Tekirdağ’ın Malkara ilçesine bağlı Alaybey Mahallesi’nde köylü kadınlar, kış hazırlıkları kapsamında imece usulüyle salça yaparak yıllardır sürdürülen dayanışma geleneğini yaşatıyor. Mahallede bir araya gelen kadınlar, kendi bahçelerinde yetiştirdikleri domatesleri el birliğiyle salçaya dönüştürürken hem ailelerinin kışlık ihtiyacını karşılıyor hem de geçmişten bugüne taşınan imece kültürünü gelecek nesillere aktarmaya çalışıyor.
Köy yaşamının önemli geleneklerinden biri olan imece, Alaybey Mahallesi’nde kış hazırlıkları döneminde de kendisini gösteriyor. Salça yapımının yanı sıra tarhana, kesme, kuskus, yufka ve turşu gibi kışlık ürünlerin hazırlanmasında da kadınlar birbirlerine destek oluyor.
Domatesler bahçeden sofraya uzanan zahmetli yolculuğa çıkıyor
Kadınlar önce kendi bahçelerinde yetiştirdikleri domatesleri topluyor. Ardından imece usulüyle bir araya gelen kadınlar, domatesleri yıkayıp pişiriyor ve geleneksel yöntemlerle salça yapımına başlıyor.
Hazırlanan domatesler makineden geçtikten sonra suyu kaynatılıyor. Daha sonra yağ, şeker ve tuz ilave edilerek yeniden kaynatılan salça, sıcak şekilde şişelere doldurularak vakumlanıyor. Böylece ailelerin kış boyunca tüketebileceği doğal ve ev yapımı salçalar hazırlanıyor.
“Bütün arkadaşlar toplanıp bu işleri sırayla birbirimize yapıyoruz”
İmece geleneğinin mahallede yıllardır sürdüğünü belirten Semra Zeyniye Er, salçanın yapım aşamalarını anlatarak, kadınların birbirlerine sırayla destek olduğunu söyledi.
Er, “İlk önce domateslerimizi topluyoruz, yıkıyoruz. Biraz pişirdikten sonra makineden geçirip suyunu kaynatıyoruz. Suyu koyduktan sonra yağını, şekerini, tuzunu koyup biraz daha kaynatıyoruz. Daha sonra sıcak sıcak şişelere vakumluyoruz. Sonra temiz temiz tüketiyoruz” dedi.
Salça yapımının mahallede bir dayanışma geleneğine dönüştüğünü ifade eden Er, “Köydeki bütün arkadaşlar toplanıp bu işleri sırayla birbirimize yapıyoruz. Salça zamanında salça, tarhana, kesme, kuskus, yufka. Sırayla bunları hep beraber yapıyoruz” diye konuştu.
“Çocuklarımıza, torunlarımıza kış boyunca bütün ihtiyaçlarımızı yapıyoruz”
Hazırladıkları ürünleri kendi aileleri için tükettiklerini belirten Er, “Bu yaptığımız ürünleri kendi ailemiz için kullanıyoruz. Çocuklarımıza, torunlarımıza kış boyunca bütün ihtiyaçlarımızı yapıyoruz. Turşumuzu, salçamızı, her şeyimizi kendimiz üretiyoruz” ifadelerini kullandı.
Üretimde emeğin ve alın terinin kendileri için önemli olduğunu vurgulayan Er, hazır ürünlerin yaygınlaşması nedeniyle gençlerin bu geleneklerden uzaklaştığını söyledi.
Er, “Bizde hazır yok. El emeği çok. Kendi öğrendiklerimiz, kendi alın terimizle yapıp tüketiyoruz. Şu an bizim yaştakiler bunu yapıyor. Gençler hazıra alıştı, hepsi hazır tüketiyor. Kimse uğraşmak istemiyor. Ancak bizim yaştakiler yapıp uğraşıyor. Gençler artık hazıra kaçıyor. Anneler yaparsa alıp yiyorlar” dedi.
Salçalık domatesin kasası 300-350 TL
Öte yandan kent genelinde salçalık domateslerin kasasının 300-350 TL arasında alıcı bulduğu belirtildi. Ev yapımı salçanın maliyetinin yanı sıra doğal ve katkısız ürün tüketmek isteyen vatandaşların da kış hazırlıklarına önem verdiği ifade edildi.
Tarım ve Orman Müdürlüğü de çalışmaları yerinde gördü
Tekirdağ Tarım ve Orman İl Müdürlüğü yetkilileri de Alaybey Mahallesi’ni ziyaret ederek kadınların imece usulüyle gerçekleştirdiği salça yapım çalışmalarını yerinde inceledi.
Alaybey’de kadınların el birliğiyle hazırladığı salçalar, yalnızca kış sofralarının vazgeçilmezi olmaya değil, aynı zamanda mahallede yıllardır yaşatılan komşuluk ve dayanışma kültürünün de bir parçası olmaya devam ediyor.
