Japonya, uzun yıllara yayılan yasal düzenlemeler, yerel yönetimlerin kontrol politikaları ve sahiplendirme odaklı uygulamalarla başıboş sokak hayvanı sorununu büyük ölçüde kontrol altına alındı. Aynı zamanda belediye barınaklarında ötenazi uygulanan hayvan sayısı da 20 yılda yaklaşık yüzde 98 oranında azaldı.
Sokakta sahipsiz hayvan görmenin neredeyse imkânsız olduğu Japonya’daki uygulamalar, bazı ülkelerde güvenlik riski haline gelen bu sorunun çok boyutlu bir yaklaşımla ele alınabileceğini ortaya koydu. Japonya’daki 1973 tarihli Hayvan Refahı ve Yönetimi Yasası ile bu yasa kapsamındaki idari düzenlemeler, sahipsiz hayvanların korunması ve sahiplendirilmesine yönelik uygulamaların hukuki altyapısını oluşturdu. Yasada 2013 yılında yapılan bir değişiklik, yerel yönetimlere bağlı barınakların, geçerli bir neden sunulmaksızın getirilen kedi ve köpekleri reddetmesine imkan tanıdı. Bu düzenleme, barınaklara getirilen hayvan sayısında düşüş yaşanmasına katkı sağladı. Japonya’da 1 Haziran 2020’de yürürlüğe giren yasa değişikliğiyle, evcil hayvanı sokağa atmanın cezası 500 bin Yen para cezasından 1 yıla kadar hapis veya 1 milyon Yen para cezasına yükseltildi. Sahipsiz olduğu kesinleşen hayvanlar ise sağlık kontrolleri ve davranış değerlendirmelerinin ardından sahiplendirme programlarına dahil edildi. Evcil hayvan mağazaları ve ticari yetiştiriciler ise satacakları tüm kedi ve köpeklere mikroçip takmak ve bunları Çevre Bakanlığı’nın veri tabanına kaydetmekle yükümlü kılındı. Bu uygulama, kimliklendirilen evcil hayvanların terk edilme riskini azaltan caydırıcı bir tedbir olarak öne çıktı.
Birçok yerel yönetim “sıfır ötenazi” politikasını benimsedi
Son yıllarda Tokyo gibi büyükşehirler dahil birçok yerel yönetim sağlıklı hayvanlar için “sıfır ötenazi” politikasını benimserken, Japonya Çevre Bakanlığı’nın verileri yerel ve ulusal ölçekteki çok boyutlu yaklaşımın sonuçlarını ortaya koydu. Barınaklarda ötenazi uygulanan köpek ve kedi sayısı 2004 mali yılında 394 bin 799 olarak kaydedilirken, bu sayı 2024 mali yılında 6 bin 830’a geriledi. Böylece belediye barınaklarında ötenazi uygulanan hayvan sayısı 20 yılda yaklaşık yüzde 98 oranında azaldı. Hayvan hakları alanında faaliyet gösteren Japon sivil toplum kuruluşları ise, tedavi edilemeyen veya özel bakım gerektiren bazı hayvanlar için hala başvurulan ötenazinin tamamen kaldırılmasına yönelik çalışmalarını sürdürüyor.
