Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde (IKBY) Erbil ve Duhok kentlerinde yaklaşık bir haftadır yaşanan akaryakıt krizi nedeniyle istasyonlarda uzun kuyruklar oluştu.
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde (IKBY) Erbil ve Duhok kentlerinde akaryakıt krizi patlak verdi. Yaklaşık bir haftadır devam eden kriz nedeniyle istasyonlarında uzun araç kuyrukları oluştu. Sübvansiyonlu benzinin litre fiyatı 750 Irak dinarında (50 cent) tutulmasına rağmen serbest piyasada fiyatlar 2 bin Irak dinarını (Yaklaşık 1,5 dolar) aşarak rekor seviyelere ulaştı.
Erbil ve Duhok genelinde çok sayıda akaryakıt istasyonunda benzin sıkıntısı yaşanırken, sürücüler saatlerce yakıt alabilmek için sırada bekliyor. Hükümetin fiyatları düşürme kararına rağmen arz sıkıntısının devam ediyor.
“Sorun ham petrol kotasından kaynaklanıyor”
IKBY hükümeti, krizin temel nedeninin sübvansiyonlu benzin üretimi için ayrılan günlük 50 bin varillik ham petrol kotasının yetersiz olmasını gerekçe gösterdi. Hükümet ayrıca, ticari akaryakıt istasyonlarının önemli bölümünde stokların tükendiğini, bu nedenle acil destek sağlandığını açıkladı.
Hükümet, tüm kentlere düzenli yakıt ulaştırılması amacıyla akaryakıt istasyonu sahipleri ve dağıtıcı firmalarla toplantılar gerçekleştirdiklerini belirterek, arzın yeniden istikrara kavuşması için çalışmaların sürdüğünü bildirdi.
Yeni uygulama devreye girecek
Hükümet, sübvansiyonlu yakıtın dağıtımını daha şeffaf hale getirmek amacıyla vatandaşların yakıt miktarını, dağıtımını ve tüketimini takip edebileceği elektronik bir uygulamanın da kısa süre içinde hizmete alınacağını duyurdu. Hükümet, benzin fiyatlarındaki artışın kalıcı hale gelmesine izin vermeyeceklerini belirterek, istasyon işletmecileri ile yakıt satıcılarına kar marjlarını düşürmeleri çağrısında bulundu.
Bağdat’tan daha fazla petrol talebi
Krizin çözümü kapsamında IKBY hükümeti, Bağdat yönetiminden bölgeye tahsis edilen günlük ham petrol miktarının 50 bin varilden 126 bin 700 varile çıkarılmasını istedi. Talebin, IKBY’nin Irak nüfusundaki yüzde 12,67’lik payı esas alınarak yapıldığı belirtilirken, hükümet ayrıca, akaryakıt sektöründe tekelci uygulamaların önlenmesi için de yeni tedbirler alınacağını açıkladı.
Yetkililer, sübvansiyonlu normal benzinin litre fiyatının 750 Irak dinarı olarak uygulanmaya devam edeceğini, dağıtımın ise yalnızca hükümetin belirlediği standartlara uyan istasyonlar aracılığıyla yapılacağını bildirdi. Buna karşılık “süper” ve “iyileştirilmiş” benzin türlerinin fiyatlarının piyasa şartlarına göre yeniden düzenleneceği kaydedildi.
Turizm de krizden etkilendi
Duhok Turizm Müdürlüğü Sözcüsü Cafer Heruri, benzin sıkıntısının kente gelen turistleri de olumsuz etkilediğini söyledi. Heruri, birçok ziyaretçinin yeterli yakıt bulamadığı için kent içindeki gezi planlarını iptal etmek zorunda kaldığını, bazı turistlerin ise Musul’a dönebilecek kadar yakıtlarını korumaya çalıştığını ifade etti.
Turizm yetkilileri, ziyaretçi sayısındaki düşüşün yalnızca benzin krizinden kaynaklanmadığını; bölgesel güvenlik gerilimi, havaalanlarının kapanması ve maaş ödemelerindeki gecikmelerin de turizm hareketliliğini olumsuz etkilediğini belirtti.
28 akaryakıt istasyonuna ceza
Öte yandan Erbil Petrol ve Madenler Müdürlüğü’nün yaptığı denetimlerde 28 akaryakıt istasyonunda yakıt kalitesinde usulsüzlük tespit edildi. Denetimlerde bazı istasyonların normal benzini “iyileştirilmiş”, iyileştirilmiş benzini ise “süper” benzin olarak sattığı belirlendi. Kuralları ihlal eden istasyonlara 3 gün ile 1 ay arasında kapatma cezası uygulanırken, 1 milyon ile 5 milyon Irak dinarı arasında para cezası kesildi.
