Türkiye’nin önemli ihracat ürünlerinden olan künarda (Çam fıstığı), kuraklık sebebiyle rekolte düşüklüğü yaşanırken, bin bir zorlukla toplanan kozalakların işlenmesi için fabrikalarda yoğun mesai süreci başladı.
Aydın’da, incir, zeytin, pamuk ve kestaneden sonra önemli geçim kaynaklarından olan çam fıstığında hasat sezonu devam ederken, zor şartlar altında toplanan künarların da ihracat yolculuğu başladı. Hasat işlemi oldukça tehlikeli ve zor olmasına rağmen kozalak toplayan işçiler ölümü hiçe sayıp ağaçlara adeta bir kedi gibi tırmanırken, toplanan kozalaklar çuvallarla işleme tesislerine getiriliyor. Toptan olarak kilosu 2 bin 500 TL’den satılan iç künarın, bir tek kozalağı bile altın değerinde olurken, fabrikalarda işlenen künarların büyük bölümü yurt dışına gönderiliyor.
Özellikle Koçarlı ilçesine bağlı köylerde yaygın olarak üretilen çam fıstığı, ihracat değeri ile ülke ekonomisine önemli katkı sağlarken, fabrikalardaki yoğun mesai de başladı. Titiz bir çalışmayla çekirdekler, haşlanarak kozaklarından ayıklanarak kırılıyor. Kozalak fıstığa dönüşene kadar ise tam 12 işlemden geçiyor. 100 kilogram kozalaktan ortalama 2 kilogram künar elde edilirken, değeri ise adeta altınla yarışıyor. Uzun süreçlerin ardından seçim odalarında temizlenen künarlar paketlenerek ihracata ve satışa hazır hale getiriliyor.
Bu yıl iç künarın toptan 2 bin 500 TL’ye alınıp satıldığını belirten fabrika işletmecisi Serkan Karatosun, kuraklığın künar çamlarında da etkili olduğunu, bu nedenle 2025-26 hasat döneminde rekoltenin düşük olduğunu belirtti. Türkiye’nin dört bir yanından Aydın’a getirilen künarlar, Koçarlı ilçesinde işlenerek tüketime sunuluyor.
İşçilik maliyeti azaldı
Eskiden köylü kadınlar tarafından önce kazanlarda kaynatılıp açılması sağlandıktan sonra tara ile kırılıp zahmetli işlemlerin ardından içi çıkarılan çam fıstığı, artık son teknoloji makinelerle el değmeden hazırlanıyor. Yeni geliştirilen makineler sayesinde künardaki işçilik maliyetlerinde de düşüş yaşandı.
