Denizli’nin dokumacılığıyla ünlü Buldan ilçesinde yaşayan Veysel Karaşın, unutulmaya yüz tutan geleneksel el dokumacılığını ve asırlık kültür mirasını yaşatmaya devam ediyor. Elektrikli tezgahlara ve seriye bağlanan üretime adeta meydan okuyan Karaşın, 1951 yılında ilçeye gelen ilk elektrikli tezgahtan önceki tekniklerle üretim yaparak, geçmişin izlerini günümüze taşıyor.
Denizli’nin Buldan ilçesinde geleneksel dokuma kültürünün son temsilcilerinden Veysel Karaşın, kaybolmaya yüz tutmuş ata mirasını yaşatmak için el emeği göz nuru üretimine aralıksız devam ediyor. Yaklaşık 25 yıl önce hobi olarak başladığı el tezgahı dokumacılığında zamanla sanatı ve zanaatı ön plana çıkaran Veysel Karaşın, teknolojiye yenik düşmeyen asırlık tezgahıyla adeta zamana direniyor. Hedefinin ticaret değil, kültürel mirasın geleceğe aktarılması olduğunu vurgulayan emektar zanaatkar, atölyesini ziyaret edenleri nostaljik bir yolculuğa çıkarıyor.
“Hedefim 1951 öncesinin dokuma kültürünü unutturmamak”
İşin sanatsal ve kültürel boyutuyla ilgilendiğini belirten Veysel Karaşın, “25 yıldır hobi olarak yapıyorum ben bu işi. Dokumanın sanat ve zanaat kısmıyla uğraşıyorum. Benim hedefim 1951 yılında Buldan’a gelen ilk elektrikli tezgahtan önce nasıl dokuma yapılıyorsa onu yapmaya, atalarımızın geleneğini yaşatmaya çalışmak. Bunu yapma amacım kültürümüzü unutturmamak, gün yüzünde tutmak, zanaat ve sanatı ön plana çıkartmak. Bu peştamalları ve şalları her yerde her şekilde bulabiliriz. Benim için önemli olan atalarımızın yaptığı gibi elektriksiz dokumanın aynısını uygulayabilmek” dedi.
Bir dokuma için 5 günlük titiz hazırlık süreci
Geleneksel dokumanın büyük bir sabır gerektirdiğini ve hazırlık aşamasının günlerce sürdüğünü ifade eden Karaşın, “Üzerinden geçen iplik makaralarını kendim hazırlarım. Gücülerden geçen ipleri arkadaşlarımdan yardım alarak beraber geçiririz. Bu hazırlıkları yapmak bile bizim yaklaşık 5 günümüzü alıyor. Bu iplikleri hazırladıktan sonra uzun süre kullanım yapabiliyoruz. Tezgahımda birden çok ağaç çeşidi var. Aslında en iyi tezgah gürgen ağacından yapılandır. Ben de elimdeki imkanlarla eksikleri farklı ağaçlardan tamamlayarak tezgahımı kullanıyorum. Bu tezgah bana eşimin kardeşinin kayınbabasından hatıra. Üzerindeki izler bana geçmişi hatırlatıyor, ben de o güzel hatıraları tekrar yaşatıyorum” diye konuştu.
“Çoklu pedallar dokumaya söz ve melodi katıyor”
Tezgahın teknik özelliklerinden ve kumaş üzerindeki desenlerin dilinden bahseden Veysel Karaşın, “Bu tür tezgahların farklı çeşitleri var. 2 pedallı tezgahlarda düz dokumalar yapılır ama 4 ve üzeri 6, 8 gibi çoklu pedallılarda dokuma yapılırsa kumaş üzerinde desenler oluşmaya başlar. O desenlerin de kendine has sözleri ve melodileri olur” ifadelerini kullandı.
“Asırlık tezgahta saatte 12 ürün yerine günde 2 metre üretiyor”
Seri üretimin aksine günde sadece bir parça ürün çıkarabildiğini dile getiren emektar usta, şunları söyledi:
“Benim tezgahımda dokunan ürün 2 metre 8 santim gibi bir ölçüde oluyor ve bu dokuma benim bir günümü alıyor. Bu yüzden ticari döngüsü çok düşük oluyor. Elektrikli tezgahlarda saatte 12 ürüne kadar çıkıyor bu sayı. Benim amacım ticaret olmadığı için, tarihi bir kültürü yaşatmak olduğu için bu tezgahı kullanıyorum.”
“Eski nesil nostalji yaşıyor, yeni nesil algoritmayla büyüleniyor”
Atölyeyi ziyaret eden misafirlerin hissettiği duyguların kendisini motive ettiğini belirten Veysel Karaşın, sözlerini şöyle tamamladı: “Buraya gelen herkesin bu tür eski tezgahlarda bir hatırası var. Bu tezgah onları çocukluklarına götürüyor. Misafirlerimin gözlerindeki o ışıltı, o geçmişe özlem beni çok mutlu ediyor. Yeni nesilleri ise o ipliklerin geçişindeki algoritma büyülüyor.”
