İngiliz haber ajansı Reuters’ın ortaya çıkardığı belgelere göre, Çin ordusuyla yakın bağları bulunan bir üniversite, ABD’nin ihracat kara listesinde yer almasına rağmen geçen ay Nvidia’nın güçlü H200 yapay zeka çiplerinden satın aldı
ABD’li çip üreticisi Nvidia’nın CEO’su Jensen Huang’ın Çinli bir kadınla ilişkisi olduğu ve bu kişinin Çin istihbaratıyla bağlantılı olabileceği yönündeki casusluk iddiaları gündemdeki yerini korurken, İngiliz haber ajansı Reuters yeni belgeleri ortaya çıkardı. Reuters’ın ulaştığı belgelere göre, Çin ordusuyla yakın bağları bulunan bir üniversite, ABD’nin ihracat kara listesinde yer almasına rağmen geçen ay Nvidia’nın güçlü H200 yapay zekâ çiplerinden satın aldı.
Çin’in kuzeybatısındaki Xi’an şehrinde, askeri uçaklar, füzeler ve uydularla ilgili araştırmalar yürüten Kuzeybatı Politeknik Üniversitesi’nin (Northwestern Polytechnical University) internet sitesinde yayımlanan 21 Ekim tarihli satın alma kaydına göre, üniversite iki H200 çipi için 874 bin 700 yuan (123 bin dolar) ödedi. Kayıtlarda, çiplerin doğrudan Nvidia’dan değil, Shaanxi Bosuan Network Technology adlı Çinli şirketten üniversitenin yönetim fakültesi için satın alındığı belirtildi. Satın alma kayıtlarına göre Northwestern Politeknik, bu yıl Çinli şirketlerle imzaladığı beş ayrı sözleşme kapsamında kiralık bilgi işlem kapasitesi aracılığıyla H200 ve diğer güçlü Nvidia yapay zeka işlemcilerine de erişim sağladı.
ABD ambargosuna rağmen Nvidia çiplerine erişen üniversiteler artıyor
Shenzhen Üniversitesi, ABD tarafından ihracatı yasaklanan bir diğer üst düzey Nvidia yapay zeka çipi olan üç H100 işlemcisini eylül ayında 769 bin 800 yuan (yaklaşık 108 bin 250 dolar) karşılığında satın aldı. Kayıtlar, Wuhan Teknoloji Üniversitesi’nin haziran ayında 355 bin yuan (yaklaşık 49 bin 920 dolar) karşılığında H100 çipi içeren bir sunucu, ayrıca 344 bin yuan (yaklaşık 48 bin 370 dolar) karşılığında dört A100 çipi satın aldığını gösteriyor. Çin’in savunma sanayisiyle yakın ilişkileri bulunan ve ’Ulusal Savunmanın Yedi Oğlu’ olarak bilinen yedi üniversiteden biri olan Beihang Üniversitesi ise nisan ayında 489 bin yuan (yaklaşık 68 bin 760 dolar) karşılığında dört A800 işlemcisi satın aldı. Çin’in havacılık ve savunma sanayileriyle yakın bağları bulunan Beihang, askerî havacılık ve uzay programlarına yönelik araştırmalar yürütüyor. Temmuz ve eylül aylarında yayımlanan iki kamu ihalesi duyurusunda, Çin Bilimler Akademisi Üniversitesi’ne, Çin’e ihracatı kısıtlanmış Nvidia H800 ve A800 çiplerini kullanan bilgi işlem hizmetleri sağlamak üzere seçilen tedarikçilerin isimleri yer aldı. Duyurulardan birinde H800 çiplerine erişim için saatlik çip başına 10 yuan (yaklaşık 1,40 dolar) ücret belirlendi. Ocak ayında yayımlanan ayrı bir ihale kararında ise Shenzhen merkezli bir kamu kurumuna 484 bin 800 yuan (yaklaşık 68 bin 170 dolar) değerinde altı A100 çipi sağlayacak bir tedarikçi açıklandı.
İkinci ilişki iddiası
The New York Times’ın haberine göre Nvidia CEO’su Jensen Huang’ın, Çinli Alice Huang’ın yanı sıra şirketin sağlık teknolojilerinden sorumlu 48 yaşındaki başkan yardımcısı Kimberly Powell ile de yasak ilişki yaşadığı öne sürüldü. İkilinin mart ayında Kaliforniya’daki bir otelde birlikte görüldüğü iddia edilirken, söz konusu ilişkinin şirkette uzun süredir konuşulduğu belirtildi.
The Wall Street Journal ise Nvidia yönetim kurulunun Huang’ı görevden almayı değerlendirdiğini ve bu konuda bir toplantı planlandığını yazdı.
Kuzeybatı Politeknik Üniversitesi, 2001 yılında kara listeye alınmıştı
ABD Ticaret Bakanlığı, Kuzeybatı Politeknik Üniversitesi’ni füze yayılmasını teşvik eden faaliyetlere ve askeri araştırmalara karıştığı iddiası nedeniyle 2001 yılında Entity List (Varlık Listesi) olarak bilinen ticaret kara listesine eklemişti. Bakanlık, 2019 yılında kısıtlamaları sıkılaştırarak üniversiteye kontrollü ABD teknolojisi ihracatı için verilen lisansların çoğu durumda reddedilmesi politikasına tabi olmasını sağlamıştı. ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, ocak ayında bazı H200 çiplerinin Çin’e ihracatına vaka bazında izin vermeye başlamıştı. Ancak bu politika, Northwestern Politeknik gibi Entity List kapsamında bulunan kuruluşlara uygulanan ayrı kısıtlamaları kaldırmıştı.
Alice Huang iddiası
New York Times’ın geçtiğimiz ay yayımladığı haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump’a geçen yıl Alice Huang’ın Çin adına casusluk yaptığına ilişkin istihbarat bilgileri sunulmuştu. Gazetenin ismi açıklanmayan kaynaklara dayandırdığı haberinde, ABD istihbarat kurumlarının Alice Huang’ı izlediği ve onun Çin hükümeti adına hareket ettiği sonucuna vardığı belirtilmişti. Haberde, gözetleme faaliyetleri sırasında Alice Huang ile bir ABD vatandaşı arasındaki iletişimin tespit edildiği, söz konusu kişinin daha sonra “kimlik açığa çıkarma” olarak bilinen bir süreçle Jensen Huang olduğunun belirlendiği aktarılmıştı. Huang Le olarak da bilinen Alice Huang’ın Pekin’e hangi bilgileri aktardığı öne sürülmüştü.
