Nemrut’taki 2 bin yıllık heykeller nano teknolojiyle güçlendiriliyor

Adıyaman’da UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’nde bulunan Nemrut Dağı’ndaki tarihi heykeller, zamana ve doğa şartlarına karşı nano teknolojiyle hazırlanan özel kireç çözeltisi kullanılarak güçlendiriliyor.

Adıyaman’ın Kahta ilçesinde bulunan ve UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’nde yer alan Nemrut Dağı’ndaki tarihi heykeller, doğa şartlarına karşı nano teknolojiyle hazırlanan kireç çözeltisi kullanılarak güçlendiriliyor. Yaklaşık 2 bin 50 yıldır ayakta duran Kommagene Krallığı dönemine ait heykellerin korunması amacıyla Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2022 yılında “Nemrut Dağı Tümülüsü Heykelleri Sağlamlaştırma Projesi” başlatıldı. Proje kapsamında ilk olarak batı terasında bulunan Zeus heykelinin gövdesi ile doğu terasındaki kartal heykelinin gövdesinde deneme uygulaması gerçekleştirildi. Heykellerin yüzeyleri temizlendikten sonra çatlak bölümlere nano teknolojiyle hazırlanan kireç çözeltisi şırınga yöntemiyle enjekte edildi. Yapılan kontrollerde uygulamanın olumlu sonuç vermesi üzerine çalışmalar genişletildi. 2025 yılında 5 yıl sürmesi planlanan sağlamlaştırma çalışmalarına geçilirken, batı terasında bulunan Kral I. Antiochos heykelinin başı ile doğu ve batı teraslarındaki kartal başlarının çatlaklarına kireç çözeltisi uygulandı. Bir yıl boyunca takip edilen bölgelerde çalışmaların olumlu sonuç vermesi üzerine 2026 yılı uygulamalarına başlandı. Bu yıl batı terasında bulunan Kommagene Tyche ve Zeus-Oramandes heykel başlarında çalışma yürütülüyor. Gaziantep Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürü Ayşe Ebru Çorbacı’nın öncülüğündeki restoratörler, heykellerdeki çatlakların sağlamlaştırılması ve yağmur suyunun içeriye sızmasının önlenmesi amacıyla çalışmalarını sürdürüyor. Uygulamalarda nano teknolojik çalışmalar tamamlanırken, özellikle kireç taşı heykellerin yüzeyindeki derin çatlaklarda dolgu işlemlerine devam ediliyor. Çalışmalarla tarihi heykellerin atmosferik etkilerden korunarak gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor.

Uygulamaların geçmiş yıllardaki sonuçlarının yeni çalışmalar için yol gösterici olduğunu belirten Gaziantep Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürü Ayşe Ebru Çorbacı, ” 2022 yılında yaptığımız bu çalışmalar gayet iyi sonuçlar verdi. Bu amaçla tekrardan 2025 yılında 5 yıl sürecek, artık heykel başlarında yapacağımız çalışmaları başlattık. 2025 yılında Antiochos başı ve kartal başlarını her iki terasta, doğu terasında ve batı terasında uyguladık. Sağlamlaştırma işlemlerini gerçekleştirdik. Bu yıl gelip kontrol ettiğimizde onlarda da her şeyin yolunda olduğunu, yaptığımız çalışmaların sonuç verdiğini gördük. 2026 yılında Kommagene Tyche başı ve Zeus başlarını seçtik. Her iki terasta sağlamlaştırma çalışmalarımızı, en azından nano teknolojik çalışmalarımızı şu anda bitirdik. Özellikle kireç taşı heykellerin yüzeyindeki derin çatlaklardan su girişini önlemek amacıyla şu an dolgu işlemlerimizi yapıyoruz” dedi.

Çalışmaların tarihi eserlerin gelecek kuşaklara aktarılması açısından büyük önem taşıdığını ifade eden Adıyaman Müze Müdürü Mehmet Alkan “UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’nde yer alan Nemrut Dağı Ören Yeri’nde 2026 yılında tekrar restorasyon ve konservasyon işlemlerine başlandı. Bu restorasyon ve konservasyon işlemleri Kültür ve Turizm Bakanlığının destekleriyle Gaziantep Bölge Laboratuvarının ekiplerince yapılıyor. Yaklaşık 2 bin 50 yıldır ayakta duran bu heykeller gelecek nesillere aktarılacaktır” diye konuştu.