Diyarbakır’ın Çınar ilçesinde kavurucu sıcak altında işçilerin fıstık hasadı mesaisi başladı.
Kentte sıcak hava dalgası mevsim normallerinin üzerinde seyretmeye devam ediyor. 40 derece üzeri seyreden sıcak havada, fıstık toplayan mevsimlik işçilerin mesaisi sabah 06.00’de başlayıp 17.00’ye kadar devam ediyor. Gaziantep, Şanlıurfa, Siirt fıstığı gibi Diyarbakır da “yeşil altında” son yıllarda adından söz ettiriyor. Şehirde yaygınlaşan fıstık üretimi her geçen yıl tarımsal ürünler içerisinde dikimi yaygınlaşıyor. Üretici Mehmet Salih Arzu, çiftçilikle uğraştığını, bunun yanı sıra fıstık bahçeleri olduğunu söyledi. Hasadı yapılan bahçenin 1992’den bu yana olduğunu belirten Arzu, o tarihten itibaren fıstıkla ilgili bilgileri olduğunu söyledi.
“Diyarbakır’da son 5 yılda yapılan projelerle 10 bin dönüme yakın arazide fıstık var”
Bu bölgede fıstığın, tarım ürünleri içerisinde en karlı ürün olduğunu değerlendiren Arzu, “O yüzden yeni bahçelerde oluşturmaya başladık. Bu, tek parça 150 dönüm. Bin dönüme yakın yeni bahçelerimiz var. Diyarbakır’da fıstığı yaygınlaştırmak için elimizden geleni yapıyoruz. Fıstık, gerçekten iyi bir ürün. İnsanlar buna alışınca bize hak verecektir. İsmi Antep fıstığı ama Şanlıurfa Antep’i ikiye katlamış durumda. Bizde Diyarbakır bunu niye yapmasın diyoruz. Buna çok elverişli arazilerimizde var. Boş kıraç arazilerimiz var, bunu değerlendirmek için projelerimiz var. Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası ve büyükşehir belediyesiyle ortak yürüttüğümüz projeler var. Diyarbakır’da son 5 yılda yapılan projelerle 10 bin dönüme yakın arazide fıstık var. Bu bölgede orman vasfını kaybetmiş arazi çok. Ağaçlandırma olursa mevsimi de değiştirir, değerlendirilir. Gelir durumu ise buğdaydan, pamuktan katbekat iyi” dedi.
“İşçiyi Siverek, Gaziantep, Şanlıurfa tarafından getiriyoruz”
Arzu, bu sene aşırı yağışlardan dolayı hasat zamanının 20-25 gün geç başladığını kaydederek, konuşmasına şöyle devam etti:
“Fazla yağışlar verimi de etkiledi. Sürekli yağmurlardan dolayı döllenme yapamadı. Hasada geçen gün başladık, çok da iyi gidiyor. Verim az ama memnunuz. Diyarbakır’a fıstığı sevdireceğiz diyoruz da kurutma, eleme gibi tesislerimiz yok. Tesis olsa daha çok kar elde ederiz. Ürünümüzü alıp başka yere götürüyoruz. Paketleme, kurutma, eleme tesisi olsa fıstık burada çok kişiye cazip gelir. İşçiyi bile Siverek, Gaziantep, Şanlıurfa tarafından getiriyoruz. Çünkü buradaki işçiler toplamasını becermiyor. Çünkü fıstığı toplarken yanlışlıkla gelecek yılın da hasadını alabilir.”
“Diyarbakır sıcağı çok fazla, işçiler çalışamıyor”
“Gelecek senenin verimi şimdi belli oluyor. Baktığımızda seneye çok güzel bir verim alacağımızı umuyoruz” diyen Arzu, “Don vurmazsa, aşırı yağış olmazsa seneye rekor bir verim olur. Bu sene rekolte geçen seneye oranla az. Kilo olarak da geçen senenin fiyatına satıyoruz. Sualtı, su üstü, çalılı, kuruttuktan sonra fiyatlar ayrı ayrı. Geçen senenin fiyatı konuşuluyor. O da 250 lira civarında. Bu senenin fiyatı net değil. Diyarbakır sıcağı çok fazla, işçiler çalışamıyor. Bu yüzden işçi sıkıntısı var. Bu bölgenin işçisi fıstığı daha tam bilmiyor. Bu yüzden işçiyi başka yerden getiriyoruz. Bu bölgenin insanı fındığa gidiyor, serin yerlerde çalışmak istiyor. Sıcaktan çalışamıyorlar, bizde kalanlarla yetiniyoruz. Burada fıstık toplama yevmiyesi 1500 lira” diye konuştu.
Fıstık bahçesinin bakımını yapan Selim Benekli ise bu sene ağaçların ilaçlamasını, sürümünü yaptıklarını belirterek, “Bu yıl geç ısınmayla birlikte ağaçlar geç uyandı. O yüzden fıstığın verimi biraz düştü. 22 kişiyle çalışıyoruz. Sabah 06.30’da başlıyoruz, 17.00’de bırakıyoruz. Diyarbakır’ın 41 derece sıcağında çalışıyoruz. Hissettiğimiz 50 derece” şeklinde konuştu.
Çalışanlardan Meryem Karaçil de sıcakta fıstık topladıklarını, Siverek’ten geldiklerini, 06.00’da başlayıp 17.00’de paydos ettiklerini kaydetti. Karaçil, terlemelerine rağmen çalışmaya mecbur olduklarını ifade etti.
