Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, ‘dron otoyolu’ olarak da bilinen insansız hava aracı (İHA) koridorlarının hukuki altyapısının oluşturulduğunu belirterek, “Gökyüzünde dijital olarak tanımlanmış hava yolları oluşturacağız. Böylece insansız hava araçları, belirlenen güzergâhlarda emniyetli ve kontrollü şekilde uçabilecek” dedi.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından 30 Temmuz tarihinde yayımlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) kapsamında oluşturulacak İHA koridorlarına ilişkin açıklamalarda bulundu.
Yeni düzenlemeyle insansız hava araçlarının uzun mesafeli, görüş hattı dışı ve otonom uçuşlarının belirlenmiş hava sahası koridorlarında gerçekleştirilebilmesine yönelik hukuki çerçevenin oluşturulduğunu belirten Uraloğlu, “Gökyüzünde dijital olarak tanımlanmış hava yolları oluşturacağız. Böylece insansız hava araçları, belirlenen güzergâhlarda emniyetli ve kontrollü şekilde uçabilecek. Karayolu trafiğinden bağımsız yeni bir taşımacılık imkânının önünü açacağız” diye konuştu.
Dron otoyollarının güzergahları dijital olarak tanımlanacak
Dron otoyolları olarak da bilinen İHA koridorlarının SHGM tarafından ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde oluşturulacağını belirten Bakan Uraloğlu, koridorların sınırları, giriş ve çıkış noktaları, uçuş yönleri, kapasiteleri ve hava araçları arasındaki asgari ayırma kriterlerinin dijital ortamda tanımlanacağını ifade etti. Uraloğlu, “Tüm bu bilgiler, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğümüzün merkezî dijital platformu İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) üzerinden yayımlanacak. İnsansız hava araçlarının yazılımları bu verileri doğrudan okuyabilecek ve uçuşlar belirlenen kurallar çerçevesinde gerçekleştirilecek. Koridorları yasak, tahditli ve tehlikeli bölgeler ile NOTAM yayımlanan sahaları kesmeyecek şekilde planlayacağız” açıklamasında bulundu.
Yapay zeka destekli otonom uçuşlar gerçekleştirilecek
İHA koridorlarında uzun mesafeli ve görüş hattı dışı otonom uçuşların gerçekleştirilebileceğini belirten Uraloğlu, uçuş rotalarının yapay zekâ desteğiyle oluşturulacağını bildirdi. Bakan Uraloğlu, “Otonom uçuşların rotaları, en kısa yol ve faz farkı esas alınarak yapay zekâ desteğiyle belirlenecek. Uçuşların kontrolü ise İHATTYS üzerinden sağlanacak. Gerekli durumlarda uçuş sınırları daraltılabilecek, güzergâh değiştirilebilecek, araçların inişi sağlanabilecek veya uçuşları sonlandırılabilecek. Bağlantının kesilmesi halinde ise insansız hava araçları, yerleşim alanları üzerinden geçmeden önceden belirlenmiş kurtarma alanlarına yönlendirilecek” dedi.
İHA koridorlarının kullanım alanlarına ilişkin de bilgi veren Bakan Uraloğlu, yeni sistemin özellikle lojistik ve sağlık taşımacılığında önemli imkânlar sunacağını belirtti. Uraloğlu, “Dron otoyollarını şehirlerarası kargo taşımacılığında, lojistik ve aktarma merkezleri arasında düzenli otonom seferlerde kullanabileceğiz. Hastaneler arasında kan, ilaç, aşı ve tıbbi numune taşınabilecek. Adalar ve kış aylarında ulaşımın güçleştiği yerleşim yerlerine ikmal sağlanabilecek. Organize sanayi bölgeleri, fabrikalar ve limanlar arasında parça transferi yapılabilecek. Ayrıca enerji iletim hatları, boru hatları, demiryolları ve karayollarının uzun mesafeli denetimlerinde de bu koridorlardan yararlanılabilecek” ifadelerini kullandı.
İHA koridorları hobi amaçlı uçuşlara kapalı olacak
Bakan Uraloğlu, İHA koridorlarında gerçekleştirilecek uçuşların belirli yetkilendirme ve teknik şartlara tabi olacağını vurgulayarak, “Bu koridorlar hobi amaçlı uçuşlara kapalı olacak. Yalnızca P2 lisansına sahip pilotlar, SHGM’den gerekli operasyonel yetkilendirmeleri alarak yetkili işletmeler bünyesinde uçuş gerçekleştirebilecek. Kullanılacak insansız hava araçlarının tescilli olması, uzaktan tanımlama, coğrafi sınırlama ve gerekli yazılım sertifikalarına sahip olması zorunlu olacak. Her uçuş öncesinde İHATTYS üzerinden bildirim yapılacak” açıklamasında bulundu.
Uraloğlu, İHA koridorlarının güzergâhlarının ihtiyaçlar doğrultusunda ilgili kurumlarla koordinasyon içinde belirleneceğini ve İHATTYS üzerinden duyurulacağını da sözlerine ekledi.
