Hollanda’nın Lahey kentindeki eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından Bosna Hersek’teki savaş sırasında işlenen savaş suçlarından mahkum edilen ilk ve tek kadın olan eski Bosnalı Sırp lider Biljana Plavsic, 96 yaşında Sırbistan’ın başkenti Belgrad’da hayatını kaybetti.
Bosna Hersek’te Müslüman Boşnaklara yönelik soykırım ve etnik temizlik uygulandığı dönemde Bosnalı Sırp savaş suçluları Ratko Mladiç ve Radovan Karadzic ile birlikte kilit siyasi figürlerden biri olan eski Bosnalı Sırp lider Biljana Plavsic, Sırbistan’ın başkenti Belgrad’da hayatını kaybetti. Plavsic’in ölüm haberi üzerine Sırp Cumhuriyeti Entitesi eski Başkanı Milorad Dodik, savaş suçlusu eski liderin Bosna Hersek’te Sırpların yoğun olarak yaşadığı Sırp Cumhuriyeti entitesinin idari merkezi Banja Luka’da düzenlenecek törenle toprağa verileceğini söyledi.
Plavsic, Bosna Hersek’te ayrılıkçı adımları ve Bosna Hersek Yüksek Temsilciliği’nin kararlarını ihlal nedeniyle geçtiğimiz yıl görevden alınan Dodik’in siyasi yükselişinde önemli rol üstlenmişti.
Plavsic suçlamaları kabul etmiş, ceza indirimi almıştı
Bosna Hersek’teki savaşı tetikleyen Sırp ayrılıkçıların siyasi lideri Karadzic ile birlikte “Sırp Cumhuriyeti”ni kuran ve Müslümanlara yönelik etnik temizlik projesinin kilit isimleri arasında yer alan Plavsic, Hollanda’nın Lahey kentinde yargılandığı eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde savcılık ile anlaşarak bazı suçlamaları kabul etmiş ve ceza indirimi almıştı. 2002 yılında yılındaki açıklamasında siyasi, dini ve ırksal temellere dayalı zulüm suçlarını itiraf eden Plavsic, “binlerce masum insanın” Sırpların kendilerine ait olarak gördüğü topraklardan Müslümanları ve Hırvatları uzaklaştırmaya yönelik örgütlü ve sistematik girişiminin kurbanı olduğunu kabul etmişti. Mahkemedeki konuşmasında Plavsic, “Benim de vazgeçilmez bir parçası olduğum liderliğimiz, sayısız masum insanı mağdur eden girişimleri yönetti” demişti.
Bosna Hersek’teki savaş sırasında işlenen insanlığa karşı suçlardan suçlu bulunan Plavsic, 2003 yılında 11 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Mahkemenin Bosna Hersek’teki 37 belediyede Sırp olmayan nüfusa yönelik etnik ayrıştırma ve zulüm faaliyetlerine katıldığına karar verdiği Plavsic, İsveç’te cezasının üçte ikisini tamamladıktan sonra 2009’da serbest bırakılmış ve o tarihten bu yana Belgrad’da yaşamıştı.
Lahey’de savaş suçlarından mahkum edilen ilk ve tek kadın
ABD eski Dışişleri Bakanı Madeleine Albright’ın övgüyle bahsettiği Plavsic, Lahey’de savaş suçlarından mahkum edilen ilk ve tek kadın olmuştu. Savcılıkla yaptığı anlaşma sonucunda hakkındaki iki soykırım suçlaması ve diğer 7 savaş suçu suçlaması düşürülen Plavsic, “Büyük Sırbistan” idealinin bir parçası olarak etnik temizliğin en büyük savunucularından biri olarak biliniyordu. Eski Yugoslavya Devlet Başkanı ve eski Sırbistan Cumhurbaşkanı Slobodan Miloşeviç de Plavsic’i fazla radikal olmakla suçlamış ve “akıl hastanesine yatırılması gerektiğini” söylemişti.
