Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Göknur Yorulmaz, Tip 2 diyabetin gelişmesini önlemek veya geciktirmenin mümkün olduğunu belirtti.
14 Kasım Dünya Diyabet Günü dolayısıyla bilgilendirici bir açıklama yapan Prof. Dr. Göknur Yorulmaz, dünyadaki yaklaşık 589 milyon diyabetli yetişkinden 252 milyonunun tanı almadan yaşamını sürdürdüğüne dikkat çekti. Yorulmaz, “Her yıl 14 Kasım’da, insülinin keşfinde önemli rol oynayan Frederick Banting’in doğum günü anısına Dünya Diyabet Günü kutlanmaktadır. Bu özel gün, diyabet konusunda toplumsal farkındalığı artırmak, hastalığın erken tanısının ve önlenmesinin önemini vurgulamak amacıyla tüm dünyada çeşitli etkinliklerle anılmaktadır. Bu yıl Dünya Diyabet Günü’nün teması ‘Diyabette Erken Eylem’ olarak belirlenmiştir. Bu tema diyabetin erken tanınmasının ve hastalık gelişmeden önce gerekli önlemlerin alınmasının önemine dikkat çekmektedir. Diyabet, günümüzde giderek yaygınlaşan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Uluslararası Diyabet Federasyonu’nun 2025 yılı verilerine göre, dünyada yaklaşık 589 milyon yetişkin diyabetle yaşamaktadır. Üstelik bu kişilerin yaklaşık 252 milyonu hastalığının farkında değildir. Yani diyabetli yaklaşık her iki kişiden biri tanı almadan yaşamını sürdürmektedir. Diyabet vakalarının yüzde 90’ından fazlasını tip 2 diyabet oluşturmaktadır. Fazla kilo, sağlıksız beslenme, hareketsiz yaşam ve genetik yatkınlık hastalığın gelişiminde önemli rol oynamaktadır. Özellikle obezitenin çocukluk ve gençlik dönemlerinde artması, diyabetin daha erken yaşlarda görülmesine neden olmaktadır. Diyabet belirtilerini tanımak hayat kurtarabilir. Aşırı susama, sık idrara çıkma, açıklanamayan kilo kaybı, sürekli yorgunluk, bulanık görme ve yaraların geç iyileşmesi diyabetin belirtileri arasında yer almaktadır. Ancak tip 2 diyabet uzun yıllar hiçbir belirti vermeden ilerleyebilir. Bu nedenle ailesinde diyabet bulunan, fazla kilolu, hareketsiz yaşam süren veya gebelikte şeker yüksekliği yaşamış kişilerin düzenli sağlık kontrollerini yaptırması büyük önem taşımaktadır” diye belirtti.
Prof. Dr. Göknur Yorulmaz, Tip 2 diyabetin gelişmesini önlemek veya geciktirmenin mümkün olduğunu anlatarak şunları ifade etti.
“Sağlıklı ve dengeli beslenmek, şekerli içeceklerden ve aşırı işlenmiş gıdalardan uzak durmak, haftada en az 150 dakika fiziksel aktivite yapmak, sağlıklı kiloyu korumak ve sigara kullanmamak diyabet riskini azaltan temel yaşam alışkanlıklarıdır. Özellikle prediyabet döneminde alınacak önlemler, diyabet gelişimini önemli ölçüde geciktirebilir. Diyabet yalnızca kan şekeri yüksekliği değildir. Kontrol altına alınmadığında kalp-damar hastalıklarına, böbrek yetmezliğine, görme kaybına, sinir hasarına ve diyabetik ayak gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Günümüzde gelişen ilaç tedavileri ve teknolojik imkanlar sayesinde diyabet kontrolünde önemli ilerlemeler sağlanmıştır. Ancak başarılı bir tedavinin temelinde erken tanı, düzenli takip, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve hasta-hekim iş birliği bulunmaktadır. 14 Kasım Dünya Diyabet Günü vesilesiyle herkesi sağlığı için erken davranmaya davet ediyoruz. Diyabet riskinizi öğrenin, belirtileri önemseyin, düzenli kontrollerinizi ihmal etmeyin. Unutmayın, diyabette erken tanı ve doğru müdahale hayat kurtarır.”
