Mersin Sosyal Güvenlik İl Müdürü Ali Koç, kayıt dışı istihdamın hem çalışanlar hem de işverenler için ciddi sonuçlar doğurduğunu belirterek, işverenleri yasal yükümlülüklerini yerine getirme konusunda uyardı.
Koç, yaptığı yazılı açıklamada, Sosyal Güvenlik Kurumunun kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında yürüttüğü rehberlik ve bilgilendirme faaliyetleri çerçevesinde her yıl sivil toplum kuruluşları ve meslek odalarına ziyaretler gerçekleştirdiğini hatırlattı.
Kayıt dışı istihdamın, çalışanların Sosyal Güvenlik Kurumuna hiç bildirilmemesi ya da çalışma gün veya ücretlerinin eksik bildirilmesi olduğunu belirten Koç, “Sigortasız işçi çalıştırmak ya da çalışma sürelerini eksik bildirmek kayıt dışı istihdam sayılır. Bu durum hem çalışan hem de işveren açısından ciddi yaptırımlara neden olur” dedi.
Koç, sigortalı çalışmanın anayasal bir hak olduğunu vurgulayarak, “İşverenlerin çalışanlarını sigortasız çalıştırma hakkı olmadığı gibi, çalışanların da sigortasız çalışmayı isteme hakkı yoktur. Tespit halinde işverenler mağduriyet yaşayabilir” ifadelerini kullandı.
Kayıt dışılığın sonuçları ağır
Kayıt dışı istihdamın çalışanları sosyal güvenceden yoksun bıraktığını, işverenler arasında haksız rekabet oluşturduğunu ve kamu gelirlerinde kayıplara yol açtığını ifade eden Koç, sigortasız çalışan kişilerin emeklilik, malullük, ölüm aylığı, işsizlik sigortası, sağlık hizmetleri ve tazminat haklarından mahrum kaldığını hatırlattı.
“Denetimlerde kayıt dışı istihdam belirlenmesi halinde işverenlere mevzuatta öngörülen idari para cezaları uygulanır. Fiilin niteliğine göre teşvik iptali gibi ek yaptırımlar da olabilir” diyen Koç, bir işçinin bir yıl boyunca sigortasız çalıştırıldığının tespiti halinde idari cezanın 14 asgari ücrete kadar çıkabileceğini söyledi.
Koç ayrıca, bu işyerlerinin sigorta prim teşviklerinden yararlanamayacağını, haksız yararlanılan teşviklerin gecikme zammıyla geri alındığını, iş kazası durumunda işverenin adli ve idari sorumluluklarının doğduğunu belirtti.
Yabancı işçi çalıştırmada dikkat
Açıklamasında yabancı uyruklu işçi çalıştırma konusuna da değinen Koç, “Çalışma izni olmadan yabancı uyruklu işçi çalıştırılması durumunda her bir kişi için 2025 yılı itibariyle 81 bin 683 TL idari para cezası uygulanır” dedi.
İzinsiz çalıştırılan yabancıların ve ailelerinin dönüş masraflarının da işveren tarafından karşılanmak zorunda olduğunu vurguladı.
Ücretler banka üzerinden ödenmeli
Koç, Türkiye genelinde 3 ve üzeri işçi çalıştıran işverenlerin ücret ödemelerini banka aracılığıyla yapmak zorunda olduklarını hatırlatarak, “Bu yükümlülüğe uymayan işverenlere 2025 yılı için her işçi ve her ay için 2 bin 179 TL idari para cezası uygulanmaktadır” bilgisini paylaştı.
İhbar ve şikayet yolları
Koç, çalışanların sigortalarının yatırılıp yatırılmadığını veya kazanç seviyelerinin doğru bildirilip bildirilmediğini e-Devlet, Alo 170, SGK İl Müdürlükleri veya CİMER üzerinden kolayca sorgulayabileceklerini ifade etti.
