Aydın’ın eşsiz doğa ve tarih hazinesi olan Latmos (Beşparmak) Dağları’nda yapılan yeni keşifler sonucu tespit edilen Prehistorik Dönem’e ait kaya resimleri, demirci atölyeleri ve yapı kalıntıları 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescillendi.
Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) Başkanı Bahattin Sürücü, Latmos Dağları’nın Aydın ili sınırlarında kalan bir bölgesinde dernek tarafından tespit edilen kültürel varlıkların, Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından tescil edildiğini açıkladı. Sürücü açıklamasında, “Latmos (Beşparmak) Dağları’nın Aydın ili sınırları içinde kalan bir bölgesinde EKODOSD tarafından tespit edilen Prehistorik Dönem’e ait kaya resimleri, demirci atölyeleri ve yapı kalıntısının tespit ve tescil çalışmaları Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından tamamlandı. Kurum görüşmeleri sonucunda; Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü Uzmanlarınca 1. Derece Arkeolojik Sit olarak önerilen ve içerisinde Prehistorik Dönem’e ait 2 adet kaya resmi, demirci atölyeleri ve yapı kalıntısı ile arazi zemininde yer yer yüzey seramik buluntularının (taban tuğlası, çatı kiremiti, pitos parçaları) olduğu, Prehistorik Dönem’den Geç Roma ve Erken Bizans Dönemlerine tarihlendirilebilecek arkeolojik yerleşimin olduğu sahanın, 2863 Sayılı Kanunu’na bağlı yürürlüğe giren “Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının ve Sitlerin Tespit ve Tescili Hakkındaki Yönetmelik” gereğince, 1. Derece Arkeolojik Sit potansiyeline haiz olduğu anlaşıldığından alanın ” Sürücü Bölgesi Prehistorik Kaya Resmi ile Demirci Atölyeleri 1. Derece Arkeolojik Sit” alanı olarak tescil edilmiştir” dedi.
Latmos’taki kaya resimleri genelde Tekerlek Dağ’ın çevresinde yoğunlaşırken, yapılan araştırmalarda önce Sağlık köyü sonra da Madran Dağları’nda yeni kaya resimleri bulunduğunu hatırlatan Sürücü, “Son olarak da dağın merkezine hayli uzaklıkta üçüncü bir kaya resmi daha tespit edildi. Bu durum kaya resimlerinin daha geniş bir coğrafyaya yayılmış olduğunu göstermektedir. Latmos Dağları’nın merkezde yer alan jeolojik yapısının Yatağan, Çine, Bozdoğan’a kadar uzandığı görülmektedir. Zaten bazı kaya resimleri de bu alanlarda tespit edilmiştir. Yüksek ve engebeli birbiri üzerine yığılı duran geçit vermeyen kaya yapılarının içinde keşfedilmeyi bekleyen daha çok kaya resimlerinin olabileceğini düşünüyoruz. 8 bin yıllık geçmişi olan, bazılarının coğrafik ve iklimsel şartlarda zor görülebildiği kaya resimlerinin bulunması dikkat ve uzmanlık gerektiren bir iş olduğundan, on yıllar sürecek zamana ve bunları araştıracak uzmanlara ihtiyaç vardır. İleride Latmos’un geçmiş tarihine ışık tutacak kaya resimlerinin araştırılması, korunması ve ülkemizin tanıtımına kazandırılması için bütüncül bir koruma şarttır” ifadelerini kullandı.
“Latmos bölgesi madencilik, RES ve GES projelerinden kurtarılamazsa, lokal olarak sit kapsamına alınan alanlarının dışında kalan bölgeler geri dönülmez biçimde tahrip olacak ve bulunması muhtemelen kültür varlıkları da yok olacaktır” diyen Sürücü açıklamasını şu ifadelerle noktaladı:
“Yukarıda bahsettiğimiz projeler uygun olan her yerde yapılabilir, ancak doğal ve kültürel kaynak değerleri açısından benzersiz bir coğrafya olan Latmos bölgesinde kesinlikle yapılmamalı, yurt dışındandaki örneklerinde olduğu gibi korunmalı ve ülke turizmine kazandırılmalıdır. 2009 Yılından bu yana Latmos Dağları’nda zor şartlarda yapmış oldukları özverili çalışmalarla eşsiz güzellikteki dağın korunmasına çok önemli katkıları olan Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na teşekkür ediyor, aynı duyarlılığı Muğla Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu’nun da göstermesinin dağın bütüncül korunmasına büyük katkısı olacağını düşünüyoruz”
