Giderek artan sayıda şirket, çalışan verimliliğini ve kurumsal performansı artırmak amacıyla haftada dört gün iş yerinden, bir gün uzaktan çalışmayı öngören hibrit modele yöneliyor.
Standart olarak kabul edilen ve çalışanların haftada beş gün iş yerine geldikleri çalışma düzeni, son yıllarda köklü bir değişim yaşıyor. Pandemi sonrası dönemde hızlanan esnek çalışma arayışları ve yapay zekanın rutin görevleri üstlenmeye başlaması, şirketleri çalışanların verimliliğini artıracak yeni modeller aramaya yöneltiyor. İş dünyasında giderek daha yaygın hale gelen yaklaşımlar arasında, haftalık çalışma saatinin azaltıldığı dört günlük çalışma haftasının yanı sıra dört gün iş yerinden ve bir gün uzaktan çalışmayı öngören hibrit model öne çıkıyor.
Dört gün ofiste, bir gün uzaktan çalışma modeli yayılıyor
Birçok şirket için dört gün iş yerinden ve bir gün uzaktan çalışmayı öngören hibrit model, çalışan memnuniyeti ile şirket performansı arasında denge kuran bir çözüm olarak öne çıkıyor. Birçok şirket, çalışanlarını haftada dört gün ofise çağırırken, onlara bir gün uzaktan çalışma esnekliği sağlamayı tercih etmeye başlıyor.
Amerikan otomotiv devi Ford, 2025 yılı eylül ayından itibaren çalışanlarının haftada dört gün ofisten çalışacağını açıklamıştı. Şirketten yapılan açıklamada, bu politikanın “daha yüksek büyüme oranına, daha yüksek kar marjlarına, ekonomik döngülerden daha az etkilenen ve daha dinamik bir şirkete dönüşümün hızlanmasına yardımcı olacağına” inanıldığı ifade edilmişti. Son dönemde BNY, NBCUniversal ve Starbucks gibi şirketler de kurumsal çalışanların haftada dört gün ofise geldikleri hibrit modellere yöneldi.
Asırlık çalışma düzeni değişiyor
Standart olarak kabul edilen ve çalışanların günlük sekiz saat ve haftada beş gün iş yerine geldikleri çalışma düzeni, 1920’li yıllardan beri temel model olarak kaldı. 1926 yılında Henry Ford, daha kısa çalışma saatleri benimsenmesinin verimliliği artırdığını keşfetmiş ve sekiz saatlik iş günü ve iki günlük hafta sonu modelini benimsemişti.
Haftada dört gün çalışma modeli de çalışanların refahını artırıyor
Haftada beş gün yerine dört gün çalışılmasını öngören modelin de çalışanların refahını artırırken şirketlerin büyüme ve verimlilik hedeflerinden ödün vermemesini sağladığı görüldü.
Son yıllarda farklı ülkelerde yürütülen pilot uygulamalar, haftalık dört gün çalışma düzeninde çalışanların üretkenlik düzeylerini koruduğunu ortaya koydu. Aynı zamanda çalışanların stres seviyelerinin düştüğü ve iş-yaşam dengelerinin iyileştiği görüldü.
2025 yılında Nature Human Behaviour dergisinde yayımlanan bir çalışma, altı ülkede faaliyet gösteren 141 şirketteki 2 bin 896 çalışanı altı ay boyunca takip etti. Araştırma, dört günlük çalışma haftasına geçmenin tükenmişliği azalttığını, iş tatminini artırdığını, zihinsel ve fiziksel sağlığı iyileştirdiğini ve tüm bunlar olurken işletme performansına olumsuz bir etkisinin olmadığını ortaya koydu.
2022 yılında İngiltere’de 61 şirket de o dönem itibarıyla dünyanın en büyük çaplı dört günlük çalışma haftası denemesini gerçekleştirdi. Altı aylık pilot programın ardından katılımcı işverenlerin yüzde 92’si, iş günlerinin sayısını azaltma uygulamasını sürdürmeye karar verdi. Bunlardan 18’i ise bunun kalıcı bir değişiklik olacağı taahhüdünde bulundu.
En önemli fayda ise çalışanların refahında görüldü
Pilot program dahilindeki şirketlerde çalışanların yüzde 71’i, tükenmişlik düzeylerinin azaldığını bildirdi. Yüzde 54’ü negatif duygularında azalma yaşandığını açıkladı. Yüzde 39’u daha az stresli olduklarını bildirdi. Yüzde 37’si ise sağlıklarında iyileşme gördüklerini paylaştı.
Pilot program boyunca şirketlerin büyüme ve gelirleri büyük ölçüde aynı kaldı. İşverenler için maliyetli olabilen işten ayrılma oranı ise yüzde 57 düştü.
Dünyada çalışanların yarısı, daha kısa bir çalışma haftası beklentisi içinde
Bu yıl nisan ayında güncellenen bir Bitrix24 anketi, dünya genelinde çalışanların yüzde 50’den fazlasının 2050 yılına gelindiğinde insanların haftada üç ya da dört gün çalışacaklarına inandıklarını ortaya koydu.
Ankete göre insanlığın haftada beş gün veya daha fazla çalışmaya devam edeceğine inananların oranı ise sadece yüzde 28 seviyesinde. Dünya genelinde çalışanların beklentileri, 1920’li yıllardan bu yana neredeyse hiç değişmeyen çalışma düzenine ilişkin beklentilerde ortaya çıkan dikkat çekici değişimi ortaya koyuyor. Bu beklentilerin şekillenmesinde yapay zekanın rutin, sıkıcı ve kendini tekrarlayan ofis işlerinin ağır yükünü çalışanların üzerinden alması da etkili oldu.
“2050’de çalışmanın geleceği” başlıklı ankete göre katılımcıların yüzde 49,19’u işlerinde önemli ölçüde yapay zeka desteği almayı beklediklerini ifade etti.
