Belçika Kraliçesi Mathilde liderliğindeki heyetin Türkiye’ye düzenlediği ekonomik misyon ziyareti ülkede büyük yankı uyandırdı. Ziyarete geniş yer veren Belçika basını, “Belçika’nın Türkiye hamlesi, Kraliçe Mathilde’in tarihi misyonu ilişkilerde yeni bir dönemin kapısını açtı” yorumunu yaptı.
Belçika’dan Türkiye’ye gelen ve Belçika Kraliçesi Mathilde başkanlığında, Dışişleri Bakanı Maxime Prevot, Savunma ve Dış Ticaret Bakanı Theo Francken, Brüksel Bölge Başbakanı ve Valon ve Flaman Hükümeti temsilcileri yanında 194 şirket temsilcisinin de içinde bulunduğu 428 kişilik heyetin ekonomik misyon ziyareti Belçika’da geniş yankı uyandırdı. Basına yansıyan haberlerde, “Belçika’nın Türkiye hamlesi, Kraliçe Mathilde’in tarihi misyonu ilişkilerde yeni bir dönemin kapısını açtı” ifadeleri öne çıktı. Belçika’nın Türkiye’ye yönelik en büyük ekonomik misyonu olarak nitelendirilen ziyaretin, uzun süren diplomatik soğukluğun ardından Ankara-Brüksel hattında belirgin bir yakınlaşmanın işareti olduğu yorumları yapıldı. Belçika basınına göre ziyaret, hem siyasi çevrelerde hem de kamuoyunda “stratejik eksen değişikliği” olarak değerlendirildi.
Kraliçeden 428 kişilik heyetle Türkiye’ye çıkarma
Türkiye’ye yapılan misyon ziyaretini “tarihi bir çıkarma’’ olarak nitelendiren Belçika medyasında , “Kraliçe Mathilde’in Türkiye’ye gerçekleştirdiği ekonomik misyon, Belçika’nın dış ilişkilerinde son yılların en dikkat çekici adımlarından biri olarak kayda geçti. 428 katılımcı ve 194 şirketle bugüne kadar Türkiye’ye düzenlenen en büyük Belçika misyonu olan ziyaret, siyasi ağırlığıyla da öne çıktı. Dışişleri Bakanı Maxime Prevot, Savunma Bakanı Theo Francken, Flaman, Brüksel ve Valon bölge başbakanlarının aynı heyette yer alması, Brüksel’in Ankara ile ilişkilerde yeni bir dönem başlatma iradesini açık biçimde ortaya koydu” yorumu yapıldı. Haberlerde ayrıca geçmişin aksine yeni bir sürecin başladığı belirtilerek; “Bu temaslar, geçmişte yaşanan siyasi gerilimlere rağmen Belçika’nın Türkiye’ye yönelik yaklaşımında belirgin bir değişim yaşandığını gösteriyor. Uzun yıllar demokrasi, ifade özgürlüğü ve güvenlik politikaları üzerinden süren tartışmaların ardından, iki ülke arasında daha pragmatik bir çizgiye geçiliyor” yorumları yapıldı.
Avrupa’nın güvenlik kaygıları Türkiye’yi yeniden kilit ülke yaptı
Belçikalı uzmanlara göre; bu yön değişikliğinin temelinde, Avrupa’nın son yıllarda karşı karşıya kaldığı güvenlik riskleri bulunuyor. Ziyarete yönelik analizler yapan Gent Üniversitesi öğretim üyesi ve Türkiye uzmanı Dries Lasage analizinde; “Rusya’nın Ukrayna’yı işgali, Avrupa’nın savunma kapasitesine dair soru işaretlerini artırırken, ABD’nin Avrupa’ya yönelik tutumundaki belirsizlikler Brüksel’i daha gerçekçi bir dış politika arayışına itti. Bu ortamda Türkiye; NATO içindeki askeri kapasitesi, bölgesel etkisi, 85 milyonluk pazarı ve savunma sanayisindeki hızlı yükselişiyle Belçika için yeniden “stratejik ortak” konumuna yerleşti. Türkiye’nin hem Rusya hem Ukrayna ile aynı anda temas kurabilen nadir aktörlerden biri olması, Brüksel’de dikkatle izlenen bir denge politikası oldu” değerlendirmesinde bulundu.
