İsrail’in 2007’de bombaladığı Suriye’deki tesiste uranyum izine rastlandı

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’ndan (UAEA) yapılan açıklamada, Suriye’de uzun süredir açıklanmamış bir nükleer reaktör olduğuna inanılan ve İsrail’in 2007 yılında bombaladığı bir bina ile ilgili yürütülen soruşturmada, Deyrizor vilayetinde insan eliyle işlenen ancak zenginleştirilmeyen doğal uranyum izlerine rastladığı bildirildi.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Suriye’ye ilişkin rapor yayınladı. UAEA raporunda, Suriye’de uzun süredir açıklanmamış bir nükleer reaktör olduğuna inanılan ve İsrail’in 2007 yılında bombaladığı bir bina ile ilgili yürütülen soruşturmada, Deyrizor vilayetinde insan eliyle işlenen ancak zenginleştirilmeyen doğal uranyum izlerine rastladığı bildirildi. Devrik lider Beşar Esad’ın askeri üs olarak tanımladığı binaya ilişkin yayımlanan raporda, “Üç yerden alınan numunelerde birinde çok sayıda doğal uranyum taneciği bulundu. Bu taneciklerin analizi, uranyumun insan kaynaklı olduğunu, yani kimyasal işlem sonucunda üretildiğini gösterdi” denildi.

“Mevcut Suriye makamları, bu tür uranyum taneciklerinin varlığını açıklayabilecek bilgiye sahip olmadıklarını belirtti” ifadelerinin yer aldığı raporda, Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara’nın Haziran ayında UAEA’ya siteye yeniden erişim için izin verdiği ve daha fazla çevresel numune alınmasına olanak sağladığı kaydedildi.

“Süreç tamamlandıktan sonra bu meselenin kapatılması için bir fırsat doğacaktır”

UAEA’nın hala Deyrizor’u ziyaret etmeyi planladığı ve diğer siteden alınan çevresel numunelerin sonuçlarını değerlendireceği vurgulanan raporda, “Bu süreç tamamlandıktan ve sonuçlar değerlendirildikten sonra, Suriye’nin geçmiş nükleer faaliyetleriyle ilgili devam eden denetim konularının açıklığa kavuşturulması ve bu meselenin kapatılması için bir fırsat doğacaktır” değerlendirmesi yapıldı. Raporda, tesisin Kuzey Kore’deki Nyongbyon Nükleer Bilimsel Araştırma Merkezi’ne benzediği ve bir silah programı için inşa edildiği bildirildi.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara’nın Haziran ayında yapılan görüşmede, Suriye’nin, geçmiş nükleer faaliyetlerinin ele alınması için ajansla tam şeffaflıkla iş birliği yapmayı kabul ettiği aktarılmıştı. Bu görüşmede Grossi, Suriye’den önümüzdeki birkaç ay içinde Deyrizor’a geri dönerek “daha fazla analiz yapmak, ilgili belgelere erişmek ve Suriye’nin geçmiş nükleer faaliyetleriyle ilgili kişilerle görüşmek” için destek istemişti.

İsrail saldırmıştı

İsrail, 5 Eylül 2007’de Deyrizor vilayetinin batısındaki El Kibar Tesisi’ne saldırı düzenlemişti. İsrail hükümeti, hedefin Kuzey Kore iş birliği ile inşa edilen gizli bir nükleer reaktör olduğunu açıklamıştı ve resmi olarak sorumluluğu üstlenmişti. Suriye’de devrik Esad rejimi, saldırının ardından tesis kalıntılarını tamamen ortadan kaldırmıştı.