İlmek ilmek kültür mirası: Bandırmalı kadınlar halı dokuma sanatını yaşatıyor

Balıkesir’in Bandırma ilçesinde Ayşe Çınar ve Hülya Sert, unutulmaya yüz tutmuş geleneksel halı dokuma sanatını yaşatmak için çalışmalarını sürdürüyor. İlmek ilmek dokunan halılarla geçmişten gelen kültürel mirası gelecek nesillere aktarmayı amaçlayan kadınlar, özellikle çocuk ve gençlerin bu sanatla tanışması için eğitimler veriyor.

Yaklaşık 30 yıldır el sanatlarıyla ilgilenen Ayşe Çınar, dekoratif el sanatlarının ardından kilim ve halı dokumaya yöneldiklerini belirterek, geleneksel sanatlara sahip çıkmak amacıyla çalışmalar yaptıklarını söyledi.

Çınar, “Ben ev sanatlarıyla 30 yıldır uğraşıyorum. Dekoratif el sanatlarından kilim dokumaya geçiş sağladık. Tarihi ve kültürel sanatlarımıza sahip çıkmak adına Bandırma’da böyle bir akım oluşturduk. Güzel ilgi ve alaka gördük” dedi.

Halı ve kilim dokuma üzerine farklı projeler geliştirmek istediklerini belirten Çınar, dokuma sanatının yalnızca bir üretim olmadığını, insanların duygularını da ilmeklere işlediğini ifade etti.

Halı dokuma sürecinin belirli aşamalardan oluştuğunu anlatan Çınar, “İlk başta ilmek atmayı bilmek gerekiyor. İlmek atmayı bildikten sonra temel aşamaları var. Ön ve arka telleri ayırıyoruz, daha sonra düğüm atıyoruz ve atkısını atıyoruz. Bu şekilde aşamalar halinde eğitimini veriyoruz ve gösteriyoruz” diye konuştu.

Dokunan halılarda farklı figürlerin de oluşturulabildiğini belirten Çınar, Atatürk silüetinin işlendiği çalışma hakkında ise “Oluşturmak, olgunlamak ve yerleştirmek zor ama halıyı dokurken her ilmeğe duygularınızı, hislerinizi ve yaşadığınız o anı yüklüyorsunuz” ifadelerini kullandı.

Yaklaşık 6 yıldır halı dokuma alanında çalışmalar yapan Hülya Sert ise geleneksel motifleri yeni nesillere öğretmeye çalıştıklarını söyledi. Sert, “Halı dokuyoruz. İlmeklerimizi desen kâğıdındaki karelere göre buraya tek tek işlemeye çalışıyoruz. Maalesef günümüzde artık el dokuma halısı yok denecek kadar az” diye konuştu.

Gençlerin geleneksel Türk motifleriyle tanışmasını istediklerini belirten Sert, çocuklara yönelik eğitimler de verdiklerini ifade ederek, “Biz de istiyoruz ki gençlerimiz bunlarla tanışsınlar. Geleneksel Türk motifleriyle hemhal olsunlar. İlk etapta öğrenci tezgâhlarımız var. Çocuklarımıza ilmek almayı, desen kodlamayı öğretmeye çalışıyoruz. Daha sonra ilerlediklerinde bu işi öğrendiklerinde el emeğiyle dokumaya dahil ediyoruz” dedi. Sert, vatandaşların dokuma sürecine katılmasını sağlamak amacıyla ortak bir halı çalışması başlattıklarını belirterek, “Büyük bir tezgâh kurduk. İnsanlar gelip geçerken bir ilmek atsın ve hatırası olsun istedik. Bandırma’ya ait bir halı olsun istiyoruz” ifadelerini kullandı.

Geleneksel halı dokuma sanatının yaşatılması için çalışmalarını sürdüren Ayşe Çınar ve Hülya Sert, gelecek nesillerin bu kültürel mirası tanıması ve devam ettirmesi için daha fazla kişinin dokuma tezgâhıyla buluşmasını amaçlıyor.