Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te Türk Devletler Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) 15. Genel Kurul Toplantısı “Yapay zeka ve teknolojik ilerleme çağında Türk Dünyasında parlamentolar arası iş birliği” temasıyla başladı.
Kırgızistan, Türk Devletleri Parlamento ve Meclis Başkanlarını ağırlıyor. Başkent Bişkek’te düzenlenen Türk Devletler Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) 15. Genel Kurul Toplantısı, “Yapay zeka ve teknolojik ilerleme çağında Türk Dünyasında parlamentolar arası iş birliği” temasıyla başladı. Kırgızistan Meclis Başkanı Marlen Mamataliyev’in başkanlığında Irıs Ordo Sarayı’nda düzenlenen toplantıya, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, Kazakistan Kurultay Başkanı Aybek Dadebay, Özbekistan Senato Başkanı Tanzila Narbayeva, Azerbaycan Milli Meclis Başkanı Sahiba Gafarova, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Meclis Başkanı Ziya Öztürkler ve TÜRKPA Genel Sekreteri Büyükelçi Ramil Hasan ve Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) Genel Sekreteri Sultan Rayev katıldı.
Kırgızistan Meclis Başkanı Mamataliyev, toplantının açılış konuşmasında, kardeş halklar arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesinde parlamentoların rolünün önemli olduğunu belirterek, “Bugün TÜRKPA’nın önünde yeni görevler var. İş birliğimiz tarihi ve kültürel yakınlığımızı göstermekle kalmayıp vatandaşlarımızın günlük yaşamı etkileyecek önemli çalışmalarla tamamlamalıyız” dedi. Mamataliyev, ayrıca dijital dönüşüm ve yapay zeka gibi yeni teknolojilere ilişkin kanun tabanının güçlendirilmesi, ulaştırma ve ekonomik iş birliğinin geliştirilmesi için gerekli mekanizmaların güçlendirilmesi, eğitim, bilim, kültür, insani alanlarda parlamenter diplomasinin ayrı bir yön olarak geliştirilmesine ilişkin önerileriyle paylaştı.
“Türk devletleri arasındaki karşılıklı güven ve ortak çıkarlara dayalı iş birliği güçlendirilmelidir”
Kırgızistan Meclis Başkanı Mamataliyev, “Dünyada jeopolitik ve ekonomik değişimler hızlanmış, ulaştırma koridorları, enerji ve gıda güvenliğinin önemi artmaktadır. Böyle şartlarda Türk devletleri arasındaki karşılıklı güven ve ortak çıkarlara dayalı iş birliği güçlendirilmelidir” ifadelerini kullandı.
Kırgızistan’da dijitalleşme alanında yapılan çalışmalar hakkında bilgi veren Marlen Mamataliyev, “Bugün kamu hizmetleri tamamen dijital formata geçmiştir. Kırgız parlamentosu, tamamen dijital çalışma formatına geçti. Kağıt tabanlı belge dolaşımına son verilerek elektronik belgeler kullanılmaya başlandı. Bir sonraki aşama, akıllı dijital parlamentonun geliştirilmesi olacak. Yapay zekâ destekli çözümler ise şimdiden hayata geçirildi. Bunlar arasında, parlamentonun faaliyetlerine ilişkin bilgilendirici içeriklerin hazırlanmasında kullanılan sanal sunucular da bulunuyor” dedi.
“TÜRKPA düzeyinde sistematik bir şekilde toplanmalı ve analiz edilmelidir”
Ayrıca modern bir halk kabul merkezi açıldığını ve yasaları analiz eden “nöro hukukçu” sisteminin de geliştirilmekte olduğunu belirten Mamataliyev, bu yönde TÜRKPA üyesi ülkelerin parlamentoları arasında iş birliğinin yapılması ve tecrübe paylaşması gerektiğinin vurguladı. Mamataliyev, “Her ülkenin hukuk sisteminin kendine özgü özelliklerini dikkate alarak, ulusal mevzuatın hazırlanması ve geliştirilmesinde TÜRKPA’nın model kanunlarının hazırlanmasını ve etkin biçimde kullanılmasını öneriyoruz. Aynı zamanda etkili bir geri bildirim mekanizmasının oluşturulması da gerekmektedir. Model kanunların ulusal mevzuatta uygulanmasına ilişkin bilgiler, TÜRKPA düzeyinde sistematik bir şekilde toplanmalı ve analiz edilmelidir” ifadelerini kullandı.
