Doğu Anadolu’nun sert kışlarıyla özdeşleşen Kars’ta, baharın gecikmeli gelişiyle birlikte köylerde hareketlilik yeniden başladı. Bölgenin en önemli geçim kaynaklarından biri olan kazlar, havaların uzun süre soğuk gitmesi nedeniyle bu yıl kuluçkaya geç yattı. Ancak gecikme, köylerdeki heyecanı azaltmadı; aksine, sabırla beklenen “kaz sezonu” şimdi tüm canlılığıyla yaşanıyor.
Kars’ın Akyaka ilçesinde köylü kadınların büyük emek vererek büyüttüğü kazlar, adeta ailenin bir ferdi gibi görülüyor. Kış boyunca özenle beslenen ve korunan kazlar, şimdi yeni nesillerini dünyaya getirmek için kuluçkaya yatmış durumda. Bazı kazların yavruları çıkmaya başlarken, köy evlerinde tatlı bir telaş hakim.
Kadınlar, henüz yumurtadan çıkan narin kaz yavrularına adeta bebek gibi bakıyor. Soğuktan etkilenmemeleri için özel alanlarda tutulan civcivler, düzenli olarak besleniyor ve kontrol ediliyor. Yavruların sağlıklı büyümesi için gece gündüz demeden nöbet tutuluyor.
“Dışarıdan getirilen kazlar Kars kazının ırkını bozdu”
Bu yıl 2 kaz yavrusunun çıktığını ifade eden Gülsüm Demirkaya, “Kazlarımız bu sene doğdular ama çok aşırıda doğdular. Hiç birisi yavru olmadı. Yeni yeni kazlar yattı, benim bu sene 2 kaz yavrusu çıktı. Çıkarsa bir 10 tane çıkar. Eskisi gibi kazların da daha verimi yoktur. Bütün dışarıdan gelen kazları bizim köyümüzün kazlarına karıştırdılar. Köy kazlarının da ırkını bozdular.
“Kazlarımız kuluçkaya yatmadı”
Kazların bu yıl kuluçkaya çok fazla kazın yatmadığını belirten Erdoğan Erdağı, kaz yavrularını elde etmek için kuluçka makinesi aldıklarını söyledi.
Erdağı, “Her sene kazlarımız yatırdı. Bu sene yatmadı, ne yaptık? Makine aldık, mecbur kaldık aldık. Yumurtalarımız zayi oluyordu. Kuluçka makinesine verdik. 7-8 bin lira, makine aldık. Şimdi makineye bakıyoruz çıkar mı? Çıkmaz mı? O da şanşa” diye konuştu.
Öte yandan kuluçkaya yatan kazlar da en az yavrular kadar ilgi görüyor. Yumurtalar her gün tek tek kontrol edilerek gelişim süreci yakından takip ediliyor. Yaşanması muhtemel olumsuzlukta hemen müdahale ediliyor. Bu titiz bakım, hem verimi artırıyor hem de bölge ekonomisi için büyük önem taşıyor.
Kars’ta kaz yetiştiriciliği yalnızca bir hayvancılık faaliyeti değil, aynı zamanda kültürel bir miras olarak da yaşatılıyor. Özellikle kadınların omuzlarında yükselen bu gelenek, aile bütçesine sağladığı katkının yanı sıra dayanışma ve üretim kültürünü de güçlendiriyor.
Öte yandan köylerdeki üreticiler umutlu; her yeni çıkan yavru, hem sofralara hem de ekonomiye katkı sağlayacak “beyaz bereketin” habercisi olarak görülüyor. Kars’ta şimdi gözler, kuluçkadan çıkacak yeni yavrularda. Zorlu doğa şartlarına rağmen sürdürülen bu emek dolu süreç, bölgenin azmini ve üretme kararlılığını bir kez daha gözler önüne seriyor.
