Miras ve aile Hukuku’nda yanlış bilinen doğrular

Avukat Ahmet Çağrı Karaca, miras ve aile hukuku alanında önemli açıklamalarda bulundu.

Eşini kaybeden sağ kalan eş, doğru hukuki adımlar atıldığında miras üzerinde yüzde yetmiş beşe varan bir hakka sahip olabilirken; mal rejimi tasfiyesi talep edilmediğinde bu oran yüzde yirmi beşe kadar düşebildiğini ifade eden Avukat Ahmet Çağrı Karaca, Hukuk çevrelerinde sıkça dile getirilen bu mağduriyet tablosunu, miras ve aile hukuku alanında bilinmeyen bor çok konuya açıklık getirdi.

Eşini kaybeden biri için doğru hukuki adım nedir? Mirasçılık belgesi almak yeterli mi?

Avukat Ahmet Çağrı Karaca, Tek başına Mirasçılık belgesi almanın yeterli olmadığını belirterek, “Hatta bazı durumlarda oldukça eksik kalıyor. Mirasçılık belgesi size miras üzerindeki payınızı gösterir; doğru ve gerekli bir belgedir. Ama ondan önce sorulması gereken başka bir soru var: Bu malların bir kısmı zaten size ait değil mi? Türk Medeni Kanunu çok açık bir şey söylüyor: Ölüm, evlilik birliğini ve dolayısıyla mal rejimini hukuken sona erdirir. Yani eşiniz vefat ettiğinde, önce evlilik süresince edinilen mallar üzerindeki payınız hesaplanmalı. Buna “katılma alacağı” diyoruz. Bu para miras değil – zaten size ait olan pay. Ondan sonra geriye kalan miktar üzerinden miras paylaşımı yapılır. Bu iki adım çoğunlukla birbirine karışıyor, hatta birincisi hiç atılmıyor” diye konuştu.

Avukat Ahmet Çağrı Karaca, yaptığı açıklamada yaşanan belirsizliği rakamlarla şöyle aktardı; “İki örnek vereyim, fark daha net ortaya çıkacak. Diyelim ki eşiniz vefat etti ve üzerine kayıtlı, evlilik içinde edinilmiş 4 milyon TL değerinde bir gayrimenkul var. Çocuksuz senaryoda: Geride siz ve eşinizin anne-babası kalıyor. Mal rejimi tasfiyesi yapılmazsa 4 milyon TL’nin tamamı miras sayılıyor, yasal payınız yüzde elli – elinize 2

milyon TL geçiyor. Doğru yol şu: Önce katılma alacağınızı talep edersiniz. Taşınmazın yarısı, yani 2 milyon TL, zaten size ait – miras paylaşımına girmeden önce elinize geçer. Kalan 2 milyon TL üzerinden yüzde elli miras payınızı da alırsınız: 1 milyon TL daha. Toplam 3 milyon TL. Aynı mülkte efektif payınız yüzde elli değil, yüzde yetmiş beş. Çocuklu senaryoda fark daha da çarpıcı. Çocuk varsa yasal miras payı yüzde yirmi beşe düşüyor. Tasfiyesiz bakarsanız 4 milyonun dörtte biri, yani 1 milyon TL alıyorsunuz. Ama tasfiyeyle: 2 milyon TL katılma alacağı, ardından kalan 2 milyon üzerinden yüzde yirmi beş miras payı – 500 bin TL daha. Toplam 2 milyon 500 bin TL. Efektif pay yüzde altmış yedi buçuk. Başlangıçtaki yüzde yirmi beşten neredeyse üçe katlamış oldunuz. Bu kadar büyük bir fark neden gözden kaçıyor? Kamuoyunda yerleşmiş yanlış bir kanı var: “Mal paylaşımı sadece boşanmada olur.” Oysa kanun boşanmayı ve ölümü aynı şekilde ele alıyor – her ikisi de mal rejimini sona erdiriyor.

Bunu bilmeyen ya da hatırlatmayan biri varsa süreç eksik ilerliyor. Bir de pratik bir neden var: Yas sürecinde olan insanlar “bir an önce bitsin” düşüncesiyle hareket ediyor. Bu anlaşılır bir durum. Ama o anda yapılmayan talep, ileride davaya dönüşüyor ya da tamamen kaybediliyor.”

Avukat Ahmet Çağrı Karaca, şu tavsiyede bulundu; “Mirasçılık belgesi alınmadan önce ya da en geç miras taksimi yapılmadan önce, mal rejiminden kaynaklanan alacakların ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor. Bu bir tercih değil, hukuki bir hak. Ve hukuk, bu hakkı ancak siz talep ettiğinizde size teslim eder.”