Çorum’un Merkez ilçesine bağlı Üyük köyünde geleneksel yöntemlerle üretilen Üyük Sarımsağı, Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı (OKA) desteğiyle yürütülen çalışmalar sonucunda Türk Patent ve Marka Kurumunca coğrafi işaret tescili aldı.
Beyaz baş kabuğu, açık mor ve pembe tonlarındaki diş kabukları ve uzun raf ömrüyle bilinen Üyük Sarımsağı, tescille birlikte yöreye özgü özellikleriyle koruma altına alındı. Çorum Valiliği’nin yararlanıcısı olduğu, OKA’nın Turizmin Geliştirilmesine Yönelik Teknik Destek Programı kapsamında desteklenen “Çorum Coğrafi İşaretli Ürünlerle Gelişiyor Projesi” çerçevesinde tescil sürecine alınan ürün için Çorum Valiliği ve OKA koordinasyonunda, Çorum Ticaret Borsası iş birliğiyle çalışmalar yürütüldü. Çorum’da coğrafi işaret potansiyeline sahip ürünlerin belirlenmesi ve tescillenmesini amaçlayan proje kapsamında hazırlanan başvuru dosyası, Çorum Ticaret Borsası adına sunuldu.
Üretimden tescile kurumlar arası iş birliği
Tescil hazırlıkları kapsamında OKA koordinasyonunda, Çorum Valiliği ve Çorum Ticaret Borsası temsilcilerinin katılımıyla Üyük köyüne saha ziyareti gerçekleştirildi. Üreticilerle yapılan görüşmelerde sarımsağın geleneksel üretim yöntemleri, ekim ve hasat dönemleri, bakım süreçleri ve ayırt edici özellikleri değerlendirildi. Başvuru dosyasının bilimsel verilerle desteklenmesi amacıyla gerekli test ve analiz süreçleri için Hitit Üniversitesi Bilimsel Teknik Uygulama ve Araştırma Merkezi (HÜBTUAM) ile iş birliği yapıldı. Çalışmalar sonucunda Üyük Sarımsağı’nın yöreyle özdeşleşen özellikleri belgelenerek, 1906 tescil numarasıyla mahreç işareti türünde coğrafi işaret tescili aldı.
Yerel ekonomiye katkı sağlaması hedefleniyor
Üreticilerin kendi hasatlarından seçtikleri sağlıklı dişleri tohumluk olarak kullanmasıyla kuşaktan kuşağa aktarılan bir üretim geleneğini temsil eden Üyük Sarımsağı, köyün tarımsal kimliğinin yanı sıra yerel ekonomi ve gastronomi kültürü açısından da önem taşıyor.
Coğrafi işaret tescilinin ürünün tanınırlığının artırılması ve pazarda yöresiyle özdeşleşen bir değer olarak öne çıkmasına katkı sağlaması hedefleniyor. Tescilin, tüketicilere ürünün coğrafi kökeni ve belirlenmiş üretim şartları hakkında güvenilir bir referans sunarken üreticilere de ürünü farklılaştırma ve katma değerini artırma imkânı sağlaması bekleniyor.
