Diyarbakır’ın Karacadağ bölgesinde yetiştirilen domateslerin kurutulması işlemi, mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıkta yapılıyor.
Karacadağ’da çiftçilerin, kuru domates üretimi için nisanda yaklaşık yüzlerce dekarda toprakla buluşturduğu fideler, gübreleme, çapa ve sulama süreci gibi zahmetli bir sürecin ardından ürün vermeye başladı.
Hasat edilen tonlarca domates, kurutma yapılan alanda işçiler tarafından ikiye bölünerek beyaz örtülere serilip tuzlanıyor. İşçilerin erken saatlerde başlayan mesaisi, gün batımına kadar devam ediyor.
Kentte 40 dereceyi aşan sıcaklıkta işçilerin zorlu mesaiyle kuruttuğu domates, firmalar aracılığıyla batı illerinde bulunan tesislerde işlendikten sonra ABD ve Avrupa ülkelerine ihraç ediliyor.
Çalışanlardan Hatice Çetinkaya, saat 05.00’te işbaşı yapıp, saat 13.00’te çıkış yaptıklarını söyleyerek, çok zor ve havanın çok sıcak olduğunu ifade etti.
İş adamı Mustafa Çubuk ise, Karacadağ eteklerinde olduklarını, domates toplama zamanı olduğunu dile getirdi. Diyarbakır’ın her bölgesinden buraya gelip domates toplayan mevsimlik işçileri olduğunu belirten Çubuk, sıcaklığın zaman zaman 45-48 derece olduğunu kaydetti.
Yetiştirdikleri domatesleri dünyanın birçok ülkesine ihracat ettiklerini aktaran Çubuk, “Domatesi tuzluyoruz, kurutuyoruz ve işlenip birçok ülkeye ihracat ediyoruz. Yenilen ol lezzetli pizzalar bu domates sosuyla oluyor. Yaklaşık 4 ay boyunca bu tarlalarda süreç devam ediyor ve en sıcak zamanlarda. Bunu yetiştirmek, bu domatesleri toplamak o kadar kolay değil. Bunun çapası, gübresi var. Bu aileler geliyor, mecbur çocuklarını da getiriyor. Sabah git gel yapamıyorlar. Burada kalıyorlar. Ama işin sonunda mutluyuz, dünyaya bu lezzeti tattırıyoruz” dedi.
“Bu iş, sıcakta olması lazım”
Çalışanlardan Vedat Kayaş, yaklaşık 10 yıldır her yaz bu işe geldiklerini söyleyerek, “Siverek’ten geliyoruz. Domates siyaha bürünmemesi için tuzluyoruz ve kıvamına gelmesi için. Tuzladıktan sonra bir hafta sonra kuruyor. Topladıktan sonra yükleyip gönderiyoruz. Sıcaklık bayağı fazla, zorlanıyoruz. Mecburen yapmak zorundayız. Bu iş, sıcakta olması lazım. Sıcak olmazsa bunlar kurumaz” diye konuştu.
Çalışan Mehmet Salih Temel de, mart-nisan ayında fidan dikimine başlandığını, ondan sonra çapa sürecine girildiğini, düzenli sulama ve gübreleme yaptıklarını ifade etti.
Tarladan domatesi toplayıp araçlara yüklediklerini aktaran Temel, “Dilimleyip, tuzluyoruz. Kuruduktan sonra toplayıp gönderiyoruz. Batı ülkelerinde işlenip İtalya, Amerika, Hollanda gibi Avrupa ülkelerine gönderiyoruz. Çok kullanılan meşhur sosla bilinen bir üründür. Diyarbakır sıcağı 45-48 derece, insanı bayağı yoruyor. Ama domatesin şifasıdır. 4-5 günde kurutup nemi olmadan tertemiz gönderiyoruz” ifadelerini kullandı.
