin Birinci Dünya Savaşı yıllarında yaşadığı esarete ilişkin belgeleri takdim etti. Ertürk, dedesinin yıllar önce ailesine ulaşmak için verdiği mücadeleyi ortaya koyan belgeleri teslim alırken duygusal anlar yaşadı.
Sibirya’dan annesine uzanan 110 yıllık hasret
Sivas’ın Örtülüpınar Mahallesi’nden olan Süvari Yüzbaşı Abdülkadir, 1916 yılında Erzurum’un Narman bölgesinde Ruslara esir düştü. Ardından binlerce kilometre uzaklıktaki Sibirya’da bulunan bir esir kampına götürüldü. Oğlunun esir düştüğünü öğrenen annesi Nisa Hanım ise kendisine ulaşabilmek için dönemin devlet makamlarına müracaat ederek gönderdiği mektupların oğluna ulaştırılmasını istedi. Ancak savaş ve esaret şartları nedeniyle anne ile oğul arasındaki haberleşme çabaları sonuçsuz kaldı.
Esir kampında Yüzbaşı Abdülkadir hakkında Fransızca hazırlanan bilgi formunda, evinden bugüne kadar herhangi bir para veya posta alamadığı bilgisine yer verildi. Yüzbaşının annesinden gelecek bir mektubu ve onun sağlık durumuna ilişkin haberi büyük bir endişeyle beklediği belirtildi.
Yüzbaşı Abdülkadir, haberleşme vesikasında, “Bugüne kadar birçok mektup göndermeme rağmen tek bir cevap bile alamadım. Annemden gelecek mektubu ve onun sağlık durumuna ilişkin haberleri büyük bir endişeyle bekliyorum” ifadelerini kullandı.
Yaklaşık 180 Sivaslı askerin mektuplarına ulaşıldı
Sivas Hafıza Merkezi tarafından Kızılay Arşivi’nde Balkan ve Birinci Dünya Savaşları dönemine ait belgeler üzerinde yürütülen çalışmalarda, savaşlara katılan ve esir düşen yaklaşık 180 Sivaslı askerin ailelerine yazdığı ancak çeşitli nedenlerle sahiplerine ulaşamayan mektuplara ulaşıldı. Tarihi belgeler üzerinde gerçekleştirilen araştırmalarla askerlerin kimlikleri, aileleri ve yaşadıkları olaylar belirlenirken, ortaya çıkarılan hatıraların günümüzde yaşayan yakınlarına ulaştırılması hedefleniyor.
Süvari Yüzbaşı Abdülkadir’in esaret yıllarına ait belgelerin torunu Selahi Ertürk’e teslim edilmesi de yürütülen çalışmaların örneklerinden biri oldu.
“Geçmişle bugün arasında anlamlı bir gönül köprüsü kuruyoruz”
Belgelerin takdimi sırasında konuşan Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, Sivas Hafıza Merkezi tarafından yürütülen çalışmaların tarihi hafızanın korunması açısından önem taşıdığını belirtti. Şimşek, “Bir tarafta Sibirya’da annesinden haber bekleyen bir evlat, diğer tarafta ise oğluna gönderdiği mektupların ulaşması için devlete müracaat eden bir anne. Aradan bir asrı aşkın süre geçmiş olsa da bu belgelerdeki hasreti, ümidi ve bekleyişi bugün hâlâ hissedebiliyoruz” dedi.
Belgelerin yalnızca tarihi vesikalar olmadığını ifade eden Şimşek, “Bu belgeler; bir annenin evladına duyduğu özlemin, bir askerin ailesine yeniden kavuşma ümidinin ve milletimizin tarihin en zor dönemlerinde gösterdiği büyük fedakârlıkların sessiz şahitleridir. Belki de bundan 110 yıl önce sahibine ulaşması beklenen bir haberin ve yarım kalan bir hasretin izlerini, bugün onun torununa ulaştırmanın anlamlı mutluluğunu yaşıyoruz” diye konuştu.
“Ecdadımızın hatıralarını gelecek nesillere aktarmayı sorumluluk olarak görüyoruz”
Şimşek, “Bizler de Sivas Valiliği olarak şehrimizin tarihine, kültürel mirasına ve milli hafızamıza sahip çıkmayı; kahraman ecdadımızın aziz hatıralarını gelecek nesillere aktarmayı önemli bir sorumluluk olarak görüyoruz” ifadelerini kullandı.
Başta Süvari Yüzbaşı Abdülkadir olmak üzere vatan uğruna mücadele eden, esaret yaşayan ve fedakarlıkta bulunanları rahmet, minnet ve şükranla andığını belirten Şimşek, projeyi yürüten Sivas Hafıza Merkezi yetkililerine teşekkür etti.
Torun Ertürk, dedesinin hatıralarıyla buluştu
Dedesinin esaret yıllarına ait belgeleri 110 yıl sonra teslim alan Selahi Ertürk, tarihi hatıraların gün yüzüne çıkarılmasının kendisi ve ailesi açısından büyük manevi değer taşıdığını belirterek Sivas Valisi Yılmaz Şimşek’e, Sivas Hafıza Merkezi yetkililerine ve çalışmada emeği geçenlere teşekkür etti.
Yüzbaşı Abdülkadir’in savaşın sona ermesinden birkaç yıl sonra Türk İstiklal Harbi döneminde memleketi Sivas’a döndüğü belirtildi. Belge takdiminde İl Genel Meclis Başkanı Mehmet Şarkışla ile Sivas Hafıza Merkezi görevlileri Yaşar Abunus ve Ömer Gül de yer aldı.
