İspanya’da artan kira fiyatları ve konut krizine tepki gösteren çalışanlar, 14 yıl aradan sonra sendikaların ortak desteğiyle genel greve giderken, ülke genelinde limanlardan fabrikalara kadar birçok sektörde iş durdu.
İspanya’da 14 yıl aradan sonra ilk kez ülkenin iki büyük sendikası UGT ve CCOO’nun yanı sıra diğer işçi örgütleri ve kiracı derneklerinin ortak desteğiyle genel grev düzenlendi. Ülke genelinde binlerce çalışan, artan kira fiyatları, konut sıkıntısı ve tahliyeleri protesto etmek amacıyla iş bıraktı. Yaklaşan erken genel seçimler öncesinde gerçekleştirilen grev kapsamında çok sayıda kentte protesto gösterileri düzenlenirken, limanlar, fabrikalar ve çeşitli sektörlerde faaliyetler durma noktasına geldi.
Yüksek katılım oranları dikkat çekti
UGT ve CCOO’ya göre grevin ilk saatlerinde limanlarda ve otomotiv sektöründe katılım yüzde 90’a ulaştı. Navarre bölgesindeki Volkswagen fabrikası ile Barcelona’daki SEAT fabrikası da dahil olmak üzere bazı fabrikalarda “tam iş durdurma” yaşandığı bildirildi. Sendikalar, grevin ilk aşamasında et sektöründe katılımın yüzde 85, atık toplama sektöründe yüzde 82 ve enerji sektöründe yüzde 75 olduğunu açıkladı. Sağlık ve sosyal hizmetlerde katılımın yüzde 38, posta hizmetlerinde ise yüzde 35 seviyesinde kaldığı belirtildi.
“Konut modelini baştan aşağı dönüştürene kadar durmayacağız”
Madrid Kiracılar Birliği Sözcüsü Alicia del Rio, grevin gece yarısı başlamasıyla birlikte “Konut modelini baştan aşağı dönüştürene kadar durmayacağız. Evlerin, rant elde eden azınlığın hizmetinde olmak yerine yaşamak için kullanılması gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Toptancı halinde gerginlik yaşandı
Madrid’deki Mercamadrid toptancı halinde toplanan yaklaşık bin protestocuya polis müdahale etti. Yaşanan çatışmada biber gazı kullanan polis, bir kişiyi gözaltına aldı. 13 kişinin tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyduğu öğrenildi.
Konut açığının 2028 yılına kadar 1 milyonu aşması bekleniyor
İspanya Merkez Bankasına göre ülkede yaklaşık 750 bin konut açığı bulunuyor ve bu sayının 2028 yılına kadar 1 milyonu aşması bekleniyor. Daha az kişinin ev sahibi olabilmesi nedeniyle kiralık konut talebi keskin şekilde arttı ve bu durum kira piyasası üzerindeki baskıyı artırdı. İspanya Gençlik Konseyine göre ortalama bin 176 avro (bin 315 dolar) olan kira bedeli, ülkedeki gençlerin ortalama aylık maaşının yaklaşık yüzde 98,7’sine karşılık geliyor.
Sanchez, 29 Kasım’da erken seçim kararı almıştı
Ülkenin başkenti Madrid’de 87 yaşındaki bir kadının evinden tahliye edilmesinin ardından hayatını kaybetmesi, haftalarca süren protestolara ve çadır eylemlerine yol açmıştı. Parlamentonun geçen ay hükümetin tahliyeleri önlemeyi ve kira artışlarını sınırlandırmayı amaçlayan kararnamelerini reddetmesi de krize ilişkin tepkileri artırmıştı. Yaşanan gelişmelerin ardından Başbakan Pedro Sanchez, 29 Kasım’da erken seçim kararı almıştı.
Hükümet, artan kira fiyatları ve yetersiz konut arzından büyük ölçüde sağ muhalefetin yönettiği bölge ve belediyeleri sorumlu tutmuştu. Ancak sendika liderleri ve protestocular, konut krizinde merkezi hükümetin de sorumluluğu bulunduğunu savunmuştu. Göstericiler, İspanya’da bu yıl meydana gelen ikinci ölümcül tren kazası nedeniyle de hükümete tepki göstermişti.
Kamuoyu yoklamalarında geride görünen Sosyalist Parti lideri Sanchez’in, konut krizine yönelik seçmen tepkisini kendi lehine çevirmeyi ve siyasi gündemi yakın çevresini ilgilendiren yolsuzluk soruşturmaları ile geçen ay 69 kişinin öldüğü tren kazasından uzaklaştırmayı hedeflediği değerlendirilmişti.
Öte yandan, tren makinistleri de bakım ve güvenlik yatırımlarının artırılması talebiyle salı günü greve gitmiş, eylem ülke genelinde ulaşımda büyük aksamalara neden olmuştu.