“Baykar ziyareti stratejik”
Belçika’da yankısı süren ziyarette en öne çıkan nokta olarak savunmaya dikkat çekildi. Haberlerde heyetin İstanbul’da Baykar Teknoloji tesislerini ziyaret etmesine özel ilgi gösterilirken, ziyaret “stratejik” olarak nitelendirildi. Ziyarete ilişkin öne çıkan analizlerde, “Baykar ziyareti misyonun savunma boyutunun ne kadar önemli olduğunu gösterdi. Türkiye’nin dron teknolojisindeki liderliği, Avrupa’da giderek daha fazla ilgi görüyor. Baykar’ın İtalyan Leonardo ile ortak üretim projeleri yürütmesi, Belçika’nın da bu zincire dahil olma isteğini güçlendiriyor. Savunma Bakanı Francken’in temasları, Belçika’nın Türkiye ile savunma sanayii alanında daha yakın iş birliğine açık olduğunu ortaya koydu. Belçikalı şirketlerin, tedarik zincirinin farklı halkalarında ortak üretim ve teknoloji paylaşımı fırsatlarını değerlendiriyor” ifadeleri yer aldı.
Türkiye’nin beklentileri Gümrük Birliği ve AB fonları masada
Belçika’da ziyarete ilişkin haberlerde ayrıca Türkiye’nin hem Avrupa Birliği’nin (AB) Savunma Fonlarından yararlanma hem de Gümrük Birliği anlaşmasının güncellenmesi konusunda beklentilerinin gündeme geldiğine dikkat çekildi. Haberlerde, “Ziyaretin ekonomik boyutunda, Türkiye’nin AB ile Gümrük Birliği’nin güncellenmesi konusundaki beklentileri öne çıktı. Tarım ve sanayi ürünlerinde pazar erişiminin genişlemesi, iki ülke ticaret hacmini hızla artırabilecek bir adım olarak görülüyor. Türkiye’nin ayrıca AB’nin 150 milyar euroluk savunma fonuna dahil olma isteği, Brüksel’de stratejik bir dosya olarak değerlendiriliyor. Belçika’nın, Türkiye’nin bu süreçte destek beklediği ülkeler arasında yer aldığı biliniyor” denildi.
Türkiye’nin arabuluculuk rolü Brüksel’de takdir görüyor
Belçika basınındaki yansımalarda ayrıca Türkiye’nin bölgesel ve küresel krizlerde izlediği diplomasi ve arabuluculuk rolünün önemine de vurgu yapıldı. Haberlerde; ’’Türkiye’nin hem Rusya hem Ukrayna ile aynı anda temas kurabilmesi, savaşın kritik dönemlerinde tahıl koridoru ve esir takası gibi önemli diplomatik başarılar elde etmesi, Belçika’da dikkatle izlenen bir unsur. Bu arabuluculuk rolü, Ankara’nın uluslararası arenadaki etkisini artırırken, Brüksel’in de Türkiye ile diyaloğu güçlendirme motivasyonunu artırıyor. Aynı şekilde Türkiye’nin İran-ABD hattında da arabuluculuk girişimlerinde bulunması, Ankara’nın bölgesel diplomasideki ağırlığını pekiştiriyor” değerlendirmesi yapıldı.
’’Kraliçe Mathilde-Erdoğan görüşmesi yeni bir sayfa’’
Kraliçe Mathilde’in Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesi, Belçika kamuoyunda “ilişkilerde yumuşama” olarak değerlendirildi. Uzmanlar, bu temasın iki ülke arasında daha yapıcı, daha çok yönlü ve karşılıklı çıkar odaklı bir dönemin başlangıcı olduğu yorumlarına neden oldu. Belçika basınında yer alan yorumlarda, misyonun yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda diplomatik bir yeniden konumlanma anlamına geldiği vurgulanıyor.
Belçika’da Türkiye algısını güçlendiren bir ziyaret oldu
Belçika basınına göre, söz konusu ziyaret iki ülke ilişkileri ve Belçika kamuoyundaki Türkiye algısı açısından son derece olumlu bir etki yaptı. Özellikle Savunma ve Dış Ticaret Bakanı Theo Francken’in alışılagelen eleştirel paylaşımlarının yerine İstanbul ve Türkiye’ye hayranlık duyduğunu ifade ettiği paylaşımları ülke kamuoyunda Türkiye hakkında olumlu rüzgarlar estirdi. Bazı takipçileri bakana İstanbul’da gezip görmesi için tavsiyeler verirken , Belçika’da yaşayan Türkler de duydukları memnuniyeti dile getirerek bakana destek verdi. Bakan Francken anneler günü mesajını, “Güzel İstanbul’dan tüm annelere pırıl pırıl bir anneler günü diliyorum’’ şeklinde paylaştı.
Ziyaretin her günü uzun ve detaylı paylaşımlar yapan bakan, her seferinde Türkiye ve İstanbul’dan hayranlıkla bahsederek, “Dostlar, İstanbul öyle bir şehir ki Öyle dinamik ve canlı bir ticari hayat var. Burası inanılmaz, her yerde altyapı yatırımı var, her yer şantiye” ifadelerini kullandı.
