Hatay’ın verimli topraklarında hasadı yapılan karakılçık buğdayı, uzun ve zahmetli bir sürecin ardından geleneksel yöntemlerle kazanlarda kaynatılarak bulgura dönüştürülüyor.
Türkiye’de tarımsal çeşitliliğin en fazla olduğu illerden olan Hatay’da geçtiğimiz temmuz ayında karakılçık buğdayın hasadı yapıldı. Hasatta gerçekleştirilen patoz işlemiyle sap ve buğday taneleri birbirinden ayrıldı. Saplarından ayrılan buğday taneleri, odun ateşinde kazanda 3 saat pişirdikten sonra dama serilerek kurutulmaya bırakılıyor. Kuruması için dama serilen karakılçık buğdayı, kuruduktan sonra makinede çekilerek bulgura dönüştürülüyor. Yayladağı ilçesi Şenköy Mahallesi’nde yaşayan çiftçiler, yıllardır sürdürdükleri bu gelenek sayesinde kışlık bulgur ihtiyaçlarını karşılıyorlar.
“Yıllık yiyeceğimiz karakılçık bulgurumuz çok şükür bu sene de verimli oldu”
Karakılçık buğdayında hasadın verimli geçtiğini ifade eden Durmuş Çağırır, “Arkamızda bulunan karakılçık buğdayımızı yıl sonuna doğru, ekim aylarında ekeriz. Haziran ve temmuz aylarında biçeriz. Yaklaşık 15 günlük bir işleme süreci var. Buğday tanelerini yıkarız ve kazanda kaynatırız. Şu an gördüğünüz gibi bulgurumuzu kazanda kaynattık. Daha sonra damımıza seriyoruz. Yaklaşık bir gün boyunca burada kurumaya bırakıyoruz. Kuruduktan sonra çuvallarımıza koyup ambar evi dediğimiz saklama alanlarımıza yerleştiriyoruz. Yıllık yiyeceğimiz karakılçık bulgurumuz çok şükür bu sene de verimli oldu. Allah’a şükür olsun. Köyümüze özgü karakılçık bulgurumuzun bu yıl da hasadını tamamladık. Hayırlısıyla evimize götüreceğiz. Rabbim hayırlısıyla emeğimizin karşılığını yemeyi nasip etsin inşallah. Her sene böyle kış hazırlığı yapıyoruz. Maalesef zorluğu var ama güzel yanları da var. Kış mevsiminde zorluğunu da kolaylığını da yaşıyoruz. Her yıl yavaş yavaş ambarımızı doldurduktan sonra kışlık hazırlığımızı tamamlıyoruz. Bu gelenek Yayladağı yöremizde oldukça yaygın. Eski geleneklerimizi devam ettiriyoruz. Bilhassa kendi köyümüz Şenköy’de bu gelenek halen yaşatılıyor” dedi.
“Bulguru, dedelerimizden ve atalarımızdan gördüğümüz yöntemle yapıyoruz ve bu geleneği halen devam ettiriyoruz”
Geleneksel yöntemlerle hazırlanan karakılçık buğdayının hazırlanışını anlatan Mustafa Çağırır, “Arkamızda gördüğünüz bulguru, dedelerimizden ve atalarımızdan gördüğümüz yöntemle yapıyoruz ve bu geleneği halen devam ettiriyoruz. Her yıl ekeriz, biçeriz, patozdan geçir, yıkar ve kazanda kaynatırız. Daha sonra buğday tanelerini çekerek bulgur haline getiririz. Bulguru da afiyetle yeriz. Kaynatılan bulgurun damda yaklaşık üç gün kuruması gerekiyor. Kazanın dibi tutmasın ve buğdaylar yanmasın diye içerisine su koyuyoruz. Buğday tanelerinin açılması için ortalama üç saat pişmesi gerekiyor. Piştikten sonra dama taşınarak seriliyor. Damda kuruduktan sonra makineden geçirilerek bulgur haline geliyor.
Dedelerimizden ve atalarımızdan gördüğümüz bu yöntemi halen sürdürüyoruz. Kışa hazırlık yapmak için bunları yapmak zorundayız. Kışın da bu bulguru tüketiyoruz. Bulgurların pilav, oruk, köfte gibi birçok yemek yapılabiliyor” dedi.
