Çocukken geçirdiği menenjit ve konulan yanlış teşhis sonucu görme kabiliyetini kaybeden Rizeli Ahmet Turan, yaklaşık yarım asırdır parmak uçlarıyla ilmek sayarak ördüğü motifli iskemlelerle hem zanaatını yaşatıyor hem de hayata tutunuyor.
Rize’nin Güneysu ilçesinde yaşayan görme engelli Ahmet Turan, çocukluk yıllarında geçirdiği rahatsızlık sonucu görme kabiliyetini kaybetti. Buna rağmen hayata küsmeyen Turan yarım asra yakın süredir el emeği göz nuru iskemleler örerek hem hayata tutunuyor hem de zanaatını yaşatıyor. Evinde parmak uçlarıyla ilmekleri tek tek sayarak motifler çıkaran Ahmet Usta, sabrı ve titizliğiyle tüm ilçe halkına ve çevresindekilere örnek oluyor.
Yanlış teşhisle değişen hayat
Henüz küçük bir çocukken yakalandığı menenjit hastalığı sonrasında görme kabiliyetini yitiren Ahmet Turan, “1961 yılında menenjit hastalığına yakalandım. O tarihte Rize’de çocuk doktoru olmadığından hastalığıma yanlış teşhis konuldu. Neticede böyle oldu yani. Şimdi gözle beyin arasındaki damarlarda hasar olduğu için tedavisi de mümkün değil. 81 yılı Sakatlar Yılı ilan edilmiş idi. Müracaat ettik İş Bulma Kurumuna. Bize yüzde 100 sakat raporu verince iş vermediler tabii. Ben de merak ettim, dedim ’Bunu yapabilir miyim ben?’ Ağabeyim gösterdi bana biraz, başladık. Öyle devam ediyor yani” dedi.
“Hatayı affetmez, yanlış oldu mu sökerim”
İlk başlarda örneksiz ve sade modellerle işe koyulan usta, zamanla en karmaşık desenleri bile yalnızca dokunarak ve ilmek sayarak işleyecek ustalığa erişti. Desendeki en ufak bir sapmayı ikinci sıraya geldiğinde hemen hissettiğini vurgulayan Turan, işindeki ustalığı ve taviz vermediği titizliğini dile getirerek “İlk örneksiz kurdum bir tane. Ona o kadar şey olmadı da örnekliye geçince haliyle insan şaşırıyor. Şimdi yapıyorsun, geliyorsun buraya; öyle bir hata çıkıyor ki meydana, mecbur sökerim onu. Sayıyorum ilmekleri. Hangi örnek çıkarırsan ona göre… Mesela bunda 64 tane var. 70 tane olsaydı farklı bir örnek koyacaktım ama yetmediği için bunu yaptım. Yaparken ikinci sıraya geldin mi, biraz dikkatli ol hemen anlarsın yanlışı. Örnek giderken bakarsın diğer tarafa geçmiş, dikkatli oldun mu anlarsın. Yanlış olmasını istemem, mecbur sökerim” ifadelerini kullandı.
“Pes etmek yok, müşteri oldu mu satıyoruz”
Yıllar içinde kasnak temininde ve zanaatını sürdürmede çeşitli zorluklarla karşılaşsa da pes etmeyi asla düşünmediğini belirten Güneysulu emektar usta, üretmenin kendisine güç verdiğini kaydederek “Pes etmeyi hiç düşünmedim, başka yapacağım bir şey yok yani. Kasnak sıkıntısı oldu; adam yapmadı veyahut yanlış yaptı, insan tabii beziyor. Kendi istediğin gibi olmayınca biraz zorlanıyorsun. Geçen sene bana kasnak yapan bir ustayla denk geldik; ’Biri bana, biri sana yapar mısın?’ dedi, getirdi baktım şahane kasnak. Hemen anlaştık. Şimdi müşteri oldu mu satıyoruz” şeklinde konuştu.
