İsrail’in 7 Ekim 2023’ten bu yana ablukaya aldığı Gazze Şeridi’nde, yakıt ve pişirme gazı sıkıntısı nedeniyle ateş yakmak için çakmaklara duyulan ihtiyaç artarken, fiyatlar 20 kat yükseldi ve eski çakmaklar yeniden kullanılmak üzere tamir edilmeye başlandı.
İsrail’in 7 Ekim 2023’ten bu yana ablukaya aldığı Gazze Şeridi’nde saldırıların yol açtığı yıkım ve temel ihtiyaçlara erişimde yaşanan sıkıntılar, günlük yaşamın en sıradan ihtiyaçlarını dahi karşılamayı güçleştiriyor. Bölgede pişirme gazına erişimin kısıtlı olması nedeniyle çok sayıda aile yemek hazırlamak ve su ısıtmak için odun, karton ve tahta parçaları yakmak zorunda kalıyor. Yakıt ve pişirme gazına erişimin kısıtlı olmasının yanı sıra en temel ateşleme araçlarından biri olan çakmakların temin edilememesi bölgedeki yaşam şartlarını daha da ağırlaştırıyor. Piyasadaki çakmaların fiyatlarının yükselmesi, aileleri ellerindeki eski çakmakları tekrar tekrar tamir ettirmeye yöneltiyor. Tamirciler, eski çakmakları yeniden kullanılabilir hale getirmek, gazlarını doldurmak ve yedek parça temin etmek için çalışıyor.
“Sürekli acı çeken ve her yönden krizlerle çevrili bir halkız”
Gazze’nin kuzeyinden kaçarak Gazze Şeridi’nin merkezindeki Yermuk Mülteci Kampı’na sığınan Sarah Siam bölgedeki krizle ilgili olarak “Sürekli acı çeken ve her yönden krizlerle çevrili bir halkız. Bugün çakmak sıkıntısı çekiyoruz. Bu sorunu yaşayan yalnızca ben değilim. Gazze’deki tüm kadınlar bu krizden etkileniyor” dedi.
Yeni çakmak bulunamaması nedeniyle elindeki eski çakmağı tamir ettirmek zorunda kaldığını belirten Siam, “Piyasada çakmak yok, bu yüzden eskileri tamir ediyoruz, ancak kısa sürede yeniden bozuluyor. Pazara gittim ve çakmağımı tamir ettirdim. Bunun için yaklaşık 7 dolar ödedim ancak tamirden birkaç gün sonra yine bozuldu. Yeni bir çakmak almaya ya da çakmağımı tekrar tamir ettirmeye yetecek param yok. Bu yüzden yemek pişirmek için ateş yakmam gerektiğinde komşulara gidiyorum. Benim için bir parça kağıt yakıyorlar, ben de onu kullanıyorum” diye konuştu.
“Çakmakların kıtlığı ve yüksek fiyatları nedeniyle insanlar büyük sıkıntı çekiyor”
Gazze şehrinin merkezindeki Saraya bölgesinde çakmak tamiri yapan Abdullah Abu Rahma, savaş öncesinde pek rastlanmayan mesleği, kıtlığın artmasıyla birlikte yapmaya başladığını belirtti. Abu Rahma, çakmakların bulunamaması ve fiyatlarının yükselmesi nedeniyle bölge halkının ciddi sıkıntı yaşadığını söyleyerek, “Çakmakların kıtlığı ve yüksek fiyatları nedeniyle insanlar büyük sıkıntı çekiyor. En ucuz çakmak yaklaşık 20 dolar. Diğer çeşitlerin fiyatı ise kalitesine göre daha da yüksek” ifadelerini kullandı. Fiyat artışlarını, çakmakların sınır kapılarından Gazze’ye girişine getirilen kısıtlamalara bağlayan Abu Rahma, mevcut alternatifleri satın alabilecek maddi gücün halkta bulunmadığını söyledi.
Çakmağının gazı biten birçok kişinin kendisine geldiğini aktaran Abu Rahma, gaz dolumu için yaklaşık 1 dolar aldığını söyledi. Abu Rahma, “Bu, onların yüksek fiyata yeni bir çakmak almak zorunda kalmasından daha iyi” şeklinde konuştu.
Savaş öncesindeki durumla bugünü karşılaştıran Abu Rahma, “Savaştan önce çakmaklar çok ucuzdu. Bir dolara 4 çakmak alırdım. Şimdi fiyatları bunun 20 katından fazla arttı. Bu adaletsizlik değil mi” dedi. Abu Rahma, tamir için gereken yedek parçalarda da kıtlık yaşandığını belirtti.
“Bir çakmağın İsrail’e ne zararı var da sınır kapılarından girişine izin verilmiyor”
Çakmak tamiri yapan bir başka Gazzeli Saddam Jabr ise krizin başka bir boyutuna dikkat çekti. Jabr, “Çakmak fiyatları çılgınca arttı. Bazen 40 dolara kadar çıkıyor. İnsanlar böyle bir çakmağı alacak parayı nereden bulacak. Bir çakmağın İsrail’e ne zararı var da sınır kapılarından girişine izin verilmiyor? Çakmağın kullanım amacı belli: Yemek pişirmek, sigara içmek veya ateş yakmak. Öyleyse Gazze’ye girişine neden izin verilmiyor” diye konuştu.
Gazze’deki ekonomik şartlar nedeniyle birçok aile için yeni bir çakmak almanın son derece zor olduğunu belirten Jabr, “Bu zor şartlarda çakmak fiyatlarını nasıl karşılayabiliriz? Gazze’de iş yok, burada hayat yok. Yaşananlar büyük bir adaletsizlik” ifadelerini kullandı.
Çakmak tamiri için gerekli parçaların da giderek daha pahalı hale geldiğini belirten Jabr, “Bugün bulunabiliyor, ancak yarın ortadan kaybolabilir” şeklinde konuştu.
Gazzeli Saddam Jabr, “İnsanlar sorunlarını çözmek için çakmak ödünç alıyor. Çakmak tamiri yaptığımı bildikleri için sürekli çadırıma gelip çakmağımı ödünç alıyor. Çünkü satın alacak kadar paraları yok” dedi.
